Terts (muziek)

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Ga naar: navigatie, zoeken
Kleine terts omhoog
Kleine terts omlaag
Grote terts omhoog
Grote terts omlaag

Een terts is een interval en meet de afstand van drie diatonische stappen tussen twee tonen in de muziek. Samen met hun omkeringen, de sexten, zijn de tertsen de meest voorkomende intervallen in de klassieke muziek, tezamen vormen zij de ruggengraat van functionele harmonie. Vanwege het historisch steeds veelvuldiger voorkomen van tertsen en sexten na circa 1350 is de stemming van de intervallen in de geschiedenis meermaals aangepast, om al deze harmonieën welluidender te maken.

We onderscheiden:

  • de grote terts; twee hele toonafstanden, afgekort aangeduid met M3 (het basisinterval van majeur)
  • de kleine terts; een hele en een halve toonafstand, afgekort aangeduid met m3 (het basisinterval van mineur)
  • de verminderde terts; twee halve toonafstanden (aanmerkelijk zeldzamer dan zijn omkering, de overmatige sext)
  • de overmatige terts; twee en een halve toonafstanden (zeer uitzonderlijk, omdat het enharmonisch identiek is aan de reine kwart)
Voorbeelden
  • Music ClefG.svgMusic 4c1.svgMusic 4e1.svg
    Het interval tussen C en E is een grote terts.
  • Music ClefG.svgMusic 4c1.svgMusic 4e1-.svg
    Het interval tussen C en Eb een kleine terts.
  • Music ClefG.svgMusic 4c1+.svgMusic 4e1-.svg
    Het interval tussen C# en Eb een verminderde terts.
  • Music ClefG.svgMusic 4c1.svgMusic 4e1+.svg
    Het interval tussen C en E# een overmatige terts.

Reine tertsen[bewerken]

Bij een reine stemming is de frequentie van de reine grote terts 5/4e van de grondtoon en komt overeen met 386,31 cents.

De reine kleine terts is 6/5e van de grondtoon en komt overeen met 315,64 cents.

Dus de reine grote terts van A (440 Hz) is 550 Hz en de reine kleine terts is 528 Hz. Deze berekening gaat niet op voor de gelijkzwevende stemming, die tegenwoordig in de Westerse muziek het meest gebruikt wordt.

Septimale kleine terts[bewerken]

De septimale kleine terts is de toon die precies 7/6 keer zo hoog is als de grondtoon.

Zie ook[bewerken]