1865

1865
Eeuwen:	18e eeuw · 19e eeuw · 20e eeuw
Decennia:	1850-1859 · 1860-1869 · 1870-1879
Jaren:	<< · < · 1864 · 1865 · 1866 · > · >>
Jaartelling in verschillende culturen
Ab urbe condita:		2618 MMDCXVIII
Armeense jaartelling:		1314 ԹՎ ՌՅԺԴ
Chinese jaartelling:		4561 – 4562 辛子 – 壬丑
Christelijke jaartelling:		1865 MDCCCLXV
Ethiopische jaartelling:		1857 – 1858
Hebreeuwse jaartelling:		5625 – 5626
Hindoekalenders:
- Vikram Samvat		1920 – 1921
- Shaka Samvat		1787 – 1788
- Kali Yuga		4966 – 4967
Iraanse jaartelling:		1243 – 1244
Islamitische jaartelling:		1282 – 1283
Maçonnieke jaartelling:		5864 – 5865
Dit jaar naar onderwerp
Lijst van landen in 1865
Juliaanse kalender van 1865
Gregoriaanse kalender van 1865

Noordelijke soldaten op de trappen van het Witte Huis van de verslagen Confederatie

Het jaar 1865 is het 65e jaar in de 19e eeuw volgens de christelijke jaartelling.

Gebeurtenissen

januari

• 11 - Gouverneur Thomas Fletcher van Missouri proclameert het einde van de slavernij. Hiermee is de eerste slavenhoudende staat om, en is er ook in de Amerikaanse senaat een meerderheid voor de afschaffing.
• 31 - Afschaffing van de slavernij in de Verenigde Staten door de Senaat in het 13e amandement op de grondwet.

maart

• 8 - Begonnen wordt met het afgraven van de duinen bij Breesaap ten behoeve van de aanleg van het Noordzeekanaal.

april

• 9 - Met de overgave van generaal Robert E. Lee eindigt de Amerikaanse Burgeroorlog.
• 15 - De Amerikaanse president Abraham Lincoln, die net aan zijn tweede termijn is begonnen, wordt in de Ford schouwburg te Washington D.C. doodgeschoten door de zuidelijke acteur John Wilkes Booth. Vicepresident Andrew Johnson volgt hem op.

juli

• 2 - William Booth richt de Christian Mission op, het latere Leger des Heils.

augustus

• 8 - De spoorlijn Nijmegen - Kleef wordt geopend, waarmee Nijmegen eindelijk een spoorverbinding heeft.

december

• 17 - Leopold II wordt koning der Belgen.
• 23 - Frankrijk, Italië, België en Zwitserland sluiten de Latijnse muntunie, waarin hun munten aan elkaar gekoppeld zijn.

zonder datum

• Gregor Mendel beschrijft erfelijkheidsprocessen.
• De eerste bloeddrukmeter wordt ontworpen door Karl Ludwig.
• Friedrich Kekulé verklaart de moleculaire structuur van de benzeenring en verricht pionierswerk in de organische scheikunde.
• James Clerk Maxwell levert met zijn Wetten van Maxwell de theoretische onderbouwing van het Elektromagnetisme na de eerdere experimenten van Michael Faraday.

Muziek

• Antonín Dvořák voltooit zijn eerste symfonie: Zlonické zvoni (De klokken van Zlonice).
• Edvard Grieg voltooit zijn enige Sonate voor piano.
• 15 maart: Kaares sang van Rikard Nordraak is voor het eerst te horen
• 4 november: de Halte Hulda-muziek van Albert Rubenson is voor het eerst te horen

Literatuur

• Eerste publicatie van Our Mutual Friend van Charles Dickens
• Jules Verne publiceert Voyage au centre de la terre (Naar het middelpunt der aarde)
• Lewis Carroll, pseudoniem van Charles Lutwidge Dodgson, schrijft Alice's Adventures in Wonderland

Beeldende Kunst

• 

  Gijsbert Karel van Hogendorp (1865) Jozef Geefs, Beursgebouw Rotterdam

Bouwkunst

• 

  Boerderij, Midwolda (1865)

• 

  Weltermolen, Heerlen (1865)

