Maart

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Ga naar: navigatie, zoeken
feb maart apr
<< 1 2 3 4 5 6 7
8 9 10 11 12 13 14 15 16
17 18 19 20 21 22 23 24 25
26 27 28 29 30 31 >>

Maart (ook wel: lentemaand, buienmaand, guldenmaand, dorremaand) is de derde maand van het jaar in de gregoriaanse kalender en heeft 31 dagen. De maand is vernoemd naar Mars, de Romeinse god van de oorlog. In verband met de omschakeling van de standaardtijd naar de zomertijd op de laatste zondag van deze maand duurt maart een uur minder lang dan de andere maanden van 31 dagen.

Naam en positie in de kalender[bewerken]

In het oude Rome noemde men deze maand Martius en was de eerste maand van het jaar. De oud-Nederlandse/puristische naam is lentemaand of windmaand. Het begin van zowel de astronomische als de meteorologische lente vallen namelijk in maart. Maart begint altijd op dezelfde dag van de week als november. Behalve in schrikkeljaren begint maart tevens op dezelfde dag van de week als februari.

Weerspreuken[bewerken]

Bij deze maand horen de volgende weerspreuken:

  • Maart roert zijn staart.
  • Wil maart reeds donder, dan is sneeuw in mei geen wonder.
  • Maartse buien, die beduien, dat de lente aan komt kruien.
  • Donder in het dorre hout, geeft een voorjaar nat en koud.
  • Nooit is maart zo zoet, of hij sneeuwt een volle hoed.
    • variant: Maart zo zoet, heeft nog wel eens een witte hoed.
  • Een droge maart is goud waard.
  • Een droge maart en een natte april is naar de boer zijn wil.
  • Natte maart, veel gras.

Weerstatistieken maand maart in Nederland[bewerken]

Gemiddelden

Langjarige gemiddelden in het tijdvak 1971-2000.

De Bilt Eelde Rotterdam Maastricht
Gemiddelde temperatuur in graden Celsius 5,8 4,9 6,0 5,9
Gemiddelde minimum temperatuur in graden Celsius 2,0 1,2 2,3 2,2
Gemiddelde maximum temperatuur in graden Celsius 9,6 8,6 9,5 9,7
Dagen met max temperatuur > 20 C 0 0 0 0
Gemiddelde relatieve vochtigheid in procenten 81 85 84 81
Gemiddelde neerslagduur in procenten van de tijd 9 9 10 9
Gemiddelde neerslaghoeveelheid in mm 65,4 61,3 65,2 60,5
[1]

Extremen

Hieronder volgen ranglijsten voor de hoogste en laagste gemiddelde temperatuur, de grootste en laagste neerslagsom en het grootste en laagste aantal uren zonneschijn, zoals gemeten op het KNMI-station in De Bilt tussen 1901 en 2014.

# Hoogste gemiddelde temperatuur in °C Grootste neerslagsom in mm Grootste aantal uren zonneschijn #
1. 1991 8,8 1914 138,6 2003 198,9 1.
2. 1990 8,5 1981 134,4 1931 194,6 2.
3. 2012 8,3 1998 116,5 1993 192,9 3.
4. 1957 8,3 1989 114,4 2011 185.3 4.
5. 1989 8,2 1988 109,6 1995 182,1 5.
6. 1981 8,1 2006 104,3 1972 177,6 6.
7. 2007 8,0 1947 97,6 2002 175,7 7.
8. 1997 8,0 1979 97,5 1910 174,2 8.
9. 1938 7,7 1994 91,4 1933 166,9 9.
10. 1998 7,6 1951 88,8 2012 166.4 10.
# Laagste gemiddelde

temperatuur in °C

Kleinste neerslagsom in mm Kleinste aantal uren zonneschijn #
1. 1917 1,9 1929 7,1 1981 45,9 1.
2. 1962 2,0 1996 10,8 1980 60,7 2.
3. 1955 2,0 1993 10,8 1966 63,0 3.
4. 1958 2,2 1931 11,0 2001 63,3 4.
5. 1987 2,3 1953 15,1 1901 69,1 5.
6. 1931 2,4 1936 15,9 1988 69,4 6.
7. 1969 2,5 1943 17,2 1904 69,9 7.
8. 1964 2,6 1945 19,1 1975 70,0 8.
9. 1971 2,7 1920 19,1 1954 70,6 9.
10. 1942 2,7 1948 19,8 1912 71,8 10.
[2]

Weerstatistieken maand maart in België[bewerken]

Gemiddelden en records[bewerken]

Vanaf 2011 werden de nieuwe normale waarden opnieuw berekend op basis van de gemiddelde metingen in Ukkel over de referentieperiode 1980-2010. [3]

De oude normalen hebben verschillende referentieperiodes. [4]

De records gelden vanaf de oude referentieperiodes tot heden.

normaal
(oud)
normaal
(nieuw)
record + jaar record - jaar
Luchtdruk in hPa 1014,9[5] 1015,7 1029,5 1953 1001,6 1909
Gemiddelde windsnelheid in m/s 4 [6] 3,8 5,1 1914 3 1929
Zonneschijnduur in hh:mi 114 [7] 114 206 1931 47 1980
Gemiddelde temperatuur in °C 5,9 [8] 6,8 9,5 1991 -1,6 1845
Gemiddelde maximum temperatuur in °C 9 [9] 10,4 13,9 1938 5,4 1917
Gemiddelde minimum temperatuur in °C 2,2 [9] 3,1 6,4 1981 -0,9 1955
Relatieve vochtigheid in % 79,2 [10] 79 89 1917 69 1918
Gemiddelde dampdruk in hPa 7,3 [10] 7,9 9,6 1981 4,8 1845
Neerslagtotaal in mm 53,6 [11] 70 140,5 2008 4,2 1993
Neerslagdagen in d 18 [11] 17,8 29 1888 3 1993
Bron: [3] [4]

Overzicht van de hoogste en laagste 5 waarden voor de maand maart vanaf 1833 voor gemiddelde temperatuur, neerslaghoeveelheid en aantal neerslagdagen en vanaf 1887 voor zonneschijnduur in Ukkel.

