23 augustus

23 augustus is de 235e dag van het jaar (236e dag in een schrikkeljaar) in de gregoriaanse kalender. Hierna volgen nog 130 dagen tot het einde van het jaar.

Gebeurtenissen

•  Algemeen
  • 1305 - William Wallace, Schotse opstandeling tegen de Engelse overheersing, wordt ter dood gebracht;
  • 1572 - De Bartholomeusnacht begint, waarbij vijfhonderd protestanten om het leven komen;
  • 1944 - In Warnsveld wordt een temperatuur van 38,6°C gemeten; de hoogste dagtemperatuur ooit sinds het begin van de metingen in Nederland;
  • 1954 - Vliegtuigongeluk in zee bij Bergen (Noord-Holland) met 21 doden tot gevolg;
  • 1987 - Tijdens zware overstromingen komen in Bangladesh honderden mensen om het leven;
  • 2006 - Natascha Kampusch ontsnapt aan haar ontvoerder Wolfgang Priklopil na 8 jaar gevangenschap;
  • 2010 - Bij een buskaping in Manilla komen acht toeristen uit Hongkong en de dader om het leven.
•  Kunst
  • 1913 - In Kopenhagen wordt het beeld van de Kleine Zeemeermin onthuld, gemaakt door de beeldhouwer Edward Eriksen (1876-1959).
•  Oorlog
  • 1328 - Slag bij Kassel;
  • 1673 - Nieuw Amsterdam werd heroverd door een Nederlandse vloot van 22 schepen onder het bevel van Cornelis Evertsen de Jongste en Jacob Binckes;
  • 1813 - Slag bij Grossbeeren;
  • 1914 - Slag van Bergen, een eerste contact tussen de Duitsers en de Britten als onderdeel van de Slag der Grenzen;
  • 1942 - De Slag om Stalingrad begint.
  • 1990 - Op de Iraakse televisie worden beelden getoond van Saddam Hoessein die omringd wordt door Britten, onder wie enkele kinderen. Zij mogen het land niet verlaten, maar worden niet gegijzeld volgens de Iraakse president.
•  Politiek
  • 476 - Romulus Augustulus, de laatste keizer van West-Romeinse Rijk, wordt afgezet;
  • 1573 - Fernando Álvarez de Toledo, beter bekend als de hertog van Alva, arriveert in De Nederlanden
  • 1866 - Verdrag van Praag waarbij de Duitse Bond wordt ontbonden, en Sleeswijk-Holstein, Hannover, Hessen-Kassel, Nassau en Frankfurt door Pruisen worden geannexeerd;
  • 1927 - In Boston worden de Italiaans-Amerikaanse anarchisten Sacco en Vanzetti terechtgesteld;
  • 1939 - Molotov-Ribbentroppact tussen de nazi-Duitsland en de Sovjet-Unie wordt getekend;
  • 1944 - Michael van Roemenië, de laatste koning van Roemenië, pleegt een staatsgreep en roept de capitulatie uit.
  • 1944 - Oblast Pskov wordt gesticht als afsplitsing van oblast Leningrad;
  • 1946 - Stichting van de deelstaat Noordrijn-Westfalen in Duitsland en tevens opheffing van de Rijnprovincie en provincie Hannover;
  • 1949 - De Presidentiële Raad wordt ingevoerd als collectief staatshoofd van Hongarije tot de afschaffing in 1986;
  • 1989 - In de Baltische staten vormen twee miljoen mensen een menselijke keten, de Baltische Weg, om herstel van de onafhankelijkheid te eisen;
  • 1990 - Het DDR-parlement stemt tijdens een extra zitting in met 3 oktober 1990 als de datum van de vereniging van de twee Duitslanden. De datum wordt geaccepteerd met 294 stemmen voor, 62 tegen en 7 onthoudingen.
•  Religie
  • 1948 - Oprichting van de Wereldraad van Kerken in Amsterdam. De Nederlander Willem Visser 't Hooft wordt gekozen tot eerste secretaris-generaal.
•  Sport
  • 1922 - Oprichting van de Peruaanse voetbalbond ("Federación Peruana de Fútbol").
  • 1973 - Ilie Năstase wordt de allereerste nummer één op de wereldranglijst der tennisprofessionals;
  • 1977 - Björn Borg lost Jimmy Connors na 160 weken af als nummer één op de wereldranglijst der tennisprofessionals, maar de Zweed moet die positie een week later alweer afstaan aan de Amerikaan;
  • 1983 - Zwemmer Michael Gross uit West-Duitsland evenaart bij de Europese kampioenschappen in Rome zijn eigen Europees record op de 100 meter vlinderslag: 54,00;
  • 1995 - Denis Pankratov verbetert bij de EK zwemmen in Wenen het wereldrecord op de 100 meter vlinderslag tot 52,32;
  • 1999 - Zwemmer Ian Thorpe uit Australië scherpt in Sydney het wereldrecord op de 200 meter vrije slag aan tot 1.46,34. De mondiale toptijd stond met 1.46,67 op naam van zijn landgenoot Grant Hackett;
  • 2008 - De Belgische hoogspringster Tia Hellebaut wint in Peking het Olympisch kampioenschap Hoogspringen met 2,05, een persoonlijk record;
•  Wetenschap en technologie
  • 1609 - Galileo Galilei demonstreert zijn eerste telescoop;
  • 1614 - De Groningse universiteit wordt opgericht;
  • 1961 - Ranger 1 wordt gelanceerd.