Geboren

januari

• 31 - Henri Desgrange, Frans organisator van de Tour de France (overleden 1940)

februari

• 19 - Sven Hedin, Zweeds ontdekkingsreiziger (overleden 1952)

maart

• 10 - Pim Mulier, een van de grondleggers van de moderne sport in Nederland (overleden 1954)

april

• 1 - Richard Adolf Zsigmondy, Oostenrijks-Duits scheikundige en Nobelprijswinnaar (overleden 1929)
• 9 - Charles Proteus Steinmetz, Duits-Amerikaans wiskundige en elektrotechnicus (overleden 1923)
• 14 - Charles Mertens, Belgisch kunstschilder (overleden 1919)
• 17 - Ursula Ledóchowska, Pools religieuze, ordestichster en heilige (overleden 1939)
• 29 - Theodorus Marinus Roest van Limburg Nederlands politiefunctionaris (overleden 1935)

mei

• 15 - Albert Verwey, Nederlands letterkundige (overleden 1937)
• 25 - Pieter Zeeman, Nederlands natuurkundige (overleden 1943)
• 28 - Gerrit Grijns, Nederlands voedingswetenschapper en hoogleraar (overleden 1944)

juni

• 13 - William Butler Yeats, Iers schrijver (overleden 1939)
• 29 - Shigechiyo Izumi, Japans oudste mens ter wereld (overleden 1986)
• 30 - Herman Coster, Nederlands advocaat (overleden 1899)

juli

• 15 - Lambertus Hendricus Perquin, Nederlands priester, oprichter KRO (overleden 1938)
• 25 - Jac. P. Thijsse, Nederlands natuurbeschermer, leraar en onderwijzer (overleden 1945)

augustus

• 15 - Mikao Usui, Japans herontdekker van Reiki (overleden 1926)
• 27 - Charles Dawes, Amerikaans politicus en Nobelprijswinnaar (overleden 1951)

september

• 4 - Albert Spear Hitchcock, Amerikaans botanicus (overleden 1935)
• 7 - Joseph Jessurun de Mesquita, Nederlands fotograaf (overleden 1890)
• 23 - Barones Emmuska Orczy, Hongaars schrijfster (The Scarlet Pimpernel) (overleden 1947)
• 27 - Miguel Malvar, Filipijns revolutionair generaal (overleden 1911)
• 28 - Marie Amélie van Orléans, koningin van Portugal (overleden 1951)

oktober

• 1 - Paul Dukas, Frans componist (overleden 1935)
• 15 - Albert Heijn, Nederlands ondernemer (overleden 1945)
• 3 - Johan Eilerts de Haan, Nederlands ontdekkingsreiziger (overleden 1910)

november

• 2 - Warren G. Harding, 29ste president van de Verenigde Staten (overleden 1923)
• 9 - Lodewijk Duymaer van Twist, Nederlands generaal en politicus (overleden 1961)
• 25 - Georges Lemmen, Belgisch kunstschilder (overleden 1916)

december

• 8 - Jean Sibelius, Fins componist (overleden 1957)
• 16 - Victor Rousseau, Belgisch beeldhouwer en tekenaar (overleden 1954)
• 28 - Félix Vallotton, Zwitsers kunstschilder (overleden 1925)
• 30 - Rudyard Kipling, Engels schrijver (overleden 1936)
• 30 - Charles de Lambert, Frans luchtvaartpionier, eerste vlucht boven Nederland (overleden 1944)

exacte datum onbekend

• Klaus Østby, Noors componist (overleden 1945)

Overleden

februari

• 15 - Nicholas Wiseman (62), Brits kardinaal

maart

• 1 - Anna Paulowna Romanova (70), koningin-moeder van Nederland

april

• 15 - Abraham Lincoln (56), zestiende president van de Verenigde Staten
• 28 - Samuel Cunard (77), eigenaar van de Cunard Line

mei

• 25 - Madeleine-Sophie Barat (85), Franse religieuze, ordestichtster en heilige

september

• 2 - William Rowan Hamilton (60), Iers filosoof, wis- en natuurkundige

oktober

• 10 - Andrés Bello López (83), Chileens-Venezolaans humanist, dichter en politicus

december

• 10 - Leopold I (74), Koning der Belgen

Weerextremen in België

• januari: januari met laagste luchtdruk: 1003,6 hPa (normaal 1017 hPa).
• 21 maart: laagste etmaalgemiddelde temperatuur ooit op deze dag: -3.8 °C en laagste minimumtemperatuur: -8.2 °C.
• 29 maart: laagste etmaalgemiddelde temperatuur ooit op deze dag: -1.3 °C.
• juni: juni met hoogste luchtdruk: 1022,9 hPa (normaal 1016,3 hPa).
• september: september met hoogste luchtdruk: 1025 hPa (normaal 1016 hPa).

Bron: KMI Gegevens Ukkel 1901-2003 met aanvullingen

Mediabestanden

Zie de categorie 1865 van Wikimedia Commons voor meer mediabestanden.