Barokmuziek
Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
| Barok | ||||
 |
||||
| Portret van Johann Sebastian Bach in 1748 door de Duitse schilder Elias Gottlieb Haussmann (1695-1774) (tweede versie) | ||||
| Stilistische oorsprong | Renaissancemuziek | |||
| Culturele oorsprong | Europa | |||
| Vaak toegepaste instrumenten | Arpa doppia - Barokharp - Blokfluit - Jachthobo - Klavecimbel - Klavichord - Luit - Orgel - Teorbe - Viola d'amore - Viola da gamba | |||
| Mainstreampopulariteit | 1600 - 1750 | |||
|
||||
Barokmuziek is een vorm van westerse klassieke muziek, ontstaan tijdens de barokperiode.
Als stijl was het de opvolger van de Renaissancemuziek. Geleidelijk aan maakte de stile antico, de universele polyfone stijl van de 16e eeuw met meestal gewijde muziek, plaats voor de stile moderno of nuove musiche, bedoeld voor seculier gebruik. De periode waarin voornamelijk barokmuziek werd gecomponeerd wordt geplaatst tussen ca. 1600 (de opkomst van de monodie, onder andere door Monteverdi) en 1750, het sterfjaar van Johann Sebastian Bach.
Jacob Burckhardt gebruikte in 1855 als eerste de term "barok" om een bepaalde stijlperiode in de kunst aan te duiden. Ruim een halve eeuw later werkte Alois Riegl de stijlkenmerken verder uit in zijn boek Die Entstehung der Barockkunst in Rom.
De barokmuziek kon in het bijzonder gedijen door de bloeiende muziekcultuur aan de diverse Europese vorstenhoven. Veel rijke hooggeplaatsten hadden musici/componisten in dienst en/of fungeerden als hun mecenas. Veel hoogtijdagen en festiviteiten werden opgeluisterd door speciaal voor die gelegenheid in opdracht gecomponeerde werken. Ook ten behoeve van kerkelijke erediensten werden in het tijdperk van de barok nieuwe muziekvormen ontwikkeld.
Inhoud |
Kenmerken van barokmuziek [bewerken]
Kenmerken van barokmuziek zijn onder andere:
- Monodie op basis van basso continuo
- Affectenleer als leidraad voor de muzikale expressie
- Harmonisch contrapunt
- Opera's met thema's uit de Griekse en Romeinse mythologie
- Typisch instrumentale vormen, zoals het concerto grosso en de suite, bedoeld voor uitvoering in adellijke kringen
- Adellijke dansvormen, waaronder allemande, bourrée, gavotte, menuet en sarabande
- Magere, sobere bezetting
- Veel pracht, praal en versieringen in de muziek
- Polyfonie
| Geschiedenis van de klassieke muziek | |
| Oudheid | (tot 476) |
| Middeleeuwen | (476 - 1400) |
| Renaissance | (1400 - 1600) |
| Barok | (1600 - 1760) |
| Classicisme | (1730 - 1820) |
| Romantiek | (1815 - 1910) |
| 20e eeuw | (1900 - 2000) |
| Eigentijdse klassieke muziek | (1975 - nu) |
Muziekinstrumenten [bewerken]
Vormen van barokmuziek [bewerken]
Vormen van barokmuziek zijn onder andere:
- Aria
- Canon
- Cantate
- Concerto
- Concerto Grosso
- Dramma per musica
- Fuga
- Fughette
- Humoristische barokmuziek
- Koraalbewerking
- Madrigaal
- Mis
- Opera
- Oratorium
- Partita
- Passiemuziek
- Prelude
- Sinfonia
- Sonate
- Suite
Componisten van barokmuziek [bewerken]
(volgens geboortejaar)
- Claudio Monteverdi (1567-1643)
- Adriano Banchieri (1567-1634)
