1868

1868
Eeuwen:	18e eeuw · 19e eeuw · 20e eeuw
Decennia:	1850-1859 · 1860-1869 · 1870-1879
Jaren:	<< · < · 1867 · 1868 · 1869 · > · >>
Jaartelling in verschillende culturen
Ab urbe condita:		2621 MMDCXXI
Armeense jaartelling:		1317 ԹՎ ՌՅԺԷ
Chinese jaartelling:		4564 – 4565 甲卯 – 乙辰
Christelijke jaartelling:		1868 MDCCCLXVIII
Ethiopische jaartelling:		1860 – 1861
Hebreeuwse jaartelling:		5628 – 5629
Hindoekalenders:
- Vikram Samvat		1923 – 1924
- Shaka Samvat		1790 – 1791
- Kali Yuga		4969 – 4970
Iraanse jaartelling:		1246 – 1247
Islamitische jaartelling:		1285 – 1286
Maçonnieke jaartelling:		5867 – 5868
Dit jaar naar onderwerp
Lijst van landen in 1868
Juliaanse kalender van 1868
Gregoriaanse kalender van 1868

Het jaar 1868 is het 68e jaar in de 19e eeuw volgens de christelijke jaartelling.

Gebeurtenissen

januari

• 1 - De spoorlijn tussen Utrecht Centraal - Boxtel wordt in gebruik genomen.
• 3 - In Japan vindt de Meiji-restauratie plaats. Het shogunaat wordt beëindigd, de keizer komt weer aan de macht, en een periode van vernieuwing wordt ingeluid.
• 8 - De shogun van Japan verklaart de restauratie van de keizer illegaal en begint een militaire campagne tegen Kyoto. Dit is het begin van de Boshin-oorlog.
• Het nieuwe Station Peperga op de spoorlijn Arnhem - Leeuwarden wordt in gebruik genomen. Het dient vooral voor de afvoer van rotan meubelen uit Noordwolde.

februari

• 27 - De Britse minister van binnenlandse zaken Benjamin Disraeli volgt Lord Derby op als premier.

juni

• In Mechanics' Institute in Manchester wordt het eerste Trade Unions Congress gehouden.
• 4 - Beëdiging van het Kabinet Van Bosse-Fock.
• 4 - Bij de steengroeve van Quenast vindt een zware explosie plaats, wanneer een wagen met 1800 pond nitroglycerine uit Duitsland arriveert. Er vallen 10 doden.

juli

• 1 - Voor het eerst rijdt een trein over de nieuwe Kreekrakdam naar Goes. Daarmee is Zuid-Beveland een schiereiland geworden.
• 9 - Goedkeuring van het Veertiende amendement van de grondwet van de Verenigde Staten. Dit verplicht de aangesloten staten om hun inwoners gelijke bescherming door de wet te bieden. Elkeen geboren op Amerikaans grondgebied krijgt het staatsburgerschap.
• 22 - De Nederlandse bisschoppen publiceren een herderlijk schrijven over het onderwijs. Ze stellen dat het openbaar onderwijs "met den dag voor de Katholieke jeugd meer en meer onbruikbaar, uiterst gevaarlijk dreigt te worden.' Ze dragen de geestelijkheid op om in hun parochies al het mogelijke te doen om tot de oprichting van eigen scholen te komen.

augustus

• 18 - Ontdekking van het element helium.

oktober

• 1 - Begin van de regering van koning Chulangkorn van Siam.
• 16 - Oprichting van de troepenmacht in Suriname en de troepenmacht op Curaçao.

november

• 27 - Een legereenheid van de USA richt een bloedbad aan onder het Cheyennevolk van Chief Black Kattle, dat zich op het door de overheid aangewezen terrein bevindt. Leden van de Chayenne zouden inwoners van Kansas hebben aangevallen.

december

• 3 - William Ewart Gladstone wordt eerste minister van het Verenigd Koninkrijk. De Liberalen hebben de verkiezingen gewonnen op het thema Ierland.

zonder datum

• Definitieve naamgeving in de nieuwe Haarlemmermeerpolder: Kruisdorp wordt Hoofddorp en Venneperdorp wordt Nieuw-Vennep.

Biologie

• De Afrikaanse mesvis wordt door Albert Carl Lewis Gotthilf Günther beschreven.

Muziek

• Max Bruch componeert zijn Vioolconcert nr 1, Opus 26
• De Noorse pianiste Agathe Backer-Grøndahl debuteert op 17 maart

