19 februari

19 februari is de 50ste dag van het jaar in de gregoriaanse kalender. Hierna volgen nog 315 dagen (316 dagen in een schrikkeljaar) tot het einde van het jaar.

Gebeurtenissen

•  Algemeen
  • 1937 - Koningin Wilhelmina ondertekent een Koninklijk Besluit waarin staat dat rood, wit en blauw de kleuren van de vlag van het Koninkrijk der Nederlanden zijn.
  • 1947 - Vlag van Drenthe wordt aangenomen.
  • 1965 - Door een explosie in de lading kunstmest zinkt het vrachtschip Sophocles, hierbij komen drie opvarenden om het leven.
  • 1985 - Een Spaanse Boeing 727 stort neer op de berg Oiz in Durango, Biskaje Spanje. 148 mensen komen om.
  • 1997 - Bij Roswinkel in Drenthe vindt een aardbeving plaats met een kracht van 3,4 op de Schaal van Richter.

•  Kunst
  • 1949 - Ezra Pound krijgt de eerste Bollingen Prize in poetry (Bollingen prijs voor gedichten) van de Bollingen Foundation en de Yale-universiteit.

•  Media
  • 1853 - Eerste uitgave van het Nieuwsblad van Geel
  • 1946 - Eerste uitzending van het AVRO-radioprogramma Arbeidsvitaminen.

•  Oorlog
  • 197 - Keizer Septimius Severus verslaat zijn rivaal Clodius Albinus bij Lugdunum in van de grootste veldslagen van de geschiedenis van het Romeinse Rijk; tevens de Romeinse burgeroorlog 193-197.
  • 1674 - Engeland en Nederland tekenen de Vrede van Westminster. Een onderdeel van deze overeenkomst was dat de kolonie Nieuw-Amsterdam onder Engels gezag komt. Zij hernoemen het New York.
  • 1942 - Tweede Wereldoorlog: Ongeveer 150 Japanse oorlogsvliegtuigen vallen Darwin in Australië aan.
  • 1945 - Tweede Wereldoorlog: Slag om Iwo Jima - ongeveer 30.000 Amerikaanse mariniers landen bij Iwo Jima.

•  Politiek
  • 1921 - België - Stemrecht voor vrouwen in gemeentelijke verkiezingen.
  • 1959 - Het Verenigd Koninkrijk geeft Cyprus haar onafhankelijkheid.
  • 2008 - Fidel Castro kondigt zijn aftreden aan als president van Cuba.

•  Religie
  • 607 - Bonifatius III wordt Paus.
  • 1652 - Paus Innocentius X creëert twaalf nieuwe kardinalen, onder wie twee toekomstige pausen: Fabio Chigi en Pietro Ottoboni.
  • 1897 - De aartsbisschoppen van Canterbury en York weerspreken in hun brief Saepius Officio de argumenten van Paus Leo XIII in zijn brief Apostolicae Curae tegen de geldigheid van de wijdingen in de Anglicaanse Kerk.

•  Sport
  • 1926 - Oprichting van de Noorse voetbalclub Sogndal Idrettslag, het latere Sogndal Fotball.
  • 1928 - Canada verslaat Zwitserland met 13-0 in de finaleronde van het olympisch ijshockeytoernooi in St. Moritz, en prolongeert de olympische én de wereldtitel.
  • 2006 - Marianne Timmer wint na acht jaar weer de gouden medaille op de 1000m schaatsen tijdens de Olympische Winterspelen in Turijn

•  Wetenschap en technologie
  • 1878 - De fonograaf wordt geoctrooieerd door Thomas Edison.
  • 1986 - De Sovjet-Unie lanceert het Mir ruimtestation.
  • 2002 - NASA's Mars Odyssey begint met het in kaart brengen van de bodem van Mars met een warmtestraling metend systeem.
  • 2010 - Het IUPAC noemt het scheikundig element met atoomnummer 112 Copernicium ter ere van Nicolaas Copernicus.

