3 maart

3 maart is de 62ste dag van het jaar (63ste dag in een schrikkeljaar) in de gregoriaanse kalender. Hierna volgen nog 303 dagen tot het einde van het jaar.

Gebeurtenissen

•  Algemeen
  • 1815 - In Groningen wordt de studentensociëteit "Mutua Fides" geopend. Dit is de oudste studentensociëteit van Nederland, de sociëteit behorend bij het Groninger Studenten Corps 'Vindicat atque Polit'.
  • 1881 - De Nederlandse koning Willem III kondigt een nieuw Wetboek van Strafrecht af
  • 1938 - In Saoedi-Arabië wordt olie in de grond gevonden.
  • 1974 - Een Turkse DC-10 stort neer bij Parijs, alle 346 inzittenden komen om.
  • 1980 - In Amsterdam wordt met tanks de barricade van krakers in de Vondelstraat doorbroken.
  • 2012 - Bij een botsing tussen twee treinen in Zuid-Polen, nabij Szczekociny, ten noorden van Krakau, vallen zestien doden en 58 gewonden.

•  Media
  • 1875 - In Parijs gaat Bizets opera Carmen in première. Het publiek is gechoqueerd en jouwt Bizet uit.
  • 1904 - Keizer Wilhelm II van Duitsland wordt de eerste persoon die een politieke opname maakt met behulp van Thomas Edisons cilinder.
  • 1955 - Elvis Presley verschijnt voor het eerst op de (Amerikaanse) televisie.
  • 1957 - Corry Brokken wint het Eurovisiesongfestival met het liedje 'Net als toen'.
  • 1990 - Carole Gist (20) is de allereerste zwarte Miss USA.
  • 1991 - Een amateurvideo legt het in elkaar slaan vast van Rodney King door politie-officieren van Los Angeles.
  • 2012 - Eerste Nederlandse Apple Store wordt geopend aan het Leidseplein in Amsterdam.

•  Oorlog
  • 1857 - Frankrijk en het Verenigd Koninkrijk verklaren de oorlog aan China (Tweede Opiumoorlog).
  • 1878 - Bulgarije herneemt zijn onafhankelijkheid van het Ottomaanse Rijk.
  • 1943 - 173 mensen komen om in het gedrang om een veiligheidsbunker in te komen in het Bethnal Green metrostation in Londen.
  • 1945 - De Britten bombarderen abusievelijk de Haagse woonwijk Bezuidenhout (zie Bombardement op Bezuidenhout).

•  Politiek
  • 473 - Gundobad (magister militum) verklaart Glycerius tot keizer van het West-Romeinse Rijk. Hij is slechts een stroman en regeert gezamelijk met Gundobad.
  • 1845 - Florida wordt toegelaten als de 27ste staat van de VS.
  • 1931 - De Verenigde Staten adopteren "The Star-Spangled Banner" als het nationale volkslied.
  • 1939 - In Bombay begint Mahatma Gandhi te vasten in een protest tegen de autocratische regering van India.
  • 1961 - Hassan II wordt koning van Marokko.
  • 1978 - Premier Ian Smith sluit een akkoord met drie gematigde nationalistische bewegingen over de overgang naar een zwart meerderheidsbewind in Rhodesië per eind 1978.
  • 2010 - Gemeenteraadsverkiezingen in Nederland.

•  Religie
  • 1431 - Eugenius IV wordt Paus.
  • 1533 - Paus Clemens VII creëert één nieuwe kardinaal.
  • 1577 - Paus Gregorius XIII creëert één nieuwe kardinaal, de latere landvoogd van de Zuidelijke Nederlanden aartshertog Albrecht van Oostenrijk.
  • 1599 - Paus Clemens VIII creëert dertien nieuwe kardinalen, onder wie de in 1930 heilig verklaarde Italiaanse jezuïet Robertus Bellarminus.
  • 1878 - Kroning van Paus Leo XIII in Rome.
  • 1925 - Benoeming van Angelo Roncalli tot apostolisch visitator in Bulgarije.
  • 2001 - Ontslag van de Australische kardinaal Edward Idris Cassidy als president van de Pauselijke Raad ter bevordering van de Eenheid van de Christenen en benoeming van de Duitse kardinaal Walter Kasper tot zijn opvolger.