Geboren

Natalie Coughlin,
geboren in 1982

• 676 - Karel Martel, koning van het Frankische Rijk (overleden 741)
• 1740 - Ivan VI van Rusland, tsaar van Rusland (overleden 1764)
• 1754 - Lodewijk XVI, koning van Frankrijk (overleden 1793)
• 1769 - Georges Cuvier, Frans geoloog, anatoom, paleontoloog en taxonoom (overleden 1832)
• 1836 - Marie Henriëtte van Oostenrijk, Oostenrijks aartshertogin (overleden 1902)
• 1842 - Osbourne Reynolds, Iers ingenieur en fysicus (overleden 1912)
• 1864 - Eleftherios Venizelos, Griekse staatsman (overleden 1936)
• 1879 - Alfrēds Kalniņš, Lets componist (overleden 1951)
• 1880 - Aleksandr Grin, Russisch schrijver (overleden 1932)
• 1889 - Herman Meyboom, Belgisch waterpoloër
• 1899 - Albert Claude, Belgisch biochemicus en Nobelprijswinnaar (overleden 1983)
• 1901 - Minne Endstra, Nederlands zakenman (overleden 1971)
• 1903 - Piet Jacobszoon, Nederlands zwemmer (overleden 1972)
• 1903 - Maurits Van Haegendoren, Vlaams politicus (overleden 1994)
• 1908 - Hannah Frank, Schots beeldhouwster (overleden 2008)
• 1910 - Giuseppe Meazza, Italiaans voetballer (overleden 1979)
• 1911 - Albert Alberts, Nederlands schrijver en vertaler (overleden 1995)
• 1911 - Betty Robinson, Amerikaans atlete (overleden 1999)
• 1912 - Ed Benedict, Amerikaans tekenfilmtekenaar (o.a. The Flintstones en Yogi Bear) (overleden 2006)
• 1912 - Mildred Wolfe, Amerikaans schilder (overleden 2009)
• 1916 - Myra Ward, Nederlands actrice (overleden 1990)
• 1917 - André Waterkeyn, Belgisch ingenieur en ontwerper (overleden 2005)
• 1919 - Dries van der Lof, Nederlands autocoureur (overleden 1990)
• 1923 - Ted Codd, Brits informaticus (overleden 2003)
• 1924 - Ephraim Kishon, Israëlisch satiricus, journalist, schrijver en filmregisseur (overleden 2005)
• 1925 - Robert Mulligan, Amerikaans filmregisseur (overleden 2008)
• 1926 - Clifford Geertz, Amerikaans cultureel antropoloog (overleden 2006)
• 1927 - Dick Bruna, Nederlands schrijver, illustrator en grafisch vormgever
• 1927 - Allan Kaprow, Amerikaans beeldend kunstenaar (overleden 2006)
• 1927 - Martial Solal, Frans jazzpianist, componist en dirigent
• 1934 - Fred Emmer, Nederlands journaallezer en schrijver
• 1936 - Henry Lee Lucas, Amerikaans crimineel en seriemoordenaar (overleden 2001)
• 1937 - Louis Vervoort, Vlaams acteur
