Bezuidenhout

Bezuidenhout

Wijk van Den Haag
Kerngegevens
Gemeente	Den Haag
Stadsdeel	Haagse Hout
Inwoners	14.447

Het Bezuidenhout is een wijk in het Haagse stadsdeel Haagse Hout. Deze wijk dankt zijn naam aan het feit dat het ten zuiden van het Haagse Bos is gesitueerd. Er bestaat ook een wijk die het Benoordenhout heet, en aan de andere kant van het Haagse Bos ligt.
Het Bezuidenhout ligt ten noorden van het stadscentrum tegen het Haagse Bos en wordt ruwweg begrensd door de Bezuidenhoutseweg, de Rijnstraat, de Schenkkade (de spoorlijn Leiden-Den Haag) en de Carel Reinierszkade. Tot de jaren '50 van de twintigste eeuw eindigde hier de bebouwde kom van Den Haag. De straatnamen in het Bezuidenhout verwijzen hoofdzakelijk naar gouverneurs-generaal in de gewesten van de voormalige WIC en VOC. Zo zijn er straten vernoemd naar Jacob Mossel en vele andere GG's in Indië, maar ook naar Peter Stuyvesant, die Nieuw Amsterdam stichtte, en Jan van Riebeek, de stichter van de Kaap in Zuid-Afrika.

Geschiedenis

Het bombardement

Zie Bombardement op het Bezuidenhout voor het hoofdartikel over dit onderwerp.

In de Tweede Wereldoorlog heeft dit stadsdeel zware schade geleden onder het Bombardement op Bezuidenhout op 3 maart 1945, in verband met de opstelling van Duitse V-2 raketten in het nabijgelegen Haagse Bos. Het was een bombardement uitgevoerd door de geallieerden, dat deze grote Haagse wijk in vuur en vlam zette.

Door een combinatie van 'gewone' fouten bij het afwerpen van de bommen én het gebruik van verkeerde kaartcoördinaten werd een deel van Bezuidenhout verwoest. De jonge officier die verantwoordelijk was voor het overschrijven van de verkeerde coördinaten op de kaarten kreeg een buitengewoon milde straf, terwijl zijn meerderen (die hem hadden moeten controleren) helemaal buiten schot bleven. Latere pogingen van de Nederlandse regering om meer duidelijkheid en gerechtigheid te verkrijgen, liepen op niets uit.

Economie

Winkelen

De Theresiastraat is de grootste winkelstraat van het Bezuidenhout met een mix van bekende grootwinkelbedrijven zoals AH, Gall & Gall en Dixons, terwijl er ook nog steeds de minder bekende lokale speciaalzaken zijn te vinden.

Postcodeloterij

Op 1 januari 2008 is de hoofdprijs van de Postcodeloterij gevallen in het Bezuidenhout op postcode 2593 ZN . 13,95 miljoen euro is verdeeld over enkele bewoners van de Joan Maetsuyckerstraat in Bezuidenhout-oost, eenzelfde bedrag is verdeeld over overige loten met de postcode 2593.

Sport

Aan de Vlaskamp (Wijk Mariahoeve) zijn gevestigd de gemeentelijke sporthal en het zwembad Overbosch met een vijftal baden, waaronder een 25 meter wedstrijdbad, instructiebad, peuterbad en een recreatiebad met kleine stroomversnelling. Ook is een aantal stoomcabines en zonnehemels aanwezig tegen betaling.

Verkeer en vervoer

Het Bezuidenhout is zowel over de weg als met het openbaar vervoer uitstekend bereikbaar.

Wegvervoer

Het begin van de autosnelweg A12 (Utrechtse Baan) loopt door het Bezuidenhout in een verdiepte tunnelbak. Er zijn twee op- en afritten in de wijk.

Autodelen

Op een aantal plekken in het Bezuidenhout zijn parkeerplaatsen gereserveerd voor deelauto's van Greenwheels, waar minder frequente automobilisten gebruik van kunnen maken. Voor langere ritten kan een auto worden gehuurd bij een van de verhuurbedrijven in de wijk.

Openbaar vervoer

Trein

De NS-stations Den Haag Centraal en Laan van Nieuw Oost-Indië liggen in het Bezuidenhout.

Tram

De HTM tramlijnen 2 en 6 rijden door het Bezuidenhout. Beide lijnen stoppen op de semi-metrohalte Ternoot. Veel andere Haagse tramlijnen stoppen tevens bij het Centraal Station.

Bus

De HTM buslijnen 23 en 24 rijden door het Bezuidenhout. Veel andere Haagse buslijnen stoppen tevens bij het Centraal Station.

RandstadRail

Viaduct 'de Netkous' in het Beatrixkwartier.

Drie lijnen van RandstadRail rijden door het Bezuidenhout. Zij doen drie stations aan, Den Haag Centraal, Beatrixkwartier en Laan van NOI. In het wijkdeel Beatrixkwartier rijden twee lijnen door de imposante Netkous, die in 2006 in gebruik is genomen.