•  Sport
  • 1980 - John McEnroe lost Björn Borg na 34 weken af als nummer één op de wereldranglijst der tennisprofessionals, maar de Amerikaan moet die positie al na drie weken weer afstaan aan de Zweed.
  • 2007 - Ireen Wüst wint in Calgary de Wereldbeker schaatsen 2006-2007 op de 1500 meter dames. Sven Kramer wint de 5000 m en vestigt een nieuw wereldrecord.
  • 2010 - Recordinternational Ahmed Hassan speelt in Londen tegen Engeland zijn 173ste en laatste interland voor het Egyptisch voetbalelftal.

•  Wetenschap en technologie
  • 1915 - De NACA wordt opgericht; dit is de voorloper van NASA.
  • 1935 - Willem Kloos ontvangt een eredoctoraat aan de Universiteit van Amsterdam.
  • 1972 - Lancering van Pioneer 10, het eerste ruimtetuig dat langs Jupiter vliegt en als eerste het zonnestelsel zal verlaten.
  • 2012 - Oppositie van de planeet Mars.

Geboren

Alexander Graham Bell
geboren in 1847

• 1455 - Koning Johan II van Portugal, (overleden 1495)
• 1455 - Ascanio Maria Sforza, Italiaans kardinaal (overleden 1505)
• 1589 - Gisbertus Voetius, Nederlands theoloog (overleden 1676)
• 1606 - Edmund Waller, Engels dichter (overleden 1687)
• 1628 - Cornelis Speelman, Nederlands gouverneur-generaal van Nederlands-Indië (overleden 1684)
• 1631 - Esaias Boursse, Nederlands kunstschilder (overleden 1631)
• 1709 - Andreas Sigismund Marggraf, Duits chemicus (overleden 1782)
• 1803 - Pieter Lodewijk de Lom de Berg, Nederlands politicus en burgemeester (overleden 1873)
• 1805 - Jonas Furrer, Zwitsers politicus, eerste president van de Zwitserse Confederatie (overleden 1861)
• 1815 - Nicolaas Kamperdijk, Nederlands architect (overleden 1887)
• 1819 - Gustave de Molinari, Belgisch econoom (overleden 1912)
• 1831 - George Pullman, Amerikaans uitvinder en industrieel (overleden 1897)
• 1840 - Tjeerd van der Zee, Nederlands burgemeester (overleden 1916)
• 1845 - Georg Cantor, Duits wiskundige (overleden 1918)
• 1847 - Alexander Graham Bell, Schots uitvinder (overleden 1922)
• 1858 - Cornelis Johannes Kieviet, Nederlands kinderboekenschrijver (overleden 1931)
• 1868 - Emile Alain, Frans filosoof, journalist en leraar (overleden 1951)
• 1869 - Henry Wood, Brits componist en dirigent (overleden 1944)
• 1871 - Maurice Garin, Frans wielrenner (overleden 1957)
• 1874 - Karl Scharfenberg, Duits spoorwegingenieur (overleden 1938)
• 1874 - Reinier de Vries, Nederlands kunstenaar (overleden 1953)
• 1880 - Piet Soudijn, Nederlands atleet (overleden 1946)
• 1882 - Ion Mihalache, Roemeens politicus (overleden 1963)
