Eisenach

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Ga naar: navigatie, zoeken
Zie het artikel Voor de gelijknamige plaats in de Eifel, zie Eisenach (Rijnland-Palts).
Eisenach
Stad in Duitsland Vlag van Duitsland
Wapen van Eisenach
Eisenach
Eisenach
Situering
Deelstaat Thüringen
Coördinaten 50° 58′ NB, 10° 19′ OL
Algemeen
Oppervlakte 103,84 km²
Inwoners (31-12-2013[1]) 41.567 (400 inw/km²)
Hoogte 215 m
Burgemeester Katja Wolf (Die Linke)
Overig
Postcode 99817
Netnummers 03691, in den Ortsteilen auch 036920 en 036928
Kenteken EA
Stad 9 Ortsteile
Gemeentenummer 16 0 56 000
Website www.eisenach.de
Situering
Verwaltungsgliederung Eisenach
Verwaltungsgliederung Eisenach
Foto's
Wartburg Eisenach DSCN3512.jpg
Portaal  Portaalicoon   Duitsland
Het Lutherhuis

Eisenach is een stad in het westen van de Duitse deelstaat Thüringen met 41.567 inwoners[2]. Bestuurlijk heeft Eisenach de status van kreisfreie Stadt. De stad is bekend als geboorteplaats van Johann Sebastian Bach, als woonplaats van Maarten Luther en als vestigingsplaats van autoindustrie. De geschiedenis van Eisenach is verbonden met de Wartburg, die ouder is dan de stad zelf.

Geschiedenis[bewerken]

De Wartburg werd in 1080 voor het eerst genoemd en zou volgens de sage in 1067 zijn gebouwd. Uit de nederzettingen die bij de burcht ontstonden, kwam de stad Eisenach voort, die in 1190 de status van civitas had.

Verscheidene legendarische gebeurtenissen vonden op Wartburg plaats, het best bekende is de Sängerkrieg auf der Wartburg. Ook de heilig verklaarde Elisabeth van Thüringen heeft hier gewoond.

Eisenach was de plaats waar Maarten Luther zijn jeugd doorbracht, hoewel hij er niet geboren was. In 1521 zat hij, aansluitend aan de Rijksdag, een jaar ondergedoken in de Wartburg, waar hij het Nieuwe Testament vanuit het Grieks in het Duits vertaalde. Eisenach is eveneens beroemd als geboorteplaats van Johann Sebastian Bach. Zijn oom Johann Christoph was er organist. Bekend is ook schrijver en dichter Fritz Reuter (1810-1874), in wiens villa nu het Reuter-Wagner-Museum is gevestigd, dat onder meer een grote collectie rond componist Richard Wagner herbergt.

De Sozialdemokratische Arbeiterpartei, een voorloper van de SPD, werd in 1869 in Eisenach opgericht.

Auto-industrie[bewerken]

In 1896 werd de Fahrzeugfabrik Eisenach opgericht, die vanaf 1899 auto's produceerde onder de naam Wartburg en in 1928 door BMW werd overgenomen. In de DDR-tijd werden er door de VEB Automobilwerk Eisenach opnieuw Wartburgs geproduceerd. Sinds de Wende zet Opel in een nieuwe fabriek de traditie voort, terwijl BMW elders in de stad onderdelen en dieselmotoren vervaardigt.

Bestuurlijke indeling[bewerken]

Eisenach bestaat behalve uit de kernstad Eisenach uit elf stadsdelen, die uit samen negen Ortsteile bestaan die een eigen bestuur hebben: Berteroda, Hötzelsroda, Madelungen, Neukirchen, Stockhausen, Stregda, Stredtfeld, Neuenhof-Hörschel, Wartha-Göringen. De beide laatste Ortsteile bestaan elk uit twee stadsdelen.

Stadsbeeld[bewerken]

De Wartburg is de beroemdste bezienswaardigheid van Eisenach. Het kasteel kreeg in de 19de eeuw onder groothertog Karel Alexander zijn huidige gedaante en staat sinds 1999 op de Werelderfgoedlijst.

De Altstadt bevindt zich tussen de Wartburg en de rivier de Hörsel. Aan de Markt staan het barokke Stadtschloss uit 1742, dat het Thüringer Museum huisvest, en het van oorsprong laatgotische raadhuis (1508). Het gebouw diende aanvankelijk als wijnkelder en is sinds 1596 raadhuis. Aan de markt staat bovendien de Georgenkirche, waar Luther preekte en waar Bach werd gedoopt. De kerk dateert uit de 12de eeuw, maar vertoont sporen van allerlei stijlperioden en heeft onder meer een neobarokke toren.

In Eisenach bevinden zich zowel een Bachhuis als een Lutherhuis. Het Bachhaus, dat niet het geboortehuis van de componist is, heeft een verzameling oude muziekinstrumenten en documenten en een bibliotheek. Ook vinden er concerten plaats. Het Lutherhuis is een van de oudste vakwerkhuizen van de stad en is eveneens als museum ingericht.

De Nikolaitor is het enig overgebleven deel van de middeleeuwse omwalling; de poort werd omstreeks 1180 gebouwd. Uit dezelfde tijd dateert de romaanse Nikolaikirche.

Verkeer[bewerken]

Eisenach ligt aan de historische Via Regia, die het Rijnland via Leipzig met Silezië verbindt. De functie van de oude handelsweg is bij Eisenach achtereenvolgens overgenomen door de Bundesstraße 7 en de Bundesautobahn 4, waarop de stad drie aansluitingen heeft.

Eisenach is sinds 1847 aangesloten op het spoorwegnet: in dat jaar bracht de Thüringische Eisenbahn-Gesellschaft een verbinding met Erfurt tot stand, die thans deel uitmaakt van de Thüringer Bahn.

Van 1897 tot 1957 reden er trams in Eisenach. Enkele tramrails liggen er nog. Het plaatselijke busvervoer wordt verzorgd door de Kommunale Personennahverkehrsgesellschaft Eisenach mbH (KVG).

Media[bewerken]

In Eisenach verschijnen plaatselijke edities van de Thüringische Landeszeitung (Weimar) en de Thüringer Allgemeine (Erfurt). Beide kranten behoren tot de Zeitungsgruppe Thüringen.

Partnersteden[bewerken]

Geboren in Eisenach[bewerken]

Externe links[bewerken]

Bronnen, noten en/of referenties