Geboren

Nicolaus Copernicus
geboren 1473

Lee Marvin
geboren 1924

Karel Prior
geboren 1924

Pim Fortuyn
geboren 1948

Katja Schuurman
geboren 1975

Maria Mena
geboren 1986

Victoria Justice
geboren 1993

• 1473 - Nicolaas Copernicus, Pools astronoom (overleden 1543)
• 1594 - Hendrik Frederik Stuart, Prins van Wales (overleden 1612)
• 1620 - Jan Six van Chandelier, handelaar en dichter (overleden 1697)
• 1743 - Luigi Boccherini, Italiaans componist (overleden 1805)
• 1819 - Mark Prager Lindo, Nederlands schrijver (overleden 1877)
• 1834 - Herman Snellen, Nederlands oogarts en hoogleraar oogheelkunde (overleden 1908)
• 1843 - Théophile Seyrig, Belgisch ingenieur (overleden 1923)
• 1849 - Giovanni Passannante, Italiaans anarchist (overleden 1910)
• 1850 - Ernst Bernheim, Duits mediëvist (overleden 1942)
• 1858 - Charles Eastman (Ohiyesa), Sioux auteur (overleden 1939)
• 1859 - Svante Arrhenius, Zweeds scheikundige (overleden 1927)
• 1865 - Sven Hedin, Zweeds ontdekkingsreiziger (overleden 1952)
• 1873 - Louis Feuillade, Frans regisseur (overleden 1925)
• 1876 - Constantin Brâncuşi, Roemeens beeldhouwer (overleden 1957)
• 1886 - Jose Abad Santos, Filipijns rechter (overleden 1942)
• 1888 - Aurora Quezon, First Lady van de Filipijnen (overleden 1949)
• 1894 - Meinoud Rost van Tonningen, Nederlands bankier, collaborateur, journalist, politicus en SS'er (overleden 1945)
• 1900 - George Seferis, Grieks dichter en Nobelprijswinnaar (overleden 1971)
• 1901 - Florence Green, de laatste overlevende veteraan van de Eerste Wereldoorlog (overleden 2012)
• 1902 - Allard Oosterhuis, Nederlands verzetsstrijder tijdens WOII (overleden 1967)
• 1904 - Havank, Nederlands schrijver (overleden 1964)
• 1912 - Pierre Jaminet, Frans wielrenner (overleden 1968)
• 1914 - Perry Grimm, Amerikaans autocoureur (overleden 1971)
• 1917 - Carson McCullers, Amerikaans schrijfster (overleden 1967)
• 1917 - Annie de Reuver, Nederlands zangeres
• 1918 - Edzo Toxopeus, Nederlands politicus (overleden 2009)
• 1919 - Erik Lundgren, Zweeds autocoureur (overleden 1967)
• 1920 - Jaan Kross, Estisch schrijver en dichter (overleden 2007)
• 1921 - Ernie McCoy, Amerikaans autocoureur (overleden 2001)
• 1921 - Ann Savage, Amerikaans actrice (overleden 2008)
• 1923 - Giulio Cabianca, Italiaans autocoureur (overleden 1961)
• 1924 - Lee Marvin, Amerikaans acteur (overleden 1987)
• 1924 - Karel Prior, Nederlands presentator (overleden 1997)
• 1926 - György Kurtág, Hongaars componist
• 1927 - Ernest Trova, Amerikaans kunstenaar (overleden 2009)
• 1928 - Nicolas Hayek, Zwitsers ondernemer (overleden 2010)
• 1929 - Jacques Deray, Frans filmregisseur (overleden 2003)
• 1934 - Arnold Heertje, Nederlands econoom
• 1935 - Michel Aoun, Libanees militair commandant en politicus
• 1936 - Fons Fraeters, Vlaams taalkundige (overleden 2009)
• 1939 - Frank Houben, Nederlands politicus