• 1893 - Karel Lotsy, Nederlands sportbestuurder (overleden 1959)
• 1893 - Beatrice Wood, Amerikaans kunstenares (overleden 1998)
• 1901 - Claude Choules, Brits oorlogsveteraan uit de Eerste Wereldoorlog (overleden 2011)
• 1904 - Frans Muriloff, Nederlands radioproducer (overleden 1999)
• 1905 - Marie Glory, Frans actrice (overleden 2009)
• 1911 - Jean Harlow, Amerikaans actrice (overleden 1937)
• 1914 - Agaath Doorgeest, Nederlands atlete (overleden 1991)
• 1914 - Asger Jorn, Deens kunstschilder (overleden 1973)
• 1916 - Paul Halmos, Hongaars-Amerikaans wiskundige en statisticus (overleden 2006)
• 1918 - Arthur Kornberg, Amerikaans biochemicus (overleden 2007)
• 1918 - Arnold Newman, Amerikaans fotograaf (overleden 2006)
• 1918 - Frans Poptie, Nederlands jazzviolist (overleden 2010)
• 1920 - James Doohan, Canadees acteur (overleden 2005)
• 1922 - Nándor Hidegkuti, Hongaars voetballer (overleden 2002)
• 1922 - Rudi Strittich, Oostenrijks voetballer (overleden 2010)
• 1925 - Joe Sentieri, Italiaans zanger en acteur (overleden 2007)
• 1926 - Lys Assia, Zwitsers zangeres
• 1928 - Pierre Michelot, Frans jazz bassist (overleden 2005)
• 1931 - Piet Bambergen, Nederlands komiek en acteur (overleden 1996)
• 1934 - Paul van Gorcum, Nederlands acteur en regisseur
• 1934 - Tom Pauka, Nederlands radio-maker
• 1935 - Michael Walzer, Amerikaans politicoloog en filosoof
• 1935 - Zjeljoe Zjelev, Bulgaars politicus
• 1936 - Ibrahim Hussein, Maleisisch kunstenaar (overleden 2009)
• 1937 - Bobby Driscoll, Amerikaans acteur en kindster (overleden 1968)
• 1938 - Jan van Amerongen, Nederlands componist
• 1941 - Salvador Sadurní, Spaans voetballer
• 1942 - Dorus van der Linden, Nederlands decorontwerper
• 1943 - Marc Dex, Vlaams zanger
• 1944 - Rita Hovink, Nederlands zangeres (overleden 1979)
• 1946 - Kick van der Vall, Nederlands voetballer
• 1946 - John Virgo, Engels snookerspeler
• 1947 - John Chataway, Canadees politicus (overleden 2004)
• 1947 - Otto Stuppacher, Oostenrijks autocoureur (overleden 2001)
• 1947 - Oscar Tabárez, Uruguayaans voetballer en voetbalcoach
• 1947 - Jennifer Warnes, Amerikaans zangeres
• 1948 - Max Allan Collins, Amerikaans schrijver
• 1948 - Snowy White, Brits gitarist
• 1949 - Elijah Harper, Canadees politicus
• 1949 - James Voss, Amerikaans astronaut
• 1950 - Laura Ziskin, Amerikaans filmproducent
• 1951 - Johnny Jackson, Amerikaans drummer (overleden 2006)
• 1953 - Rudy Fernandez, Filipijns acteur (overleden 2008)
• 1953 - Zico, Braziliaans voetballer en voetbalcoach
• 1956 - Zbigniew Boniek, Pools voetballer
