15 augustus

15 augustus is de 227e dag van het jaar (228e dag in een schrikkeljaar) in de gregoriaanse kalender. Hierna volgen nog 138 dagen tot het einde van het jaar.

Gebeurtenissen

•  Algemeen
  • 944 - Het Kleed van Edessa wordt van Edessa overgebracht naar Constantinopel.
  • 1519 - Stichting van Panama-Stad.
  • 1887 - Eerste beklimming van de Mönch in Zwitserland.
  • 1988 - Bij een busongeluk in Noorwegen vallen zestien doden, onder wie twaalf kinderen.
  • 1990 - In zwarte woonwijken te Johannesburg (Zuid-Afrika) vallen 140 doden bij politiek oproer en stammengeweld.
  • 1996 - Sabine Dardenne en Laetitia Delhez worden levend bevrijd uit de kelder in het huis van Marc Dutroux.
  • 2000 - De Dongedijk, een feeder-containerschip, kapseist nabij Port Said in nochtans gunstige weersomstandigheden.
  • 2007 - In Peru vallen bij een aardbeving van 8.0 op de schaal van Richter circa 510 doden.
•  Media
  • 1940 - Eerste nummer van de als ondergrondse krant begonnen La Libre Belgique.
•  Muziek
  • 1969 - Eerste dag van het Woodstock Music and Art Festival.
•  Oorlog
  • 1942 - Voor het eerst worden in Nederland door de Duitse bezetter gijzelaars gefusilleerd als represaille of vergeldingsmaatregel. De slachtoffers zijn Robert Baelde, Willem Ruys, Otto Ernst Gelder, graaf van Limburg-Stirum, Christoffel Bennekers en Alexander baron Schimmelpenninck van der Oye.
  • 1944 - Operatie Dragoon: de Geallieerden vallen Zuid-Frankrijk aan.
  • 1945 - Japan geeft zich over nadat twee steden (Hiroshima en Nagasaki) verwoest werden door Amerikaanse atoombommen. Dit is het einde van de Tweede Wereldoorlog.
  • 1990 - Irans voorwaarden voor een vredesverdrag dat een eind moet maken aan de oorlog tussen Iran en Irak worden door Saddam Hoessein geaccepteerd.
•  Politiek
  • 1912 - Open brief van Jules Destrée aan Belgisch koning Albert I met de legendarische woorden: "Er zijn geen Belgen, Sire."
  • 1945 - Ontstaan van de Republiek Korea na de capitulatie van Japan in de Tweede Wereldoorlog.
  • 1961 - In de DDR begint men met de bouw van de betonnen Berlijnse Muur.
  • 1971 - Bahrein wordt onafhankelijk van het Verenigd Koninkrijk.
  • 1975 - Militaire coup in Bangladesh.
  • 1990 - In de Sovjet-Unie worden Aleksandr Solzjenitsyn en Joseph Brodsky in ere hersteld: zij krijgen hun burgerrechten terug.
  • 1990 - In Gdańsk (Polen) wordt het tienjarig bestaan van de vakbond Solidariteit gevierd.
  • 1994 - Ilich Ramírez Sánchez, de terrorist die bekendstaat als "Carlos", wordt gearresteerd.
  • 1998 - Een bom in Omagh, Noord-Ierland, kost aan negenentwintig mensen het leven.
  • 2005 - De Kirgizische president Kurmanbek Bakijev benoemt Felix Kulow tot nieuwe premier.
•  Recreatie
  • 2003 - In Epcot wordt de attractie Mission: SPACE geopend.
•  Religie
  • 1233 - Oprichting van de Orde van de Servieten van Maria door zeven jonge Florentijnen.
  • 1534 - Ignatius van Loyola richt met zes medestudenten in Parijs de Sociëteit van Jezus op.
  • 1967 - Apostolische Constitutie Regimini Ecclesiae Universae van Paus Paulus VI tot reorganisatie van de Romeinse Curie.
  • 2003 - Opstelling van het genadebeeld van Onze Lieve Vrouwe van de Besloten Tuin in de Kluis van Warfhuizen, wat het begin was van de ontwikkeling van Warfhuizen tot bedevaartsoord.
  • 2004 - Tweede en laatste dag van het bezoek van Paus Johannes Paulus II aan Lourdes. Het zal de laatste reis van deze paus buiten Italië zijn.
•  Sport
  • 1909 - Oprichting voetbalclub VUC in Den Haag.
  • 1916 - Oprichting van Mexicaanse voetbalclub Atlas Guadalajara.
  • 1920 - Oprichting van Albanese voetbalclub SK Tirana.
  • 1957 - Oprichting van Chileense voetbalclub CD Coquimbo Unido.
  • 1989 - Zwemmer Giorgio Lamberti uit Italië scherpt bij de Europese kampioenschappen in Bonn het wereldrecord op de 200 meter vrije slag aan tot 1.46,69.
•  Wetenschap en technologie
  • 1877 - In hun uitvindersvete behaalt Edison toch nog een kleine overwinning op Bell: door Edisons toedoen op deze dag zeggen we tegenwoordig "hallo" als begroeting aan de telefoon en niet "ahoy" (Bells keuze).
  • 1914 - Het Amerikaanse stoomschip Ancona is het eerste schip dat door het Panamakanaal vaart. Dit kanaal verbindt de Grote Oceaan met de Atlantische Oceaan.