Metro

RET metrolijn E heeft haar eindpunt op Den Haag Centraal en biedt als onderdeel van RandstadRail een moderne light-rail verbinding met Rotterdam CS, waarbij ook de kleinere agglomeraties tussen Den Haag en Rotterdam worden aangedaan. Metrolijn E heeft naast het eindpunt Den Haag CS ook een halte in het Bezuidenhout op treinstation Laan van Nieuw Oost-Indië.

Straten en onderdelen

Grote straten in de wijk zijn:

• Bezuidenhoutseweg, de straat die de afscheiding vormt tussen het Haagse Bos en het Bezuidenhout. In het Haagse Bos ligt Huis ten Bosch, het paleis van Koningin Beatrix. Het landgoed grenst aan de Bezuidenhoutseweg.
• Juliana van Stolberglaan, in 1898 vernoemd naar de moeder van Willem van Oranje.
• Laan van Nieuw Oost-Indië, in 1894 vernoemd naar de herberg Nieuw Oost-Inje.
• Loudonstraat, op 27 juni 1927 vernoemd naar Mr. James Loudon, gouverneur-generaal van Nederlands-Indië van 1872 tot 1875. Aan deze straat komt het nieuwe stadsdeelkantoor.
• Prins Clauslaan, het verlengde van de Utrechtse Baan.
• Schenkkade, in 1911 genoemd naar de Schenkwetering.
• Theresiastraat, in 1885 vernoemd naar Koningin Emma. Het is een winkelstraat, die de Laan van N.O. Indië kruist.
• Stuyvesantstraat, vernoemd naar Peter Stuyvesant, de stichter van Nieuw Amsterdam.

Onderwijs in Bezuidenhout

Onderwijsinstellingen in de wijk zijn:

• Hogeschool Inholland, gelegen aan de Theresiastraat.
• Koninklijk Conservatorium, gelegen aan de Juliana van Stolberglaan.

Kerken in Bezuidenhout

• Christus Triumfatorkerk, Protestant, gelegen aan de Juliana van Stolberglaan.
• H. Liduina, Rooms-Katholiek, gelegen aan de Koningin Sophiestraat
• O.L.V. van Goede Raad, Rooms-Katholiek, gelegen aan de Bezuidenhoutseweg.

(Semi-)Overheid in Bezuidenhout

• Ministerie van VROM, gelegen aan de Rijnstraat.
• Ministerie van Economische Zaken, gelegen aan de Bezuidenhoutseweg.
• Ministerie van Sociale Zaken en Werkgelegenheid, gelegen aan de Anna van Hannoverstraat.
• SER (Sociaal-Economische Raad), gelegen aan de Bezuidenhoutseweg.

Bekende mensen die in het Bezuidenhout woonden

• Ton Beckers, dirigent/componist van Rotterdams barokensemble en Leids kamerkoor, woonde aan de Merkusstraat.
• mgr. W.A.E. Bokeloh, deken van Den Haag, woonde aan de Bezuidenhoutseweg.
• Ferdinand Bordewijk (1884-1965), letterkundige, auteur, advocaat, woonde in de 1e v.d. Boschstraat en aan de Schenkkade.
• mgr. Frans J.C.M. Op de Coul, (1894-1961), protonotarius apostolicus, directeur van het Katholiek Bureau voor het Onderwijs, woonde aan de Bezuidenhoutseweg.
• Laurentius Nicolaas Deckers (1883-1978), politicus en minister o.a. van Defensie en Landbouw en Visserij.
• Vincent van Gogh (1853-1890), schilder, woonde van 1881-1883 aan de Schenkweg, thans Hamelstraat.
• Willem van den Hout, (1915-1985), schrijver jongensboeken (Bob Eversserie), woonde in de 1e v.d. Boschstraat en het Van Imhoffplein.
• Piet de Jong, minister van Defensie, later minister-president, woonde in een van de bijgebouwen van Paleis Huis ten Bosch.
• Richard Krajicek, internationaal proftennisser, woonde in het Bezuidenhout
• Henk van der Meyden, gossip-journalist.
• Marius Monnikendam, (1886-1977), componist, organist, woonde in de Adelheidstraat.
• mr. Egbert Myjer, rechter in het Europees Hof voor de Rechten van de Mens te Straatsburg, woonde aan de Juliana van Stolberglaan.
• Otto Willem de Nobel, (1867-1950), koordirigent en componist, woonde in de Adelheidstraat.
• Charles Edgar du Perron (1899-1940), letterkundige, auteur, woonde aan het Imhoffplein.
• Jacob van Oudshoorn, pseudoniem van Jan Koos Feijlbrief (1876-1951), prozaschrijver, ambtenaar, woonde aan de Laan van Nieuw Oost-Indië en het van Imhoffplein.
• Hans Ouwerkerk, burgemeester van Emmen, Zaanstad en Groningen, woonde in de Louise de Colignystraat.
• mgr. N.Ph.J. van Ruyven, eerste regent van het klein-seminarie Leeuwenhorst te Noordwijkerhout, later pastoor parochie O.L.Vrouw van Goede Raad, woonde aan de Koningin Marialaan.
• dr. M.W. Schwencke (1706-1785), stadsdokter, botanicus, woonde vanaf 1752 op Hoeve Zandvliet aan de Bezuidenhoutseweg, alwaar hij een hortus medicus aanlegde.
• J.H. Speenhoff, (1869-1945), volksdichter, liedjeszanger, is bij het bombardement van 3 maart omgekomen .
• Cees Stolwijk, dirigent, directeur van het Rotterdams Conservatorium.
• Conny Stuart, zangeres, cabaretière, musicalster, woonde in het Bezuidenhout.
• Paul Verhoeven, internationaal filmregisseur, zijn vader was hoofd van de Van Heutzschool; de familie woonde in de Gerard Reijnststraat.
• Paul van Vliet, cabaretier, woonde aan de Juliana van Stolberglaan.
• drs W.A.J. Wakelkamp, musicoloog, dirigent/componist o.a. Residentiekoor en Leids Alma Materkoor, woonde in de Hendrik Zwaardecroonstraat.
• Antoon van Welie, (1866-1956), society-schilder, woonde in het Bezuidenhout.