• 1940 - Vicki Brown, Brits zangeres (overleden 1991)
• 1945 - Itcho Ito, burgemeester van Nagasaki (overleden 2007)
• 1946 - Keith Moon, Brits drummer (overleden 1978)
• 1947 - Lex Schoenmaker, Nederlands voetballer en voetbalcoach
• 1948 - Gastón Castro, Chileens voetbalscheidsrechter
• 1949 - Shelley Long, Amerikaans actrice
• 1950 - Luigi Delneri, Italiaans voetbalcoach
• 1951 - Achmat Kadyrov, president van Tsjetsjenië (overleden 2004)
• 1952 - Vicky Leandros, Grieks-Duits zangeres
• 1952 - Santillana, Spaans voetballer
• 1956 - Andoni Goikoetxea, Spaans voetballer en voetbalcoach
• 1956 - Anke Rijnders, Nederlands zwemster
• 1958 - Dave Schram, Nederlands filmproducent en regisseur
• 1959 - Edwyn Collins, Brits zanger
• 1959 - Izabela Jaruga-Nowacka, Pools politica en lid van de Sejm (overleden 2010)
• 1962 - Gustavo Wilches, Colombiaans wielrenner
• 1963 - Hans Goedkoop, Nederlands historicus en televisiepresentator
• 1964 - Johan Bruyneel, Belgisch wielrenner en ploegleider
• 1966 - Rik Smits, Nederlands basketballer
• 1970 - Joseph Chebet, Keniaans atleet
• 1970 - River Phoenix, Amerikaans filmacteur (overleden 1993)
• 1971 - Demetrio Albertini, Italiaans voetballer
• 1972 - Irina Mikitenko, Duits atlete van Kazachstaanse komaf
• 1974 - Gunvor, Zwitsers zangeres
• 1974 - Benjamin Limo, Keniaans atleet
• 1976 - LaTasha Colander, Amerikaans atlete
• 1977 - Jelena Rozga, Kroatisch zangeres
• 1977 - Douglas Sequeira, Costa Ricaans voetballer
• 1978 - Kobe Bryant, Amerikaans basketballer
• 1978 - Russell Downing, Engels wielrenner
• 1980 - Bronwyn Eagles, Australisch atlete
• 1980 - Sofie van den Enk, Nederlands presentatrice
• 1981 - Tim Maeyens, Belgisch roeier
• 1982 - Viktor Boerajev, Russisch atleet
• 1982 - Natalie Coughlin, Amerikaans zwemster
• 1982 - Thomas Willemze, Nederlands schaker
• 1983 - Gertjan Rothman, Nederlands voetballer
• 1983 - Michelle Splietelhof, Nederlands (musical)actrice en zangeres
• 1983 - Jack Tuyp, Nederlands voetballer
• 1984 - Martijn Barto, Nederlands voetballer
• 1984 - Glen Johnson, Engels voetballer
• 1986 - Brace, Nederlands zanger
• 1986 - Giuseppe Rossini, Belgisch voetballer
• 1990 - Reimond Manco, Peruviaans voetballer
• 1990 - Čaba Silađi, Servisch zwemmer
• 1996 - Kim Coelewij, Nederlands actrice