Beeldende Kunst

• 

  Gezicht op Tbilisi (1868) Ivan Aivazovski

• 

  Der Trinker (1868) Albert Anker, Kunstmuseum Bern

Bouwkunst

• 

  St. Bavokerk, Oud Ade Herman Jan van den Brink

• 

  Station Scheemda (1868) K.H. van Brederode

Geboren

januari

• 6 - Vittorio Monti, Italiaans componist (overleden 1922)
• 9 - Søren Sørensen, Deens scheikundige (overleden 1939)
• 18 - Pim Kiderlen, Nederlands wielrenner (overleden 1931)

februari

• 22 - Henri Polak, Nederlands vakbondsbestuurder en politicus (overleden 1943)

maart

• 1 - Sophie Chotek, vrouw van Aartshertog Frans Ferdinand (overleden 1914)
• 22 - Robert Millikan, Amerikaans natuurkundige en Nobelprijswinnaar (overleden 1953)

april

• 1 - Edmond Rostand, Frans schrijver (overleden 1918)
• 2 - Eduard Jacobs, Nederlands cabaretier (overleden 1914)
• 5 - Ketty Gilsoul-Hoppe, Belgisch kunstenaar (overleden 1939)
• 8 - Werner von Bolton, Duits scheikundige en grondstofwetenschapper (overleden 1912)
• 10 - George Arliss, Brits acteur (overleden 1946)
• 18 - Gerrit Jacob Boekenoogen, Nederlands taalkundige (overleden 1930)

mei

• 6 - Tsaar Nicolaas II, de laatste tsaar van Rusland en de laatste heerser van de Romanov dynastie (overleden 1918)
• 21 - Dina Sanson, eerste vrouwelijke Nederlandse politiebeambte (overleden 1929)

juni

• 7 - Charles Rennie Mackintosh, Schots architect en kunstenaar (overleden 1928)
• 7 - John Sealy Townsend, Iers natuurkundige (overleden 1957)
• 26 - Jacqueline E. van der Waals, Nederlands dichteres (overleden 1922)
• 29 - George Hale, Amerikaans astronoom (overleden 1938)

juli

• 4 - Henrietta Leavitt, Amerikaanse astronoom (overleden 1921)
• 19 - Francesco Saverio Nitti, Italiaans politicus (overleden 1953)

augustus

• 2 - Constantijn I van Griekenland, koning van Griekenland (1913-1917 / 1920-1922) (overleden 1923)
• 6 - Armand Thiéry, Belgisch priester, theoloog en psycholoog (overleden 1955)
• 14 - Aart Jacob Marcusse, hoofdcommissaris van Amsterdam (overleden 1933)
• 15 - Hendrik van der Vegte, Nederlands politicus en minister (overleden 1933)
• 19 - Henri Brutsaert, Belgisch politicus (overleden 1938)
• 22 - Willis Rodney Whitney, Amerikaans scheikundige (overleden 1958)

september

• 1 - Aaltje Noordewier-Reddingius, klassiek zangeres (overleden 1949)
• 4 - Herman Robbers, Nederlands schrijver (overleden 1937)
• 6 - Heinrich Häberlin, Zwitsers politicus (overleden 1947)
• 10 - Tor Aulin, Zweeds componist, dirigent, violist (overleden 1914)

oktober

• 12 - Mariano Trias, Filipijns revolutionair generaal (overleden 1914)
• 13 - Teresa Magbanua, Filipijns revolutionaire (overleden 1947)
• 28 - James Connolly, Amerikaans atleet (overleden 1957)

november

• 9 - Marie Dressler, Canadees actrice (overleden 1934)
• 11 - Édouard Vuillard, Frans kunstschilder (overleden 1940)
• 19 - Gustave-Auguste Ferrié, Frans legerkapitein en radiopionier (overleden 1932)
• 24 - Scott Joplin, Amerikaans pianist en ragtime-componist (overleden 1917)

december

• 4 - Richard Roland Holst, Nederlands beeldend kunstenaar (overleden 1938)
• 5 - Arnold Sommerfeld, Duits theoretisch natuurkundige (overleden 1951)
• 9 - Fritz Haber, Duits scheikundige en Nobelprijswinnaar (overleden 1934)
• 22 - Jaan Tõnisson, Estisch staatsman (overleden 1941?)
• 28 - Pieter Droogleever Fortuyn, Nederlands politicus (overleden 1938)

exacte datum onbekend

• Josephina Bakhita, Soedanese/Italiaanse zuster en heilige (overleden 1947)

Overleden

januari

• 3 - Moritz Hauptmann (75), Duits componist

februari

• 10 - David Brewster (86), Schots natuurkundige

april

• 24 - Maria Eufrasia Pelletier (71), Frans geestelijke en ordestichteres

mei

• 20 - Gerardus Henri Betz (51), Nederlands politicus
• 22 - Julius Plücker (66), Duits wis- en natuurkundige

juni

• 1 - James Buchanan (77), vijftiende president van de Verenigde Staten
• 14 - Claude Pouillet (77), Frans natuurkundige

augustus

• 11 - Halfdan Kjerulf (62), Noors componist

november

• 13 - Gioacchino Rossini (76), Italiaanse componist

december

• 6 - August Schleicher (47), Duits linguïst
• 24 - Samuel Johannes van den Bergh (52), Nederlands drogist en dichter

Weerextremen in België

• 6 december: hoogste etmaalgemiddelde temperatuur ooit op deze dag: 12,6 °C en hoogste maximumtemperatuur: 14,6 °C.

Mediabestanden

Zie de categorie 1868 van Wikimedia Commons voor meer mediabestanden.