Hoofdzonde

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Ga naar: navigatie, zoeken

Hoofdzonde is een term die voornamelijk in de katholieke kerk wordt gebruikt. Het gaat hierbij om zeven zonden die ieder aan de basis liggen van vele andere zonden. Ze werden als lijst in de 6e eeuw opgesteld door paus Gregorius I, maar zijn al in de 4e eeuw door geestelijken in een gesystematiseerd overzicht beschreven. In de Bijbel zijn verschillende opsommingen van zonden te vinden,[1] die echter niet overeenkomen met de lijst van de zeven hoofdzonden. Het begrip hoofdzonde wordt wel eens verward met het begrip doodzonde of zware zonde.

De zeven hoofdzonden zijn:

  1. Superbia (hoogmoed - hovaardigheid - ijdelheid)
  2. Avaritia (hebzucht - gierigheid)
  3. Luxuria (onkuisheid - lust - wellust)
  4. Invidia (nijd - jaloezie - afgunst)
  5. Gula (onmatigheid - gulzigheid - vraatzucht)
  6. Ira (woede - toorn - wraak - gramschap )
  7. Acedia (gemakzucht - traagheid - luiheid - vadsigheid, afkomstig van het Griekse "ἀκηδία" )

Naast de zeven hoofdzonden is er ook een opsomming van hun tegenhangers: de zeven deugden.

De zonden[bewerken]

De lijst met de geassocieerde demonen werd in 1589 opgesteld door de Duitse theoloog Peter Binsfeld.

Superbia[bewerken]

Hoogmoed, verbeeld in een lantaarnconsole

Superbia, de Latijnse benaming voor hoogmoed of ijdelheid. Het wordt beschouwd als de ergste van de zeven zonden en eveneens de eerste: alle andere zonden komen uit superbia voort. Met superbia wordt het verlangen om belangrijker of aantrekkelijker te zijn bedoeld, of een liefde voor zichzelf. Het meest bekende verhaal over ijdelheid is het verhaal van Lucifer. De ijdelheid veroorzaakte zijn vertrek uit de hemel en zijn transformatie in Satan. Ook narcisme vloeit uit deze zonde voort.

Typerende demon: Lucifer

Avaritia[bewerken]

Avaritia, de Latijnse benaming voor hebzucht, is het verlangen naar macht, geld, rijkdom of bezittingen, met name als door het bezit van een van deze men een ander hetzelfde bezit ontzegt. De misdaden die hieruit voortkomen zijn ontrouw, verraad, omkoping en diefstal. Ze ontstaan door geweld, manipulatie of de autoriteit van de zondaar. Ook wordt simonie tot deze hoofdzonde gerekend.

Typerende demon: Mammon

Luxuria[bewerken]

Luxuria, de Latijnse benaming voor onkuisheid, lust of wellust. Beschouwd als een ongewenst derivaat voortkomend uit de voortplantingsdrift.

De bijbehorende symbolen zijn de demon Asmodeus en de dieren stier en geit.

Typerende demon: Asmodeus

Invidia[bewerken]

Invidia, de Latijnse benaming voor afgunst, jaloezie, nijd, twijfel of woede.

Bijbehorende symbolen zijn de demon Leviathan en de dieren hond en slang.

Typerende demon: Leviathan

Gula[bewerken]

Gula, de Latijnse benaming voor onmatigheid, gulzigheid of vraatzucht.

Bijbehorende symbolen zijn de demon Beëlzebub en de dieren varken en beer.

Typerende demon: Beëlzebub

Ira[bewerken]

Ira, de Latijnse benaming voor woede, gramschap, toorn of wraak.

Bijbehorende symbolen zijn de demon Satan en de dieren beer en leeuw.

Typerende demon: Satan

Acedia[bewerken]

Acedia, de Latijnse benaming voor gemakzucht, traagheid, luiheid of vadsigheid.

Bijbehorende symbolen zijn de demon Belfagor en de dieren geit en ezel.

Typerende demon: Belfagor

De zeven hoofdzonden in de kunst[bewerken]

Avaritia, werk van Jurgen Bey tijdens de tentoonstelling in het Centraal Museum in Utrecht

Literatuur[bewerken]

De zeven hoofdzonden spelen een belangrijke rol in de Divina Commedia van Dante Alighieri.
Louis Couperus laat in zijn beschrijving van de zonden, onderwerp van het onvoltooide Imperia, twee zonden weg. Hij beperkt zich bewust tot vijf gepersonificeerde zonden. Van de klassieke zeven hoofdzonden worden bij Couperus traagheid en gramschap weggelaten.

Beeldende kunst[bewerken]

De zeven hoofdzonden zijn door vele schilders uitgebeeld. Een van de bekendste voorbeelden is een schilderij van Jheronimus Bosch in het Prado (Madrid). In Utrecht zijn de hoofdzonden verwerkt in zeven lantaarnconsoles aan de Drift. James Ensor, Jules Van Paemel en André Lambert waren grafisch kunstenaars die allen een suite met etsen aan het thema hebben gewijd.

Film en televisie[bewerken]

  • Les Sept Péchés capitaux (De zeven hoofdzonden) is een film van Claude Chabrol uit 1962.
  • In de film Se7en uit 1995 spelen de zeven hoofdzonden een grote rol.
  • In de serie Flikken Maastricht spelen de zeven hoofdzonden een rol als een moordenaar de film Se7en gaat nadoen. (seizoen 7, aflevering 5 'Copycat').
  • In La Grande Bouffe uit 1973 worden de zonden door de vier hoofdrolspelers van de film uitgebeeld.
  • In de manga en anime Fullmetal Alchemist worden de zeven hoofdzonden belichaamd door homunculi.
  • In de anime-serie 11eyes zijn de zeven hoofdzonden de namen van de demon-achtige wezens
  • In de serie Charmed spelen de zeven hoofdzonden een grote rol in de aflevering: 'Sin Francisco' uit seizoen drie
  • In de manga Code:Breaker zijn de demonen representatief aan de hoofdzonden de krachtbron voor Ogami Rei zijn kracht.
  • In de film In a Better World speelt de zonde wraak mee.
  • In de film Anubis en het pad der 7 zonden moeten de Anubis-bewoners de 7 zonden doorstaan om Nienke te redden van de graaf zonder hart.

Theater[bewerken]

Bekend is ook het muziektheaterstuk (ballet en zang) "Die sieben Todsünden der Kleinbürger" van Kurt Weill en Bertolt Brecht.

Games[bewerken]

  • In de Game Dante's Inferno (Xbox 360/PS3/PSP) spelen deze 7 hoofdzonden een zeer grote rol.

Voeding[bewerken]

  • Sedert 2010 brouwt Brouwerij Gulden Spoor in opdracht van bierfirma Hugel Gullegem een reeks bieren met de naam Zeven Zonden. Momenteel zijn 'Luxuria' en 'Gula' op de markt.
Bronnen, noten en/of referenties
  1. Zie bijvoorbeeld Kolossenzen 3:5-9 [1]