• 1939 - Atta Mungra, Surinaams politicus en zakenman (overleden 2004)
• 1940 - Saparmurat Niazov, Turkmeens president-dictator (overleden 2006)
• 1940 - Smokey Robinson, Amerikaans zanger
• 1942 - Phil Coulter, Iers muzikant en componist
• 1942 - Johan Plageman, Nederlands voetballer en voetbalbestuurder
• 1946 - Pierre van der Linden, Nederlands drummer
• 1948 - Pim Fortuyn, Nederlands politicus (overleden 2002)
• 1948 - Tony Iommi, Brits gitarist
• 1952 - Freddy Maertens, Belgisch wielrenner
• 1952 - Stephen South, Brits autocoureur
• 1952 - Amy Tan, Amerikaans schrijfster
• 1954 - Sócrates, Braziliaans voetballer (overleden 2011)
• 1955 - Jeff Daniels, Amerikaans acteur
• 1957 - Falco, Oostenrijks zanger (overleden 1998)
• 1957 - Ray Winstone, Brits acteur
• 1960 - Prins Andrew, tweede zoon van Elizabeth II van Groot-Brittannië
• 1961 - Justin Fashanu, Engels voetballer (overleden 1998)
• 1961 - Kari Ukkonen, Fins voetballer en voetbalcoach
• 1962 - Franky Gee, Amerikaans zanger (overleden 2005)
• 1963 - Seal, Brits zanger
• 1964 - Kiki Classen, Nederlands actrice
• 1966 - Miroslav Đukić, Servisch voetballer en voetbalcoach
• 1966 - Paul Haarhuis, Nederlands tennisser
• 1966 - Enzo Scifo, Belgisch voetballer
• 1968 - Patrick Morocutti, Luxemburgs voetballer
• 1968 - Stochelo Rosenberg, Nederlands gitarist
• 1970 - Judith Jobse, Nederlands zangeres
• 1970 - Danny de Munk, Nederlands acteur en musicalster
• 1971 - Viktor Brand, Nederlands presentator
• 1971 - Martin van der Spoel, Nederlands zwemmer
• 1972 - Noureddine Bentoumi, Algerijns langlaufer
• 1972 - Manabu Horii, Japans schaatser
• 1975 - Mikko Kavén, Fins voetballer
• 1975 - Alexa Kelly, Amerikaans glamour- en fotomodel
• 1975 - Katja Römer-Schuurman, Nederlands actrice, zangeres, model en presentatrice
• 1977 - Gianluca Zambrotta, Italiaans voetballer
• 1978 - Maarten Baas, Nederlands industrieël ontwerper
• 1978 - Michalis Konstantinou, Cypriotisch voetballer
• 1979 - Alexander Diaz Rodriguez, Belgisch atleet
• 1979 - Sarah Schleper, Amerikaans alpineskiester
• 1980 - Ma Lin, Chinees tafeltennisser
• 1981 - Thomas Buffel, Belgisch voetballer
• 1982 - Camelia Potec, Roemeens zwemster
• 1983 - Mihai Neșu, Roemeens voetballer
• 1983 - Nick Zoricic, Canadees freestyleskiër (overleden 2012)
• 1984 - Renske de Greef, Nederlands schrijfster
• 1984 - Marylin Pla, Frans kunstschaatsster
• 1985 - Haylie Duff, Amerikaans actrice en zangeres
• 1985 - Arielle Kebbel, Amerikaans actrice
• 1985 - Jelle Vanendert, Belgisch wielrenner
• 1986 - Henri Karjalainen, Fins autocoureur
• 1986 - Shadrack Kipchirchir Kemboi, Keniaans atleet
• 1986 - Maria Mena, Noors zangeres
• 1987 - Ricardo van der Velde, Nederlands wielrenner
• 1989 - Arsen Galstyan, Russisch-Armeens judoka
• 1990 - Briken Calja, Albanees gewichtheffer
• 1993 - Victoria Justice, Amerikaans kindster en model
• 1993 - Sigrid ten Napel, Nederlands actrice