Geboren

Napoleon Bonaparte
geboren in 1769

Nicolas Roeg
geboren in 1928

Onno Ruding
geboren in 1939

Jeroen Pauw in 1989
geboren in 1960

Jennifer Lawrence,
geboren in 1990

• 1195 - Antonius van Padua, Portugees heilige en kerkleraar, minderbroeder (overleden 1231)
• 1250 - Matteo I Visconti, eerste heerser over Milaan uit het geslacht der Visconti's (overleden 1322)
• 1769 - Napoleon Bonaparte, Frans keizer (overleden 1821)
• 1792 - Hendrik Forstner van Dambenoy, Nederlands minister van oorlog (overleden 1870)
• 1794 - Elias Magnus Fries, Zweeds mycoloog (overleden 1878)
• 1803 - Hermann Friedrich Kohlbrugge, Nederlands gereformeerd theoloog (overleden 1875)
• 1815 - Alexander Keyserling, Lets geoloog en paleontoloog (overleden 1891)
• 1821 - Louis Charles Horta, Belgisch uitgever (overleden 1870)
• 1847 - Jacobus Cornelius Meeuwissen, apostolisch vicaris van Suriname (overleden 1916)
• 1858 - Maarten Maartens, Engelstalig Nederlands schrijver (overleden 1915)
• 1860 - Florence Harding, First Lady (echtgenote van Amerikaans president Warren G. Harding) (overleden 1924)
• 1865 - Mikao Usui, Japans herontdekker van Reiki (overleden 1926)
• 1866 - Janus Ooms, Nederlands roeier (overleden 1924)
• 1871 - Arthur Tansley, Brits botanicus (overleden 1955)
• 1890 - Jacques Ibert, Frans componist en dirigent (overleden 1962)
• 1891 - Willem van Loon, Nederlands touwtrekker (overleden 1975)
• 1893 - Jorinus van der Wiel, Nederlands wielrenner (overleden 1960)
• 1900 - Marcel Florkin, Belgisch biochemicus (overleden 1979)
• 1902 - Jan Campert, Nederlands dichter (overleden 1943)
• 1905 - Henri Pavillard, Frans voetballer (overleden 1978)
• 1909 - R.J. Peskens, Nederlands dichter en schrijver (overleden 1987)
• 1909 - Daan Zonderland, Nederlands dichter en schrijver (overleden 1977)
• 1912 - Naoto Tajima, Japans atleet (overleden 1990)
• 1915 - Pierre Cox, Vlaams kunstschilder (overleden 1974)
• 1917 - Óscar Romero, aartsbisschop van El Salvador (overleden 1980)
• 1918 - Jean Achard, Frans autocoureur (overleden 1951)
• 1920 - Guillaume van der Graft, Nederlands predikant, schrijver en dichter (overleden 2010)
• 1921 - Elly Dammers, Nederlands atlete (overleden 2009)
• 1921 - Annemiek Padt-Jansen, Nederlands harpiste en politica (overleden 2007)
• 1922 - Lukas Foss, Amerikaans componist (overleden 2009)
• 1923 - Gé van Dijk, Nederlands voetballer (overleden 2005)
• 1924 - Frans Feremans, Belgisch atleet en wielrenner (overleden 2007)
• 1925 - Oscar Peterson, Canadees jazzpianist (overleden 2007)
• 1926 - Julius Katchen, Amerikaans pianist (overleden 1969)
• 1926 - Kostis Stephanopoulos, Grieks president
• 1928 - Nicolas Roeg, Brits regisseur
• 1930 - José María Zárraga, Spaans voetballer (overleden 2012)
• 1931 - Haitham al-Maleh, Syrisch mensenrechtenverdediger, advocaat en voormalig rechter
• 1933 - Stanley Milgram, Amerikaans psycholoog (overleden 1984)
• 1935 - Abby Dalton, Amerikaans actrice
• 1939 - Herman van Keeken, Nederlands zanger (o.a. "Pappie loop toch niet zo snel") (overleden 1995)
