Voorburg (Zuid-Holland)

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Ga naar: navigatie, zoeken
Voorburg
Plaats in Nederland Vlag van Nederland
Vlag van Voorburg Wapen van Voorburg
Voorburg (Zuid-Holland)
Voorburg (Zuid-Holland)
Situering
Provincie Zuid-Holland
Gemeente Leidschendam-Voorburg
Coördinaten 52° 04' NB, 4° 22' OL
Algemeen
Oppervlakte 6,28 km²
- land 6,24 km²
- water 0,04 km²
Inwoners (2007) 39.640 (6195 inw/km²)
Overig
Postcode 2270 - 2275
Belangrijke verkeersaders A12 en N14
Detailkaart
De voormalige gemeente Voorburg in 1867
De voormalige gemeente Voorburg in 1867
Portaal  Portaalicoon   Nederland
Voorburg in 1819

Voorburg is een stad en voormalige gemeente in Zuid-Holland die op 1 januari 2002 fuseerde met Leidschendam tot de huidige gemeente Leidschendam-Voorburg. Voorburg is gelegen aan het Rijn-Schiekanaal (ook Vliet genoemd) en grenst aan Den Haag, Rijswijk en (binnen de eigen gemeente) aan Leidschendam. Hoewel Voorburg geheel is vastgegroeid aan Den Haag heeft het een oude dorpskern en een eigen geschiedenis. Voorburg is geheel verstedelijkt. Binnen de grotere gemeente Leidschendam-Voorburg zijn nog wel landelijke gebieden.

Voorburg ligt op een oude duinenrij of strandwal die parallel loopt aan de Noordzeekust en waar al sinds ca. 2700 v. Chr. mensen wonen, zo blijkt uit archeologische vondsten. Bewoning is ook aangetoond in de Bronstijd en de Late IJzertijd, de periode voor en tijdens de Romeinse overheersing.

Geschiedenis[bewerken]

Romeinse tijd[bewerken]

Nuvola single chevron right.svg Zie Forum Hadriani voor het hoofdartikel over dit onderwerp.

Na de komst van de Romeinen werd in 47 n. Chr. door de soldaten van veldheer Corbulo een verbinding tussen de mondingen van Maas en Rijn gegraven. Een gedeelte van de Vliet bij Voorburg is vermoedelijk een rest van deze Corbulogracht.

Het gebied was in de eerste eeuw na Chr. bewoond door de stam van de Cananefaten. Op een wat hooggelegen plaats waar nu o.a. het park Arentsburgh ligt, was een inheemse nederzetting. Daar werd door de Romeinen een burgerlijke stad gesticht. Zoals uit de benaming Forum Hadriani blijkt (forum = marktplaats) was dit een handelsplaats, waaraan keizer Hadrianus in 121 na Chr. op zijn tocht door dit gebied zijn naam verbond.

Omstreeks het jaar 161 na Chr. heeft de stad een andere naam gekregen: Municipium Aelium Cananefatium, de hoofdstad van het Cananefaatse gebied.

Uit vondsten van huisplattegronden en aardewerk blijkt dat de bewoners van de stad voor een deel geromaniseerde Cananefaten zijn geweest, inheemse bewoners die veel van de Romeinse cultuur hadden overgenomen.

Ongeveer in het jaar 270 heeft de bevolking die stad verlaten. Tot in de 16e eeuw moeten er resten van stenen gebouwen zichtbaar zijn geweest op het terrein tussen de buitenplaats Hoekenburg en het Diaconessenziekenhuis, waar een van de twee oudste steden met marktstadsrechten in Nederland heeft gelegen.

Middeleeuwen[bewerken]

Ruim vijfhonderd jaar na de Romeinse bewoning komen we de oudste vermelding van 'Foreburg' tegen in een tussen 777 en 866 bijgehouden goederenlijst van de Utrechtse kerk. In de Middeleeuwen is Voorburg als ambachtsheerlijkheid in eigendom van de families Van Wassenaar en De Ligne.

Van 1615 tot 1828 heeft de stad Delft de heerlijkheid in haar bezit. De ambachtsheer benoemde personen op belangrijke posten en controleerde de gemeentegelden. In 1828 kocht het dorpsbestuur van Voorburg deze heerlijke rechten en werd daardoor heer en meester in eigen huis.

Omdat het vlak bij het landelijk regeringscentrum lag, ontwikkelde Voorburg zich tot een plaats waar belangrijke en gegoede burgers hun buitenverblijf hadden.

