Leidschendam
|
|
|||
|
|
|||
|
|
|||
|
|
|||
| Provincie | |||
| Gemeente | |||
| Coördinaten | 52°4'N 4°23'E | ||
|
|
|||
| Inwoners (2009) | ca 28.000 (1103 inw/km²) | ||
|
|
|||
| Postcode | 2260 - 2267 | ||
| Belangrijke verkeersaders | A4 en N14 | ||
| Kernen | Leidschendam, Stompwijk | ||
| Voormalige gemeente | 1938 - 2002 | ||
| Ontstaan uit | Stompwijk en Veur | ||
| Opgegaan in | Leidschendam-Voorburg in 2002 | ||
|
|
|||
Kern van Leidschendam in 1819 |
|||
|
|||
Leidschendam is een plaats in de gemeente Leidschendam-Voorburg in de provincie Zuid-Holland. De plaats telt ongeveer 28.000 inwoners (2009).
Inhoud |
Ontstaan [bewerken]
De gemeente(naam) ontstond in 1938 uit een fusie tussen de gemeenten Veur, Stompwijk met de buurtschap Wilsveen. Tot 1 januari 2002 vormde het een zelfstandige gemeente. Sindsdien is het samen met het kerkdorp Stompwijk en Voorburg onderdeel van de gemeente Leidschendam-Voorburg, gelegen aan het kanaal de Vliet, ook bekend onder de naam Rijn-Schiekanaal. De gemeente Leidschendam telde eind 2001 circa 40.000 inwoners op een oppervlakte van 37,8 km².
Geschiedenis [bewerken]
De Vliet is een kanaal dat in de Middeleeuwen is gegraven, dit in navolging van het meer dan +/-1950 jaar oude kanaal van Corbulo dat in de Romeinse tijd, in opdracht van de veldheer Corbulo (ca. 47 na Chr.), gegraven is tussen de Oude Rijn bij Leiden en de Schie-Maas bij Delft.
In de 13e eeuw werd door graaf Floris V een landscheiding ingesteld tussen de hoogheemraadschappen Rijnland en Delfland. Deze Landscheiding Rijnland-Delfland werd vermeld in een oorkonde uit 1285.
Dam in de Vliet [bewerken]
Vanwege het verschil in waterpeil werd – om wateroverlast in Delfland te voorkomen – een landscheidingsdijk aangelegd, inclusief een dam in de Vliet: "De Lytsche Dam". Dit obstakel in de vaarroute tussen Leiden en Delft gaf veel economische bedrijvigheid, waaruit de kern van het huidige Leidschendam is ontstaan. Leidschendam is dus in 2009 ruim 700 jaar oud.
Bij de dam ontstond eerst een overtoom en later ook sluizen en bruggen met een ophaalbrug. Het huidige complex dateert uit omstreeks 1880. Evenwijdig aan de Vliet was een pad/weg voor trekpaarden en later voor de koetsen en de landbouwvoertuigen. Bij de dam kwamen een herberg, 'Het Zwaantje', een hoefsmederij en wat kleine woningen. Later kwamen er nog enige molens, waaronder de Salamander.
Kerken [bewerken]
Ook het geloof kreeg een aandeel in de bebouwing. In het midden van de zeventiende eeuw werd de Dorpskerk aan de oostkant van de Vliet gebouwd naar ontwerp van de Leidse stadsmeestertimmerman Arent van 's-Gravesande. Het is een opvallende, achtzijdige koepelkerk. Na een brand in 1693 werd ze herbouwd. In 1865 werd de koepel door het huidige dak vervangen.
Rond 1880 kwam ook de neogotische rooms-katholieke Petrus- en Pauluskerk gebouwd aan de westzijde van de Vliet. Tot circa 1960 waren de beide religies, gereformeerd en katholiek, strikt gescheiden.
Leidschendam vandaag de dag [bewerken]
Van het oude dorp Leidschendam is behalve de kerken en enkele artnouveau-winkelpanden weinig bewaard gebleven. Rondom de dorpskern liggen verschillende grote kantoorgebouwen.
Vanaf maart 2009 is Leidschendam de zetel van een instelling van de Verenigde Naties, namelijk het Libanon-tribunaal. Dit tribunaal zetelt in het voormalige gebouw van de Algemene Inlichtingen- en Veiligheidsdienst (AIVD) aan de Dr. van der Stamstraat.
Monumenten [bewerken]
Een deel van Leidschendam rondom een sluiscomplex is een beschermd dorpsgezicht. Verder zijn er in het dorp enkele tientallen rijksmonumenten en 60 gemeentelijke monumenten.