Trivia

• Stadsdeelwethouder is Ingrid van Engelshoven. Zij houdt op de Loudonstraat 95 maandelijks spreekuur voor bewoners van de wijk.
• In november 1987 leverden architect en stedenbouwkundige Wladimir Roemjantsev en Bram van Hengel de woontoren Witte Anna op aan Haagwonen. Op de 20e verjaardag van de toren zijn de bouwtekeningen in de expositieruimte van het gebouw te zien.

Bibliografie

• Anema, Karin, Het Haagse Bos, Staatsbosbeheer 100 jaar natuur voor iedereen, uitgeverij Uniepers, Abcoude, 1999.
• Bastiaenen, C., c.s., Een wijze vrouw die blijft, 100 jaar Parochie Onze Lieve Vrouw van Goede Raad Bezuidenhout, Den Haag, 1997.
• Bock, Ron. F. de, Bezuidenhout Toen, Publishers Wyt, Rotterdam, 1974.
• Bock, Ron F. de en Sluijter jr, S.P., Het Bezuidenhout, Grandeur en noodlot van een Haagse woonwijk, Repro-Holland B.V, Alphen aan den Rijn, 1985.
• Boer, Rolf de, c.s., Van Haagse Bosch tot Haagse Poort, Honderd jaar Bezuidenhout 1895-1995, Stichting 3 maart '45-'95, Den Haag, 1995.
• Boer, Rolf de, c.s., 3 Maart Bezuidenhout, Stichting 3 maart '45-'95, Den Haag, 1995.
• Borsboom, J.A.M., Geheime V2’s waren oorzaak bombardement Bezuidenhout. Bij de productie vonden reeds duizenden dwangarbeiders de dood., Nederlandse Historiën, Tijdschrift voor vaderlandse (streek)geschiedenis, Jrg. 30, No. 2, mei 1996, p. 58-63.
• Janson, E.M.Ch.M., Het Bezuidenhout, Geschiedenis van een Haagse woonwijk, Kruseman's uitgeversmaatschappij B.V., Den Haag, 1973.
• Koning Gans, Wim de, Het Bezuidenhout in oude foto's 1855-1945., Den Haag, 1995.
• Loonstra, Marten, het huijs int bosch, Het koninklijk Paleis Huis ten Bosch historisch gezien, De walburg Pers, Zutphen, 1985.
• Mudde, Ph.G.G., Gidsenflitsen van de gidsenbeweging in de parochie O.L.Vrouw van Goede Raad te Den Haag (Bezuidenhout) 1937-1967, Den Haag, 1967.
• Onselen, Ronald van, De jaren vijftig en zestig, Jeugdherinneringen van een Bezuidenhouter, Koninklijke De Swart, Den Haag, 2005.
• Onselen, Ronald van, De jaren vijftig en zestig II, Herinneringen van Bezuidenhouters, Koninklijke De Swart, Den Haag, 2006.
• Onselen, Ronald van, De jaren veertig tot en met negentig, Herinneringen van Bezuidenhouters, Koninklijke De Swart, Den Haag, 2007.
• Tinschert, Carlo, Boodschap aan de bevolking van Den Haag - Oorzaken, gevolgen en nasleep van het mislukte bombardement op het Bezuidenhout, 3 maart 1945, uitgave SDU, Den Haag, z.j.

Externe link

• Bewonersvereniging
• Ontstaan van de wijk

Bronnen, noten en/of referenties

Bronnen, noten en/of referenties:

52° 5' NB 4° 20' OL