Overleden

Multatuli
overleden 19 feb. 1887

Charles Trenet
overleden 19 feb. 2001

• 197 - Clodius Albinus (ong. 50), keizer van Rome
• 1640 - Murat IV (27), sultan van het Ottomaanse Rijk
• 1670 - Frederik III (60), Deens koning
• 1799 - Jean-Charles de Borda (65), Frans wiskundige, natuurkundige en politiek wetenschapper
• 1837 - Georg Büchner (23), Duits schrijver
• 1847 - José Joaquín de Olmedo (66), Ecuadoraans politicus en dichter
• 1878 - Charles-François Daubigny (61), Frans impressionistisch kunstschilder
• 1887 - Multatuli (66), Nederlands schrijver
• 1897 - Karl Weierstrass (81), Duits wiskundige
• 1923 - Jerónimo Giménez y Bellido (68), Spaans componist en dirigent
• 1943 - Gerrit Willem Kastein (32), Nederlands arts en verzetsheld
• 1945 - John Basilone (28), Amerikaans militair
• 1945 - Wim Speelman (26), Nederlands verzetsman
• 1946 - Rafael Erich (66), Fins politicus, diplomaat en hoogleraar
• 1951 - André Gide (81), Frans schrijver
• 1952 - Knut Hamsun (92), Noors romanschrijver
• 1957 - Maurice Garin (85), Frans wielrenner
• 1962 - Sophus Hansen (72), Deens voetballer en voetbalscheidsrechter
• 1980 - Bon Scott (33), Schots muzikant
• 1983 - Francisco Santos (90), Filipijns wetenschapper
• 1983 - Alice White (78), Amerikaans actrice
• 1985 - Louis Major (83), Belgisch politicus
• 1986 - Ab van Bemmel (73), Nederlands bokser
• 1986 - Adolfo Celi (63), Italiaans acteur
• 1986 - Jo Ypma (±78), Nederlands schrijfster
• 1989 - Jaap van de Merwe (64), Nederlands cabaretier en journalist
• 1990 - Michael Powell (84), Brits filmregisseur
• 1994 - Renske Vellinga (19), Nederlands schaatsster
• 1996 - Antonio Creus (71), Spaans autocoureur
• 1997 - Deng Xiaoping (92), Chinees communistisch leider en revolutionair
• 1999 - Lotti van der Gaag (75), Nederlands beeldend kunstenaar
• 1999 - Lloyd LaBeach (74), Panamees atleet
• 2000 - Friedensreich Hundertwasser (71), Oostenrijks kunstenaar
• 2001 - Johannes van der Hoeven (85), Nederlands rechtsgeleerde
• 2001 - Charles Trenet (87), Frans zanger
• 2004 - Maarten van der Ploeg (45), interdisciplinair kunstenaar
• 2005 - Kihachi Okamoto (82), Japans filmregisseur
• 2005 - Gerrit Santing (91), Nederlands beeldhouwer
• 2007 - Janet Blair (85), Amerikaans film- en televisie-actrice
• 2008 - Emily Perry (100), Brits actrice
• 2009 - Pierre Barbotin (82), Frans wielrenner
• 2009 - Kelly Groucutt (63), Engels bassist (Electric Light Orchestra)
• 2009 - Edmund Hlawka (92), Oostenrijks wiskundige
• 2009 - Ibrahim Hussein (72), Maleisisch kunstenaar
• 2009 - Oreste Lionello (81), Italiaans (stem)acteur
• 2009 - Miika Tenkula (34), Fins metalmuzikant
• 2009 - Thomas Jerome Welsh (87), Amerikaans bisschop
• 2010 - Bull Verweij (100), Nederlands oprichter radio Veronica
• 2010 - Mladen Veža (94), Kroatisch kunstschilder
• 2011 - Florinda Chico (84), Spaans actrice
• 2011 - Bernhard Luginbühl (82), Zwitsers beeldhouwer
• 2012 - Luc Flad (76), Nederlands voetballer
• 2012 - Guy Namurois (51), Belgisch atleet
• 2012 - Frits Staal (81), Nederlands filosoof en taalkundige
• 2013 - Lou Myers (77), Amerikaans acteur
• 2013 - Robert Coleman Richardson (75), Amerikaans natuurkundige en winnaar Nobelprijs voor de Natuurkunde
• 2013 - Patrick De Witte (54), Belgisch columnist en televisieprogrammamaker

Viering/herdenking

• Rooms-Katholieke kalender:
  • Heilige Bonifatius van Brussel/Lausanne († 1265)
  • Heilige Gabin(us) (van Rome) († c. 295)
  • Heilige K/Co(e)nra(a)d (van Piacenza) († 1351)
• Oosters-orthodoxe kalender:
  • Heilige Filothea Venizelou (van Athene) († 1589)
• Odran († 452), Iers martelaar en heilige.

Weerextremen

Nederland

Dagrecords

• 1956 - Laagste etmaalgemiddelde temperatuur -9,1 °C
• 1989 - Hoogste etmaalgemiddelde temperatuur 11,3 °C
• 1956 - Laagste minimumtemperatuur -15,5 °C
• 1990 - Hoogste maximumtemperatuur 14,9 °C
• 1911 - Hoogste uurgemiddelde windsnelheid 14,9 m/s
• 1994 - Langste zonneschijnduur 9,3 uur
• 1954 - Langste neerslagduur 13 uur
• 1995 - Hoogste etmaalsom van de neerslag 12,5 mm
• 1994 - Laagste etmaalgemiddelde relatieve vochtigheid 52 %

België

Dagrecords

• 1845 - Laagste etmaalgemiddelde temperatuur -10,8 °C
• 1989 - Hoogste etmaalgemiddelde temperatuur 11,2 °C
• 1855 - Laagste minimumtemperatuur -15,5 °C
• 1920 - Hoogste maximumtemperatuur 15,2 °C
• 1957 - Hoogste etmaalsom van de neerslag 22,2 mm

Uitzonderlijke gebeurtenissen

• 1947 - Intense koude in het hele land. Aan de kust bevriest zelfs de zee.

Bronnen, noten en/of referenties