- Salamone Rossi (1570-ca.1630)
- Michael Praetorius (ca.1571-1621)
- Francisco Correa de Arauxo (ca.1575-na 1633)
- Gregorio Allegri (1582-1652)
- Girolamo Frescobaldi (1583-1643)
- Heinrich Schütz (1585-1672)
- Johann Hermann Schein (1586-1630)
- Francesca Caccini (1587-ca.1640)
- Samuel Scheidt (1587-1654)
- John Jenkins (1592-1678)
- Cornelis Padbrué (ca. 1592–1670)
- Tarquinio Merula (ca.1594-1665)
- Biagio Marini (ca.1595-1665)
- Heinrich Scheidemann (ca.1595-1663)
- Luigi Rossi (1597-1653)
- Johann Crüger (1598-1662)
- Giovanni Battista Fasolo (ca.1600-1664)
- William Lawes (1602-1645)
- Pier Francesco Cavalli (1602-1676)
- Caspar Kittel (1603-1639)
- Heinrich Albert (1604-1651)
- Giacomo Carissimi (1605-1674)
- Johann Jakob Froberger (1616-1667)
- Matthias Weckmann (ca.1616-1674)
- Barbara Strozzi (1619-na 1663)
- Juan García de Zéspedes (1619-1678)
- Johann Heinrich Schmelzer (1623-1680)
- Louis Couperin (ca.1626-1661)
- Johann Caspar Kerll (1627-1693)
- Jean Henri d'Anglebert (1628-1691)
- Nicolas Antoine le Bègue (1630-1702)
- Matthew Locke (1630-1677)
- Jean-Baptiste Lully (1632-1687)
- Guillaume-Gabriel Nivers (1632-1714)
- Giovanni Battista Vitali (1632-1692)
- Marc-Antoine Charpentier (1634-1704)
- Dietrich Buxtehude (1637-1707)
- Alessandro Stradella (1639-1682)
- André Raison (ca.1640-1719)
- Johann Christoph Bach (1642-1703)
- Heinrich Ignaz Franz Biber (von) (1644-1704)
- Christian Ritter (1645-1717)
- John Blow (1648-1708)
- Johann Jakob Walther (1650-1717)
- Johann Krieger (1651-1735)
- Johann Pachelbel (1653-1706)
- Georg Muffat (1653-1704)
- Arcangelo Corelli (1653-1713)
- Vincent Lübeck (1654-1740)
- Marin Marais (1656-1728)
- Michel-Richard de Lalande (1657-1726)
- Giuseppe Torelli (1658-1709)
- Henry Purcell (1659-1695)
- Alessandro Scarlatti (1660-1725)
- Jeremiah Clarke (ca.1660-1707)
- André Campra (1660-1744)
- Johann Joseph Fux (1660-1741)
- Georg Böhm (1661-1733)
- Friedrich Zachau (1663-1712)
- Michele Mascitti (1663-1760)
- Johann Speth (1664-na 1719)
- Nicolaus Bruhns (1665-1697)
- Johann Kaspar Ferdinand Fischer (1665-1746)
- Johann Nicolaus Hanff (1665-1711)
- Johann Heinrich Buttstedt (1666-1727)
- Jean-Féry Rebel (1666-1747)
- Michel Pignolet de Montéclair (1667-1737)
- Antonio Lotti (1667-1740)
- François Couperin (1668-1733)
- Jean Gilles (1668-1705)
- Louis Marchand (1669-1732)
- Alessandro Marcello (1669-1747)
- Andreas Armsdorff (1670-1699)
- Giovanni Bononcini (1670-1747)
- Antonio Caldara (1670-1736)
- Richard Leveridge (1670-1758)
- Nicolas de Grigny (1672-1703)
- Tomaso Albinoni (1671-1750)
- Reinhard Keiser (1674-1739)
- Johann Bernhard Bach (1676-1749)
- Louis Nicolas Clérambault (1676-1749)
- Antonio Vivaldi (1678-1741)
- Jan Dismas Zelenka (1679-1745)
- Johann Mattheson (1681-1764)
- Georg Philipp Telemann (1681-1767)
- Johann David Heinichen (1683-1729)
- Christoph Graupner (1683-1760)
- Jean-Philippe Rameau (1683-1764)
- Johann Gottfried Walther (1684-1748)
- Francesco Durante (1684-1755)
- Johann Sebastian Bach (1685-1750)
- Georg Friedrich Händel (1685-1759)
