Johann Pachelbel

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Ga naar: navigatie, zoeken

Johann Pachelbel (Neurenberg, 1 september 1653 – aldaar, 3 maart 1706) was een Duits organist en componist uit de barokperiode, die het bekendst is geworden vanwege zijn "Canon in D".

Pachelbel was één van veertien kinderen uit twee huwelijken van een wijnhandelaar uit Neurenberg. Hij begon zijn muzikale ontwikkeling onder leiding van ene Schwemmer en vervolgde deze later aan de universiteiten van Altdorf en Regensburg. In 1671 verhuisde Johann naar Wenen waar hij student werd en zelfs vervanger van de organist Johann Kasper Kerll aan de Weense hofkapel.

In 1677 werd hij organist in Eisenach, de stad waar acht jaar later Johann Sebastian Bach geboren zou worden. Later werd Pachelbel organist in Erfurt in het Duitse Thüringen, zijn belangrijkste leerling in die tijd was Johann Christoph Bach III, de oudste broer van Johann Sebastian Bach. In 1690 werd Pachelbel organist aan het hof van Stuttgart.

Behalve de bekende Canon in D voor drie violen en basso continuo componeerde Pachelbel een aanzienlijk aantal instrumentale ensemblewerken, cantates en orgelwerken voor de eredienst in de Lutherse kerk. Pachelbel overleed in 1706 in zijn geboorteplaats.

1653-1674: Jeugd en studie[bewerken]

Johann Pachelbel werd geboren in 1653 in Neurenberg in een burgergezin. Zijn vader was Johann (Hans) Pachelbel en zijn moeder was zijn vaders tweede vrouw Anna (Anne) Maria Mair. De vader van Johann Pachelbel was wijnhandelaar. De exacte datum van de geboorte van Johann is onbekend, maar omdat hij werd gedoopt op 1 september, is hij waarschijnlijk eind augustus geboren.

Tijdens zijn jeugd kreeg Pachelbel muziekles van Heinrich Schwemmer, een muzikant en muziekleraar die later de cantor van de St. Sebalduskerk werd. Hoewel sommige bronnen aangeven dat Pachelbel ook studeerde bij Georg Caspar Wecker, organist van dezelfde kerk en een belangrijk componist van de Neurenbergse school, wordt dit nu onwaarschijnlijk geacht. In ieder geval, zowel Wecker en Schwemmer waren opgeleid door Johann Erasmus Kindermann, een van de oprichters van het Neurenbergse muzikale school, die op zijn beurt een leerling was van Johann Staden.

Johann Mattheson vermeldt in zijn boek Grundlage einer Ehrenpforte (Hamburg, 1740), een van de belangrijkste bronnen over het leven van Johann Pachelbel, dat de jonge Pachelbel toonde over uitzonderlijke muzikale en academische vaardigheden te beschikken. Hij volgde lager onderwijs aan de St. Lorenz Hauptschule en middelbaar onderwijs aan het Auditorium Aegedianum in Neurenberg, en waarna hij op 29 juni 1669 zich inschreef als student aan de Universiteit van Altdorf. Hier werd hij in hetzelfde jaar benoemd tot organist van de St. Lorenzkerk. Financiële problemen zorgden er voor dat Johann Pachelbel na minder dan een jaar de universiteit moest verlaten. Om zijn studies toch te voltooien werd hij in 1670 beursstudent aan het Gymnasium Poeticum in Regensburg. Het schoolbestuur was zeer onder de indruk van de academische kwaliteiten van Johann Pachelbel dat hij, hoewel er geen plaatsen meer beschikbaar waren, toch werd toegelaten op het Gymnasium.

Pachelbel kreeg ook toestemming om buiten het Gymnasium muziekles te nemen. Zijn leraar was Kaspar (Caspar) Prentz, die was opgeleid door Johann Kaspar Kerll. Aangezien Johann Kaspar Kerll sterk werd beïnvloed door de muziek van de Italiaanse componist Giacomo Carissimi, is het waarschijnlijk dat Johann Pachelbel zijn belangstelling voor Italiaanse klassieke muziek en katholieke kerkmuziek in het algemeen, heeft te danken aan Prentz.

1673–1690: carrière[bewerken]

In 1672 vertrok Prentz naar Eichstätt. Over deze periode in het leven van Pachelbel zijn de minste bronnen aanwezig, zodat het onbekend is of hij tot 1673 in Regensburg bleef of in hetzelfde jaar als zijn leraar vertrok. Hoe dan ook, gedurende 1673 woonde Pachelbel in Wenen, waar hij plaatsvervangend organist werd van de beroemde Stephansdom. Op dat moment was Wenen de hoofdstad van het Habsburgse rijk en een belangrijk cultureel centrum. Van de muziekstijlen was de Italiaanse het populairst.

Eerste maten van de Canon in D

Externe links[bewerken]