Sodomie

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Ga naar: navigatie, zoeken
Executies van monniken op de Gentse vrijdagmarkt op 28 juni in 1578
Ontdekking van sodomie in een klooster te Brugge, 1616.

Sodomie is een historische term voor "tegennatuurlijke" seksuele handelingen. Naast seks met dieren werd onder sodomie ook zowel homoseksuele als heteroseksuele anale penetratie verstaan.

Betekenis en herkomst[bewerken]

In de breedste zin omvat de term sodomie alle vormen van seks die als niet-reproductief gezien kunnen worden, dus ook orale seks, masturbatie, pedoseksualiteit en pederastie, zoöfilie, gebruik van hulpmiddelen als dildo's, wurgseks, etcetera. In andere woorden: iedere vorm van seks buiten het gebruikelijke penis-in-vagina kon als sodomie worden beschouwd. De term is afkomstig van de naam van de Bijbelse stad Sodom waar vele vormen van seks gepraktiseerd zouden zijn, waarbij ook veel onvrijwillige. De bijbel noemt Sodom 48 keer. Niet één keer in al die 48 verzen gaat het over homoseksualiteit. Jezus noemt Sodom in Mattheus 10:15 en 11:23, Markus 6:11, Lukas 10:12 en 17:29 - en ook Jezus legt geen enkel verband tussen homoseksualiteit in connectie met Sodom.

In engere zin wordt met sodomie gewoonlijk anale seks bedoeld. Het afgeleide werkwoord 'sodomiseren' betekent dan ook iemand anaal penetreren.

Het eerder genoemde begrip "tegennatuurlijk", zoals Van Dale het hanteert, is overigens niet houdbaar in het licht van de moderne biologie. Niet alleen bonobo's hebben seksuele relaties die van de "norm" afwijken.[1][2][3]

Tegenwoordig slaat sodomie tussen mensen, in de zin van anale seks, niet meer uitsluitend op handelingen verricht door een man bij een andere man, de handelingen kunnen ook verricht worden bij een vrouw.

Sodomie tussen mensen[bewerken]

Sodomie werd in de vroege Middeleeuwen in Europa beschouwd als een zonde. Op sommige plaatsen bestond wetgeving die sodomie met de dood bestrafte.

Dat men ook in Nederland rigoureus was in de strafmaat blijkt uit een relaas van Reynier Adriaensen die in 1680 naar de Oost voer:[4]

"Den 16sten april worter twee persoonen voor den scheepsraet gebrocht ende wierden beticht dat sij de sonden van soddomit hadden begaen. (...) Hier op worden sij alle beijden inde boeijen gesloten den eenen boven den anderen op de campannie, saeten daer tot den vijffden dach wanneer hun proces gemaeckt wierd om alle beijden levende rugh aen rugh gebonden te worden ende dan in eenen sack gesteken te worden om soo levende in zee gesmeten te worden. (...) Men gaff hun inden sack over de hondert pont ijser omdat sij te gouwer souden sincken. Hier op wort den sack boven hun hooft toe gebonden ende wierden op twee plancken, aen malcanderen genaegelt, daer op geleijt ende men spelde een twee drij in Godts naeme ende in zee gesmeten ende al hun goet van kisten ende slaepgoet wiert mede in zee geworpen."

De tucht aan boord van VOC-schepen was echter strenger dan normaal om excessen en muiterij niet uit de hand te laten lopen.

In 1794 schafte Pruisen als eerste haar wetten tegen sodomie af, en Frankrijk volgde in 1804. De meeste landen verwezen hun anti-sodomiewetten in de 20e eeuw naar de prullenbak, maar in een aantal islamitische landen staan er nog steeds strenge straffen op. In de Amerikaanse staten Texas, Oklahoma, Kansas en Missouri was anale seks strafbaar voor homoseksuelen. In de staten Alabama, Florida, Idaho, Louisiana, Michigan, Mississippi, North Carolina, South Carolina, Utah en Virginia was het strafbaar voor zowel homoseksuelen als heteroseksuelen. Het hooggerechtshof heeft in 2003 al deze wetten ongeldig verklaard mits het niet commerciëel (privé) is en vrijwillig. De overige staten hadden de anti-sodomiewetten al ingetrokken tussen 1962 en 2001.

Taalgebruik[bewerken]

Een homoseksueel noemde men vroeger ook wel sodomiet, maar deze term wordt tegenwoordig alleen als scheldwoord gebruikt. Het woord "gesodemieter" is een algemene negatief beladen aanduiding voor "vervelend gedoe". In de tweede helft van de twintigste eeuw was mieters populair in jongerentaal als bijvoeglijk naamwoord en tussenwerpsel met een positieve betekenis (geweldig, fantastisch); in die betekenis komt het vaak voor in het werk van de schrijver J.J. Voskuil.[5]

Het Nederlandstalige mietje is een afkorting van sodomietje en wordt nog steeds gebruikt voor een homoseksueel dan wel een zich nichterig gedragend persoon. In het Brits Engels komt sod voor als afkorting van sodomy. Sod kan gebruikt worden als werkwoord en als zelfstandig naamwoord zoals in sod off (sodemieter op!), you poor sod (jij arme ziel), I don't give a sod (het kan me geen sodemieter schelen) of gewoon als uitroep sod it! (een vloek).

Zie ook[bewerken]

Bronnen, noten en/of referenties
  1. Een uitvoerig wetenschappelijk werk over niet op de voortplanting gerichte seksualiteit bij dieren is Bagemihl, Bruce, Biological Exuberance (1999). 768 p., rijk geïllustreerd en uitputtend gereferentieerd.
  2. Overzichtsartikel in de Duitse GEO
  3. (de) "Elternglück: Schwule Pinguine adoptieren Küken", Spiegel.de.
  4. De overtreffelijcke reijse gedaen door Reynier Adriaensen. Leven als soldaat in de Oost, (1681-1689). Ethesis.net
  5. Mieters (herkomst). Onzetaal.nl