Johann Gottlieb Goldberg

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie

Ga naar: navigatie, zoeken

Johann Gottlieb Goldberg (Gdansk/Danzig, gedoopt 14 maart 1727 – Dresden, 15 april 1756) was een klavecimbel-virtuoos en organist, die vooral bekend is geworden als de eerste vertolker van de Goldberg Variaties van Johann Sebastian Bach.

[bewerk] Leven

Hij stond in zijn korte leven bekend als een virtuoos klavecinist en organist. Graaf Hermann Carl von Keyserlingk, ambassadeur van de tsaar in Saksen, schijnt de jonge virtuoos rond 1737 te hebben ontdekt en in dienst genomen als privé-klavecinist. Hij zou hem ook naar Bach (J.S., maar ook Wilhelm Friedemann) hebben gestuurd om zijn opleiding te vervolmaken. De dertig variaties op een thema, door Bach in 1741 gepubliceerd als Clavier-Übung, deel IV, zouden volgens overlevering hun première beleefd hebben onder de vaardige vingers van de jonge Goldberg. Hetzelfde verhaal weet immers te vertellen dat deze variaties besteld zouden zijn door Von Keyserlingk om hem in zijn slapeloze nachten wat op te vrolijken: vandaar de bijnaam „Goldberg-variaties”. (Het verhaal is te lezen in de biografie van Forkel (1802) en wordt door hedendaagse Bachvorsers geklassificeerd als legende). In 1751 werd Goldberg „Kammermusikus“ in de privé-kapel van graaf Brühl. Hij overleed, nog maar 29 jaar oud in 1756 in Dresden, aan tuberculose.

[bewerk] Werk

Goldberg’s eigen composities worden weinig gespeeld, hoewel ze goed in elkaar zitten en een eigen persoonlijkheid verraden. Naast enkele koraalvoorspelen, die verloren zijn gegaan, zijn bekend (en wel overgeleverd):

 
Persoonlijke instellingen