Op 23 mei 2013 onthulde de burgemeester een monumentaal informatiebord, dat herinnert aan de samenwerking tussen Anton Schrader, de Van Ravesteijnwerf en de gebroeders Jo (monteur) en Pier Meijer (bedrijfsleider) tijdens de Tweede Wereldoorlog, waardoor 72 Engelandvaarders goed voorbereid aan hun overtocht konden beginnen. Het herinneringsbord staat bij het electrisch gemaal.
Leidsenhage [bewerken]
Leidschendam heeft ook een winkelcentrum, hier komen dagelijks veel mensen op af. Dit overdekte winkelcentrum heet Leidsenhage en heeft zo'n 180 verschillende winkels. Leidsenhage is goed bereikbaar met het openbaar vervoer, de (brom)fiets, lopend of met de auto. Het winkelcentrum heeft namelijk een gratis parkeerplaats met zo'n 3000 parkeerplaatsen en twee gratis bewaakte fietsenstallingen. Ook worden in Leidsenhage veel evenementen georganiseerd zoals optredens van bekende artiesten, een schaatsbaan, markten en modeshows.
Verkeer en vervoer [bewerken]
Leidschendam heeft een aansluiting op de A4. Sinds 2003 is er met de Sijtwendetunnel (N14, onderdeel van de Noordelijke Randweg rondom Den Haag) een belangrijke verbindingsweg tussen de A44 en de A4. Tot die tijd moest al het verkeer dat de Vliet wilde oversteken de brug gebruiken bij het sluiscomplex in het centrum van Leidschendam. Jarenlang heeft het grote verkeersaanbod door het oude centrum van Leidschendam gezorgd voor veel verkeersoverlast.
Tot juni 2006 had Leidschendam een NS-station aan de Hofpleinlijn en Zoetermeer Stadslijn: Leidschendam-Voorburg (hoewel ook via een brug over de Vliet vanaf Leidschendam bereikbaar eigenlijk in Voorburg gelegen). Tegenwoordig is Leidschendam-Voorburg een halte van RandstadRail.
Sport [bewerken]
Leidschendam heeft een ruim aanbod aan sport.
Zo zijn er twee voetbalverenigingen, dat zijn RKAVV en SEV. RKAVV behaalde twee keer het kampioenschap in de 2e klasse KNVB waarvan de laatste keer in 2001. RKAVV promoveerde daardoor naar de 1e klasse KNVB waar het in 2011 het kampioenschap behaalde. Momenteel speelt RKAVV in de hoofdklasse.
Ook heeft Leidschendam een sportcomplex en recreatiezwembad, De Fluit. Dit bestaat uit een groot aantal sporthallen en een zwemcomplex met verschillende baden, waaronder een wedstrijdbad en recreatiebaden met een glijbaan.
Geboren [bewerken]
- Jan Hein Boone (1939), politicus
- Puck Brouwer (1930-2006), atlete
- Kees Schuyt (1943), socioloog, jurist en columnist
- Adriaan Bontebal (1952-2012), dichter en schrijver
- Johan Verhoek (1954), crimineel en drugshandelaar
- Jan Hendriks (1954), hulpbisschop
- Marijke Vos (1957), politica
- Han Kulker (1959), atleet
- Mathieu Nab (1965), beeldhouwer
- Roos Ouwehand (1968), actrice
- Roderick Vonhögen (1968), priester
- Tim de Leede (1968), cricketspeler
- Karien van Gennip (1968), politica
- Alfred Schaffer (1973), dichter
- Jan van Velzen (1975), wielrenner
- Pascal van Assendelft (1979), atlete
- Wesley Dorrius (1979), live-dj en grafisch ontwerper
- Eric Bouwman (1982), acteur, zanger
- Ferne Snoyl (1985), voetballer
- Wesley Verhoek (1986), voetballer
- Leroy Resodihardjo (1987), voetballer
- Chantal Versluis (1988), softballer
- John Verhoek (1989), voetballer
- Daryl Janmaat (1989), voetballer
Overleden [bewerken]
- Willem Hendrik van den Berge (1905-1987), politicus
- Gerrit van Dam (1922-1999), politicus
- Cees van Lent (1922-2000), politicus, militair
- Willem Scholten (politicus) (1927-2005), politicus
Galerij [bewerken]
-
De kom in de trekvaart tussen Den Haag en Leiden in Leidschendam, 1756, Paulus Constantijn la Fargue
-
RK H.H. Petrus en Pauluskerk aan de Vliet
-
Houtzaagmolen De Salamander
-
Raadhuis, ontwerp van Alexander Kropholler
-
Neherpark en Neherlaboratorium
-
Zicht op het centrum over de Vliet.
| Plaatsen in de gemeente Leidschendam-Voorburg | ||
|---|---|---|
|
Leidschendam · Stompwijk · Voorburg Buurtschap: Wilsveen |
||
| Zie de categorie Leidschendam van Wikimedia Commons voor meer mediabestanden. |