Gemiddelde temperatuur Zonneschijnduur[12] Neerslaghoeveelheid Aantal neerslagdagen
Jaar °C Jaar uren Jaar mm Jaar dagen
Hoogste waarden
1991 9,5 1931 206 2008 140,5 1888 29
1957 9,5 2011 204 1988 138,1 1975 28
2014 9,3 1933 202 1979 130,7 1947 28
1989 9,1 2014 197 1986 126,3 1979 28
1981 9,1 2003 195 1914 124,6 1988 28
Normale waarde (oud)[4] 5,5[8] 122[7] 53,6[11] 18[11]
Normale waarde (nieuw)[3] 6,8 114 70,0 17,8
Laagste waarden
1837 1,3 1981 62 1936 16,9 1948 9
1865 1,0 1904 59 1953 9,5 1953 8
1883 0,8 1975 50 1854 7,0 2011 7
1853 0,8 1988 48 1929 5,6 1938 7
1845 -1,6 1980 47 1993 4,2 1993 3
Bron: KMI[13]

Extremen[bewerken]

  • 1845 - Het is de koudste maand maart ooit met een gemiddelde temperatuur van -1,6 °C.
  • 1888 - Het regent 29 dagen op 31. Het is de maand maart met het meeste aantal regendagen.
  • 1912 - In Ukkel komt tijdens deze maand maart geen enkele vorstdag voor. Dit uitzonderlijke feit komt nogmaals voor in het jaar 1983, 2003 en 2012.
  • 1917 - Met een gemiddelde temperatuur van 2,5 °C – een maand januari waardig – is dit de koudste maand maart van de eeuw in Ukkel (normale gemiddelde temperatuur: 5,9 °C).
  • 1931 - De maand maart is zeer zonnig. In Ukkel tekenen we een record op met 206 uur zonneschijn (normaal: 120 uur).
  • 1957 - De gemiddelde temperatuur van maart bedraagt voor Ukkel 9,5 °C (normaal: 5,9 °C). Ex aequo met 1991, is dit de warmste maand maart van de eeuw.
  • 1980 - In Ukkel is het de somberste maand maart van de eeuw. De zon scheen slechts 55 uur (normaal: 140 uur).
  • 1983 - Zoals in 1912 kennen we tijdens deze maand maart geen enkele vorstdag in Ukkel.
  • 1988 - Het neerslagtotaal van de maand maart bedraagt 138,1 mm (normaal: 53,6 mm). Dit is de natste maand maart van de 20ste eeuw.
  • 1991 - In Ukkel bedraagt de gemiddelde temperatuur van de maand maart 9,5 °C (normaal: 5,9 °C). Dit is de warmste maand maart van de eeuw, ex aequo met 1957.
  • 1993 - Tijdens de maand maart valt er slechts 4,2 mm neerslag in Ukkel (normaal: 53,6 mm). Dit is een recordwaarde voor de maand maart. Dit is ook de tweede droogste maand van de eeuw, na januari 1997. De maand telt ook slechts drie neerslagdagen (normaal: 18 dagen): ook dit is een record voor de maand maart.
  • 2003 - Deze maand maart telt geen enkele vorstdag in Ukkel, net zoals maart 1912, 1983, 2012 en 2014.
  • 2008 - Dit is de natste maart sinds begin van de waarnemingen.
  • 2011 - Zonnigste maart sinds 1931 met 204 uur (gemiddelde sinds 1981: 114 uur). Er zijn ook slechts 7 neerslagdagen (gemiddeld: 17,8).
  • 2012 - Hoogste gemiddelde luchtdruk ooit gemeten (1027,1, normaal: 1015,7).
  • 2014 - Hoogste gemiddelde maximumtemperatuur te Ukkel met 14.1 graden.

Bron: KMI, Gegevens Ukkel 1901-2003 met aanvullingen

Zoek dit woord op in WikiWoordenboek
Icoontje WikiWoordenboek Zoek maart op in het WikiWoordenboek.
Bronnen, noten en/of referenties
  1. KNMI, Langjarige gemiddelden 1971-2000
  2. KNMI, Maandextremen temperatuur, zonneschijn en neerslag (De Bilt)
  3. a b c Maart: nieuwe normalen (Referentieperiode 1981-2010)
  4. a b c Maart: oude normalen
  5. Referentieperiode 1833-1977
  6. Referentieperiode 1879-1986
  7. a b Referentieperiode 1887-1980
  8. a b Referentieperiode 1833-1980
  9. a b Referentieperiode 1901-1980
  10. a b Referentieperiode 1833-1982
  11. a b c d Referentieperiode 1833-1978
  12. Hoe meet het KMI de zonneschijnduur?
  13. "Weer of geen weer" (2004), uitgave KMI en Van Halewyck (ISBN 90-5617-581-5)