Overleden

• 93 - Gnaius Julius Agricola (53), Romeins generaal
• 1270 - Lodewijk IX (56), koning van Frankrijk
• 1305 - Sir William Wallace (35), Schots patriot
• 1328 - Nicolaas Zannekin, Vlaams opstandelingenleider
• 1387 - Olaf IV van Noorwegen (17), koning van Noorwegen en Denemarken
• 1498 - Isabella van Portugal (27)
• 1618 - Gerbrand Adriaensz. Bredero (33), Noord-Nederlands dichter
• 1668 - Artus Quellinus (58), Belgisch beeldhouwer
• 1806 - Charles-Augustin de Coulomb (70), Frans natuurkundige
• 1819 - Frans Naerebout (70/71), loods en mensenredder
• 1830 - Ferdinand Frederik van Anhalt-Köthen (61), hertog van Anhalt-Köthen
• 1898 - Félicien Rops (65), Belgisch schilder, graveerder en illustrator
• 1927 - Nicola Sacco en Bartolomeo Vanzetti, Italiaans anarchisten
• 1936 - Michail Tomski (55), Sovjet-Russisch politicus en vakbondsman
• 1937 - Albert Roussel (68), Frans componist
• 1942 - Fernand de Wouters d'Oplinter (73), Belgisch politicus
• 1944 - Abdülmecit II (76), Turks kalief
• 1960 - Oscar Hammerstein II (65), Amerikaans componist
• 1963 - Léon Devos (67), Belgisch wielrenner
• 1967 - Georges Berger (48), Belgisch autocoureur
• 1974 - Roberto Assagioli (86), Italiaans psycholoog
• 1974 - Kees van der Tuijn (50), Nederlands voetballer
• 1977 - Naum Gabo (87), Russisch beeldhouwer
• 1980 - Gerhard Hanappi (51), Oostenrijks voetballer en architect
• 1986 - Charles Janssens (80), Vlaams acteur
• 1986 - Eduardo Quisumbing (90), Filipijns botanicus
• 1988 - Alf Martinsen (76), Noors voetballer en voetbalcoach
• 1996 - Jurriaan Andriessen (70), Nederlands componist
• 2005 - Glenn Corneille (35), Nederlands pianist en presentator
• 2005 - Brock Peters (78), Amerikaans acteur
• 2005 - Roger Louis Schutz-Marsauche (90), oprichter en de overste van de Taizégemeenschap
• 2006 - Wolfgang Priklopil (44), Oostenrijks ontvoerder
• 2006 - Jan Tissing (66), Nederlands pleitbezorger Drentse streektaal
• 2009 - Edzo Toxopeus (91), Nederlands jurist en politicus
• 2011 - Sybil Jason (83), Amerikaans (kind)actrice

Viering/herdenking

• In het Romeinse Rijk viert men de Vulcanalis ter ere van de god Vulcanus
• Internationale dag ter herinnering aan de slavenhandel en de afschaffing ervan
• Europese herdenkingsdag voor de slachtoffers van het stalinisme en het nazisme
• Rooms-katholieke Kerk kalender:
  • Heilige Rosa van Lima († 1617), Patrones van de rozenkwekers - Vrije Gedachtenis
  • Heilige Aster(icus), Claudius en Neon (van Cilicia) († 303)
  • Heilige Eugenius van Tyrone († 618)

Weerextremen

Nederland

Dagrecords

• 1940 - Laagste etmaalgemiddelde temperatuur 11,4 C
• 1944 - Hoogste etmaalgemiddelde temperatuur 24,9
• 1964 - Laagste minimumtemperatuur 4,8 C
• 1944 - Hoogste maximumtemperatuur 34,7 C
• 1905 - Hoogste uurgemiddelde windsnelheid 12,3 m/s
• 1976 - Langste zonneschijnduur 13,4 uur
• 1977 - Langste neerslagduur 7 uur
• 1912 - Hoogste etmaalsom van de neerslag 27,6 mm
• 1935 - Laagste etmaalgemiddelde relatieve vochtigheid 40 %

België

Dagrecords

• 1940 - Laagste etmaalgemiddelde temperatuur 11,4 °C
• 1944 - Hoogste etmaalgemiddelde temperatuur 26,8 °C
• 1993 - Laagste minimumtemperatuur 7,2 °C
• 1944 - Hoogste maximumtemperatuur 32,8 °C
• 1912 - Hoogste etmaalsom van de neerslag 33,6 mm

Uitzonderlijke gebeurtenissen

• 1918 - 59 mm neerslag in Genk en 67 mm in Rummen (Geetbets).
• 1944 - Maximumtemperatuur 33,3°C op de Baraque Michel (Jalhay): de hoogste temperatuur van de eeuw in de Hoge Venen.
• 1965 - Neerslag tot 99mm in Veurne.

Bronnen, noten en/of referenties