Zo liet de staatsman Constantijn Huygens hier zijn lusthof 'Hofwijck' bouwen. Tegenwoordig is het een museum. In de negentiende eeuw woonde prinses Marianne van Oranje-Nassau op de inmiddels verdwenen buitenplaats Rusthof. In huize Vreugd en Rust werd de staatsman Guillaume Groen van Prinsterer geboren. De buitenplaatsen Arentsburg en Hoekenburg vormden tot voor kort samen het doveninstituut Effatha.

Behalve buitenplaatsen met hun prachtige parken, waaraan Voorburg zijn groenvoorziening in belangrijke mate te danken heeft, stond er in de polders rond het dorpscentrum een groot aantal boerderijen. Behalve de nog bestaande boerderijen West-Duyvesteijn en Essesteijn, nu kinderboerderij, zijn ze allemaal verdwenen om plaats te maken voor woonwijken.

1900 tot nu[bewerken]

Onder druk van Haagse annexatiepogingen (het industrieterrein 'de Binckhorst' werd in 1907 wel bij Den Haag gevoegd) werd sinds het begin van de twintigste eeuw in Voorburg de woningbouw krachtig ter hand genomen.

Voorburg begon tussen 1899 en 1908 sterk te groeien. Vanaf 1899 (Westeinde) werden de gebieden rond de buitenplaatsen Vronestein en Leeuwenstein (1905), de tuin van Rusthof (1906) en Middenburg (1907) via bouw- en stratenplannen volgebouwd. In 1908 volgde de uitbreidingen tussen Vliet en Broeksloot vlakbij de oude kerk in Voorburg. Toen verkocht de eigenaar van de boerderij Oostenburg zijn grond. Na toestemming van de gemeenteraad werd op de voormalige oprijlaan van de boerderij die begon bij de Achterweg/Parkweg en doorliep tot de boerderij aan de Broeksloot, begonnen met de bouw van huizen aan wat nu de Laan van Oostenburg heet. De meeste huizen zijn gebouwd in de periode 1909-1912 en zijn daarmee de oudste serie huizen buiten de dorpskern die rond de Herenstraat is gelegen. De oude boerderij Oostenburg is afgebroken in 1933.[1]

In de vijftiger jaren werd een nieuw centrum ontworpen rond het Koningin Julianaplein en rond 1975 werd de laatste nieuwbouwwijk 'Essesteijn' voltooid. In deze periode werden er voornamelijk galerijflats gebouwd.

Voormalige gemeente[bewerken]

Voorburg was vanaf de 19e eeuw tot 2002 een zelfstandige gemeente in Zuid-Holland; het fuseerde in 2002 met gemeente Leidschendam. De voorgestelde naam van de nieuwe gemeente 'Vlietstede' ging niet door.

Nuvola single chevron right.svg Zie Lijst van burgemeesters van Voorburg voor het hoofdartikel over dit onderwerp.

Bezienswaardigheden[bewerken]

Raadhuis Swaensteyn uit 1632
Oude Kerk te Voorburg
De Hofwijck
Buitenplaats In de Wereldt is veel Gevaer (ansichtkaart 1905)

Voorburg heeft ook een beschermd stadsgezicht. Verder heeft de plaats diverse monumenten. Zie daarvoor de lijst van rijksmonumenten en de Lijst van gemeentelijke monumenten in Voorburg.

Kerkgebouwen[bewerken]

Verkeer en vervoer[bewerken]

De plaats is gelegen aan de A12 en A4 bij het belangrijke knooppunt Prins Clausplein. De A12 en de spoorlijn Gouda - Den Haag (waaraan station Voorburg is gelegen) doorsnijden Voorburg nabij het historische centrum, over het Marianneviaduct.

Aansluiting op de spoorlijn Amsterdam - Rotterdam (Oude Lijn) bestaat via het station Den Haag Laan van NOI, dat aan de rand van Voorburg ligt, net over de gemeentegrens. De twee voormalige NS-stations Voorburg 't Loo en Leidschendam-Voorburg aan de opgeheven Hofpleinlijn/Zoetermeer Stadslijn, zijn in 2006 omgebouwd tot haltes van RandstadRail.

Voorburg wordt verder bediend door tramlijnen 3 4 van HTM, Metro RET E, stadsbussen van HTMbuzz 23 26 28 en streekbussen van Veolia Transport 45 46 en Arriva 45.

Geboren[bewerken]

Landgoed Rust en Vreugd in de winter

Zie ook[bewerken]

Externe links[bewerken]

Bronnen, noten en/of referenties
  1. Historische Vereniging Voorburg (2008) '100 jaar Laan van Oostenburg'

Beluister

(info)