- Domenico Scarlatti (1685-1757)
- William Hieronymus Pachelbel (1685-1764)
- Benedetto Marcello (1686-1739)
- Sylvius Leopold Weiss (1686-1750)
- Willem de Fesch (1687-1757)
- Francesco Geminiani (1687-1762)
- Joseph Bodin de Boismortier (1689-1755)
- Francesco Maria Veracini (1690-1768)
- Gottlieb Muffat (1690-1770)
- Giuseppe Tartini (1692-1770)
- Pietro Locatelli (1693-1764)
- Louis-Claude Daquin (1694-1772)
- Johan Helmich Roman (1694-1758)
- Maurice Greene (1696-1755)
- Johann Joachim Quantz (1697-1773)
- Jean-Marie Leclair (1697-1764)
- Johann Adolf Hasse (1699-1783)
- Giovanni Battista Sammartini (1701-1775)
- Johann Gottlieb Graun (1703-1771)
- Carl Heinrich Graun (1704-1759)
- Giovanni Battista Pescetti (ca.1704-ca.1766)
- José António Carlos de Seixas (1704-1742)
- Wilhelm Friedemann Bach (1710-1784)
- Giovanni Battista Pergolesi (1710-1736)
Interpreten van barokmuziek [bewerken]
Solisten/dirigenten [bewerken]
- Anner Bijlsma, cello
- Frans Brüggen, dwarsfluit, blokfluit, piano, dirigent
- Alfred Deller, contratenor
- Paul Dombrecht, dirigent, hobo
- Thurston Dart, klavecimbel, clavichord, dirigent
- Reinhard Goebel, viool, dirigent
- John Eliot Gardiner, klavecimbel, dirigent
- Nikolaus Harnoncourt, cello, viola da gamba, dirigent
- Philippe Herreweghe, dirigent
- Angela Hewitt, piano
- Christopher Hogwood, dirigent
- Monica Huggett, viool
- Ralph Kirkpatrick, klavecimbel, clavichord, fortepiano
- Eric Koevoets, orgel
- Robert Kohnen, klavecimbel
- Ton Koopman, orgel, klavecimbel, dirigent
- Sigiswald Kuijken, viool, viola da gamba, dirigent
- Wieland Kuijken, viola da gamba
- Barthold Kuijken, fluit
- Wanda Landowska, klavecimbel, piano
- Gustav Leonhardt, klavecimbel
- Hans Martin Linde, fluit, dirigent
- Franz Josef Maier, viool, dirigent
- Eduard Melkus, viool, dirigent
- Marc Minkowski, fagot, dirigent
- Karl Münchinger, orgel, koorleider, dirigent
- Rachel Podger, viool
- Marcel Ponseele, hobo
- Simon Standage, viool, dirigent
- František Xaver Thuri, klavecimbel, orgel, hobo, dirigent
- Trevor Pinnock, klavecimbel, dirigent
- Karl Richter, orgel, klavecimbel, koorleider, dirigent
- Helmuth Rilling, dirigent
- Jos van Veldhoven, dirigent
- Jan Willem de Vriend, viool, dirigent
- Helmut Walcha, orgel, klavecimbel
- Jaap van Zweden, viool, dirigent
Ensembles [bewerken]
- Amsterdam Baroque Orchestra & Choir
- Bach-Collegium Stuttgart
- Bachkoor Holland
- Cappella Figuralis
- Collegium Musicum 90
- Collegium Vocale Gent
- Combattimento Consort Amsterdam
- Concentus Musicus Wien
- Concerto Köln
- De Nederlandse Bachvereniging
- Ensemble Sonnerie
- Europa Galante
- I Musici
- Il Fondamento
- Il Gardellino
- L'orchestre du Louvre
- La Petite Bande
- Linde Consort
- London Baroque
- Münchener Bach-Chor
- Münchener Bach-Orchester
- Musica Antiqua Köln
- Pandora2
- Pro Cantione Antiqua
- Ricercar Consort
- Scherzi Musicali
- The Academy of Ancient Music
- The English Baroque Soloists
- The English Concert
 |
Zie de categorie Baroque composers van Wikimedia Commons voor meer mediabestanden. |