• 1939 - Onno Ruding, Nederlands politicus en bankier
• 1944 - Gianfranco Ferré, Italiaans modeontwerper (overleden 2007)
• 1944 - Sylvie Vartan, Frans actrice en zangeres
• 1945 - Paul Jambers, Vlaams journalist, televisiepresentator en programmamaker
• 1945 - Alain Juppé, Frans premier
• 1949 - Marga Kool, Nederlands schrijfster en dijkgraaf waterschap Reest en Wieden
• 1950 - Anne Elizabeth Alice Louise Mountbatten-Windsor, Brits prinses Anne
• 1952 - Bernard Lacombe, Frans voetballer en voetbalcoach
• 1953 - Alan North, Zuid-Afrikaans motorcoureur
• 1953 - Raymond Washington, Amerikaans crimineel (overleden 1979)
• 1955 - Romeo van Russel, Surinaams politicus
• 1956 - Régis Clère, Frans wielrenner (overleden 2012)
• 1958 - Carel Kraayenhof, Nederlands bandoneonist
• 1959 - Han Kulker, Nederlands atleet
• 1960 - Jeroen Pauw, Nederlands journalist
• 1962 - Rıdvan Dilmen, Turks voetballer en voetbalcoach
• 1964 - Anne De Baetzelier, Vlaams presentatrice en omroepster
• 1965 - Raf Coppens, Belgisch cabaretier
• 1968 - Fuat Çapa, Belgisch-Turks voetbalcoach
• 1968 - Esmael Mangudadatu, Filipijns politicus
• 1968 - Debra Messing, Amerikaans actrice
• 1969 - Yoshiyuki Abe, Japans wielrenner
• 1969 - Robertson Frizero Barros, Braziliaans schrijver en dichter
• 1969 - Cris Judd, Amerikaans danser en acteur
• 1972 - Ben Affleck, Amerikaans acteur
• 1972 - Mikey Graham, Brits zanger (o.a. Boyzone)
• 1972 - Pasi Laaksonen, Fins voetballer
• 1974 - Sami Ristila, Fins voetballer
• 1975 - Jürgen Dirkx, Nederlands voetballer en voetbaltrainer
• 1976 - Sipke Jan Bousema, Nederlands presentator en acteur
• 1976 - Koert-Jan de Bruijn, Nederlands acteur
• 1976 - Juan de la Fuente, Argentijns zeiler
• 1976 - Dmitri Fofonov, Kazachs wielrenner
• 1976 - Boudewijn Zenden, Nederlands voetballer en voetbalcoach
• 1977 - Radoslav Batak, Montenegrijns voetballer
• 1977 - Igor Cassina, Italiaans turner
• 1981 - Adam Craig, Amerikaans mountainbiker
• 1981 - Hannu Haarala, Fins voetballer
• 1981 - Brendan Hansen, Amerikaans zwemmer en olympisch kampioen (2004)
• 1981 - Johan van der Veen, Nederlands zanger (o.a. Twarres)
• 1981 - Silvan Zurbriggen, Zwitsers skiër
• 1981 - Ralf Zwitser, Nederlands marathonschaatser
• 1983 - Hwang Jin-Woo, Zuid-Koreaans autocoureur
• 1984 - Mbark Boussoufa, Marokkaans-Nederlands voetballer
• 1984 - Congfu Cheng, Chinees autocoureur
• 1985 - Emil Jönsson, Zweeds langlaufer
• 1986 - Charlène de Lange, Nederlands zangeres
• 1986 - Anna Segal, Australisch freestyleskiester
• 1987 - Michel Kreder, Nederlands wielrenner
• 1988 - Oussama Assaidi, Nederlands voetballer
• 1989 - Joe Jonas, Amerikaans zanger en acteur
• 1989 - Carlos Pena, Jr., Amerikaans acteur en zanger
• 1989 - Yannick van de Velde, Nederlands acteur
• 1990 - Jennifer Lawrence, Amerikaans actrice
• 1990 - Danny Verbeek, Nederlands voetballer
• 1991 - Ellen Gandy, Brits zwemster
• 1991 - Petja Piiroinen, Fins snowboarder
• 1994 - Kosuke Hagino, Japans zwemmer