• 1956 - Gunter Pauli, Belgisch ondernemer en schrijver
• 1957 - Thom Hoffman, Nederlands acteur en fotograaf
• 1958 - Miranda Richardson, Brits actrice
• 1958 - Theo Verbruggen, Nederlands journalist
• 1960 - Tosca Niterink, Nederlands actrice
• 1961 - Didier Falise, Belgisch atleet
• 1961 - Anita Hegerland, Noors zangeres
• 1961 - Perry McCarthy, Brits autocoureur
• 1962 - Jackie Joyner-Kersee, Amerikaans atlete
• 1963 - Martín Fiz, Spaans atleet
• 1964 - Laura Harring, Mexicaans-Amerikaans actrice
• 1966 - Sonny Kertoidjojo, Surinaams politicus
• 1966 - Tone-Lōc, Amerikaans muzikant
• 1967 - Claudio Arbiza, Uruguayaans voetballer
• 1967 - Hans Teeuwen, Nederlands cabaretier
• 1969 - Hans De Clercq, Belgisch wielrenner
• 1969 - Fred Schonewille, Nederlands politicus
• 1969 - Simon Whitlock, Australisch darter
• 1970 - Simon Biwott, Keniaans atleet
• 1970 - Julie Bowen, Amerikaans actrice
• 1970 - Gabriel Cedrés, Uruguayaans voetballer
• 1970 - Chris Peers, Belgisch wielrenner
• 1971 - Lothar Leder, Duits triatleet
• 1972 - Darren Anderton, Engels voetballer
• 1972 - Peter O'Leary, Nieuw-Zeelands voetbalscheidsrechter
• 1972 - Christian Oliver, Duits-Amerikaans acteur
• 1972 - Marko Tuomela, Fins voetballer
• 1972 - Yasmine, Vlaams zangeres (overleden 2009)
• 1973 - Romans Vainsteins, Lets wielrenner
• 1974 - David Faustino, Amerikaans acteur en zanger
• 1974 - Dani Sánchez, Spaans biljarter
• 1975 - David Blanco, Spaans wielrenner
• 1976 - Joos Valgaeren, Belgisch voetballer
• 1977 - Ronan Keating, Brits zanger
• 1977 - César Martín, Spaans voetballer
• 1977 - Bert Vermeir, Belgisch spring- en dressuurruiter
• 1979 - Radoslav Rogina, Kroatisch wielrenner
• 1981 - Lil' Flip, Amerikaans rapper
• 1982 - Jessica Biel, Amerikaans actrice
• 1983 - Cyril Lemoine, Frans wielrenner
• 1983 - Sarah Poewe, Zuid-Afrikaans-Duits zwemster
• 1984 - Javier Arizmendi, Spaans voetballer
• 1985 - Steven Cozza, Amerikaans wielrenner
• 1985 - Nicolas Hartmann, Frans wielrenner
• 1985 - Maren Haugli, Noors schaatsster
• 1986 - Stacie Orrico, Amerikaans zangeres
• 1986 - Edwin Cheruiyot Soi, Keniaans atleet
• 1986 - Mehmet Topal, Turks voetballer
• 1986 - Margriet Zwanenburg, Nederlands zwemster
• 1988 - Rens van Eijden, Nederlands voetballer
• 1988 - Jan-Arie van der Heijden, Nederlands voetballer
• 1988 - Rafael Muñoz, Spaans zwemmer
• 1988 - Ezinne Okparaebo, Noors atlete
• 1989 - Erwin Mulder, Nederlands voetbaldoelman
• 1992 - Maya Harrisson, Braziliaans alpineskiester
• 1995 - Dzifa Kusenuh, Nederlands actrice

Overleden

Johan Frederik I van Saksen
Overleden 1503

Pierre Cuypers
Overleden 1921

• 1503 - Johan Frederik I van Saksen (50), Keurvorst van Saksen en Hertog van Saksen
• 1578 - Sebastiano Veniero (82), Doge van Venetië
• 1703 - Robert Hooke (67), Brits astronoom
• 1706 - Johann Pachelbel (52), Duits barok, organist en componist
• 1711 - Karel van Hessen-Wanfried (61), Duits edelman
• 1780 - Joseph Highmore (87), Engels kunstschilder
• 1792 - Robert Adam (63), Schots architect
• 1842 - Hendrik Copijn (80), Nederlands tuinarchitect
• 1851 - James Richardson (45), Brits ontdekkingsreiziger
• 1855 - Copley Fielding (67), Engels kunstschilder
• 1901 - Joseph Callaerts (70), Belgisch componist
• 1903 - František Ladislav Rieger (84), Tsjechisch publicist en nationalistisch politicus
• 1916 - George Huntington (65), Amerikaans huisarts
• 1921 - Pierre Cuypers (93), Nederlands architect
• 1928 - Jan Toorop (69), Nederlands schilder
• 1929 - Octave Van Rysselberghe (73), Vlaams-Belgisch architect
• 1930 - Willem Sprenger (74), Nederlands architect
• 1932 - Eugen d'Albert (67), Schots-Duits pianist en componist
• 1941 - Ernst Cahn (51), Nederlands verzetsstrijder
• 1942 - Ernst Bernheim (92), Duits mediëvist
• 1945 - J.H. Speenhoff (75), Nederlands kleinkunstenaar
• 1955 - George Buff (80), Nederlands atleet
• 1956 - Ernst Loof (48), Duits autocoureur
• 1963 - Henri Boot (86), Nederlands kunstschilder
• 1965 - Koning Faroek van Egypte (45)
• 1966 - Alfonso Castaldo (75), Italiaans kardinaal-aartsbisschop van Napels
• 1983 - Hergé (75), Belgisch striptekenaar
• 1983 - Cees Schelfhout (64), Nederlands politicus
• 1987 - Danny Kaye (69), Amerikaans acteur, zanger en komiek
• 1988 - Lois Wilson (93), Amerikaans actrice
• 1988 - Sewall Wright (98), Amerikaans geneticus en evolutiebioloog
• 1990 - Gérard Blitz (78), Belgisch stichter van Club Med
• 1990 - Frans Goedhart (86), Nederlands politicus, verzetsstrijder en journalist
• 1991 - Clara Eggink (84), Nederlands dichteres en prozaschrijfster
• 1992 - Lella Lombardi (50), Italiaans autocoureur (enige vrouw die ooit punten scoorde in de Formule 1)
• 1993 - Albert Sabin (86), Amerikaans medicus
• 2001 - Gabriël Lisette (81), Tsjadisch politicus
• 2003 - Barry Sheene (52), Brits motorcoureur
• 2003 - Horst Buchholz (69), Duits acteur
• 2005 - Rinus Michels (77), Nederlands voetballer en voetbaltrainer
• 2007 - Osvaldo Cavandoli (87), Italiaans cartoonist
• 2007 - Jozef Schils (75), Belgisch wielrenner
• 2008 - Annemarie Renger (89), Duits politica
• 2008 - Norman Smith (85), Brits muziekproducer en zanger
• 2008 - Giuseppe di Stefano (86), Italiaans operatenor
• 2008 - Suzie (61), Nederlands-Zweeds zangeres en circusartieste
• 2009 - Luis Mena Arroyo (88), Mexicaans aartsbisschop
• 2009 - Sydney Earle Chaplin (82), Amerikaans acteur
• 2009 - Sebastian Faisst (20), Duits handballer
• 2009 - Flemming Flindt (72), Deens balletdanser
• 2009 - Viktor Gjika (71), Albanees filmregisseur
• 2009 - Kazimierz Hoffman (80), Pools dichter
• 2009 - Johanna König (87), Duits actrice
• 2009 - Åke Lindman (81), Fins acteur en regisseur
• 2009 - Jan Vladislav (86), Tsjechisch dissident schrijver
• 2011 - Irena Kwiatkowska (98), Pools actrice

Viering/herdenking

• Hinamatsuri - Japanse feestdag voor meisjes
• Nationale feestdag van Bulgarije
• Rooms-katholieke kalender:
  • Heilige Kunegonde (van Luxemburg) († 1040)
  • Heilige Gheerwijn († 1075)
  • Heiligen Marijn en Asteer († c. 262)
  • Heilige Nicasia
  • Heilige Catharina Drexel († 1955)
  • Zalige Fredericus van Hallum († 1175) - Gedachtenis (in Bisdom Groningen)
  • Heilige Alexandra van Alexandrië († c. 311)

Weerextremen

Nederland

Dagrecords

• 1947 - Laagste etmaalgemiddelde temperatuur -6,6 °C
• 1933 - Hoogste etmaalgemiddelde temperatuur 10,7 °C
• 1947 - Laagste minimumtemperatuur -10,5 °C
• 1930 - Hoogste maximumtemperatuur 15,1 °C
• 1954 - Hoogste uurgemiddelde windsnelheid 13,4 m/s
• 1976 - Langste zonneschijnduur 9,8 uur
• 1998 - Langste neerslagduur 15 uur
• 1982 - Hoogste etmaalsom van de neerslag 17,1 mm
• 1955 - Laagste etmaalgemiddelde relatieve vochtigheid 61 %

België

Dagrecords

• 1890 - Laagste etmaalgemiddelde temperatuur -6,9 °C
• 1846 en 1952 - Hoogste etmaalgemiddelde temperatuur 11,5 °C
• 1890 - Laagste minimumtemperatuur -10,7 °C
• 1930 - Hoogste maximumtemperatuur 18,2 °C
• 2000 - Hoogste etmaalsom van de neerslag 22 mm

Bronnen, noten en/of referenties