Overleden

• 423 - Honorius (38), Romeins keizer
• 465 - Libius Severus (?), Romeins keizer
• 998 - Siegfried I van Luxemburg (76), de eerste graaf van Luxemburg
• 1038 - Stefanus I van Hongarije (63), de eerste koning van Hongarije
• 1464 - Pius II (58), Italiaans Paus
• 1568 - Stanislaus Kostka (17), Pools heilige en jezuïet
• 1728 - Marin Marais (72), Franse componist
• 1885 - Jens Jacob Worsaae (64), Deens archeoloog
• 1887 - Harm Cornelis Winters (66), Nederlands architect
• 1909 - Laura Theresa Alma-Tadema (±57), Engels kunstschilderes
• 1932 - Alphons Franssen Herderschee (60), Nederlands ontdekkingsreiziger
• 1935 - Paul Signac (71), Frans schilder en graficus
• 1942 - Robert Baelde (34), Nederlands jurist en maatschappelijk werker
• 1942 - Willem Ruys (47), Nederlands reder
• 1964 - Dr. Atl (88), Mexicaans schilder
• 1966 - Jan Kiepura (64), Pools zanger
• 1967 - René Magritte (68), Belgisch surrealistisch schilder
• 1969 - Stijn Streuvels (97), Vlaams schrijver (pseudoniem van Frank Lateur)
• 1975 - Sjeik Mujibur Rahman (55), president van Bangladesh
• 1990 - Viktor Tsoi (28), Sovjet-Russisch artiest
• 1994 - Wout Wagtmans (64), Nederlands wielrenner
• 1997 - Ida Gerhardt (92), Nederlands dichteres
• 1999 - Donald Brun (89), Zwitsers grafisch kunstenaar
• 2005 - Jacobus Johannes (Ko) de Lavoir (107), oudste man van Nederland
• 2006 - Carlo Dusio (84), Italiaans autocoureur
• 2006 - Wim Schut (85), Nederlands stedenbouwkundige en politicus
• 2006 - Faas Wilkes (82), Nederlands voetballer
• 2007 - Ad Zonderland (66), Nederlands voetbalcoach en sportbestuurder
• 2009 - Virginia Davis (90), Amerikaans actrice
• 2012 - Bob Birch (56), Amerikaans basgitarist
• 2012 - Martine Franck (74), Belgisch fotografe
• 2012 - Harry Harrison (87), Amerikaans schrijver

Viering/herdenking

• Maria-Tenhemelopneming (christendom): hoogfeest, in België en vele andere landen een wettelijke feestdag
• Moederdag in de Provincie Antwerpen en Costa Rica
• In sommige streken wordt deze dag ook «halfoogst» genoemd (augustus is de oogstmaand, en oogst is ook de vroegere naam van deze maand)
• 1945: capitulatie van het Japans leger in Indonesië, voormalig Nederlands-Indië
• Nationale feestdag van Republiek Congo
• Onafhankelijkheidsdag in India
• Bahrein Onafhankelijkheidsdag 1971
• Nationale feestdag van Liechtenstein
• Katholieke heiligenkalender:
  • Heilige Maria († 48)
  • Heilige Tarcicius († c. 255)
  • Heilige Al(t)fr(i)ed (van Hildesheim) († 874)
  • Zalige Rupert (van Ottobeuren) († 1145)

Weerextremen

Nederland

Dagrecords

• 1912 - Laagste etmaalgemiddelde temperatuur 12 °C
• 2001 - Hoogste etmaalgemiddelde temperatuur 24,4 °C
• 1994 - Laagste minimumtemperatuur 5,6 °C
• 1947 - Hoogste maximumtemperatuur 32,3 °C
• 1904 - Hoogste uurgemiddelde windsnelheid 11,8 m/s
• 1973 - Langste zonneschijnduur 13,4 uur
• 1937 - Langste neerslagduur 8,8 uur
• 1953 - Hoogste etmaalsom van de neerslag 26,7 mm
• 1947 - Laagste etmaalgemiddelde relatieve vochtigheid 48 %

België

Dagrecords

• 1845 - Laagste etmaalgemiddelde temperatuur 11,3 °C
• 2001 - Hoogste etmaalgemiddelde temperatuur 25,2 °C
• 1885 - Laagste minimumtemperatuur 6,8 °C
• 1947 - Hoogste maximumtemperatuur 32,3 °C
• 1990 - Hoogste etmaalsom van de neerslag 15,3 mm

Uitzonderlijke gebeurtenissen

• 1954 - 50 tot 80 mm neerslag op verschillende plaatsen.
• 1994 - Minimumtemperatuur in Elsenborn (Bütgenbach): 0 °C

Bronnen, noten en/of referenties