13 augustus

13 augustus is de 225ste dag van het jaar (226ste dag in een schrikkeljaar) in de gregoriaanse kalender. Hierna volgen nog 140 dagen tot het einde van het jaar.

Gebeurtenissen

•  Algemeen
  • 408 - Het Romeinse leger in Ticinum (Noord-Italië) begint te muiten. Hierbij worden zeven keizerlijke officieren vermoord.
  • 1847 - Koning Willem II legt de eerste steen van zijn paleis in Tilburg, het huidige Paleis-Raadhuis.
  • 1992 - Eerste dag van de linkshandigen wordt gevierd.
•  Media
  • 1997 - Cartman Gets an Anal Probe, de eerste aflevering van South Park, wordt uitgezonden op het Amerikaanse Comedy Central.
  • 2005 - Talpa, de tv-zender van de John de Mol begint met uitzenden.

•  Oorlog
  • 1521 - Cuauhtemoc, de laatste Azteekse keizer, geeft zich over aan Hernán Cortés.
  • 1940 - Begin Operatie Adelaar tijdens de Slag om Engeland.

•  Politiek
  • 560 v.Chr. - Nergal-Schar-Ussur volgt Amel-Marduk op als koning van Babylon.
  • 1860 - Moord op vorst Danilo II van Montenegro in Kotor. Hij wordt opgevolgd door zijn neef Nicolaas I.
  • 1960 - De Centraal-Afrikaanse Republiek verklaart zich onafhankelijk van Frankrijk.
  • 1961 - Oost-Duitse militairen sluiten de grens tussen Oost- en West-Berlijn. Begin van de bouw van de Berlijnse Muur.
  • 1966 - Het Centrale Comité van de Chinese Communistische Partij kondigt de "Culturele Revolutie" aan.

•  Religie
  • 1529 - Paus Clemens VII creëert één nieuwe kardinaal.
  • 1930 - Oprichting van het Bisdom Berlijn in Duitsland.

•  Sport
  • 1906 - Oprichting van de Belgische voetbalclub Berchem Sport.
  • 1972 - Willem van Hanegem is de eerste Nederlandse voetballer die een gele kaart krijgt binnen betaald voetbal.
  • 1990 - Stefan Edberg lost Ivan Lendl na tachtig weken af als nummer één op de wereldranglijst der tennisprofessionals; de Zweed wordt de achtste aanvoerder van die lijst na achtereenvolgens Ilie Năstase, John Newcombe, Jimmy Connors, Björn Borg, John McEnroe, Lendl en Mats Wilander.
  • 1999 - Steffi Graf kondigt het einde van haar tennisloopbaan aan.
  • 2000 - PSV wint de vijfde editie van de strijd om de Johan Cruijff Schaal door Roda JC met 2-0 te verslaan.
  • 2001 - In Gelsenkirchen wordt het stadion Arena AufSchalke officieel in gebruik genomen.
  • 2004 - De 28ste Olympische Zomerspelen worden geopend in de Griekse hoofdstad Athene.
  • 2006 - Bram Som wint goud op de Europese Kampioenschappen atletiek op de 800 meter hardlopen.

•  Wetenschap en technologie
  • 1642 - Christiaan Huygens observeert als eerste de zuidelijke poolkap van Mars.
  • 1985 - Een driejarige Ierse jongen, Jamie Gavin, krijgt met succes een hart én een long getransplanteerd in het Harefield Hospital in Middlesex, Engeland.

Geboren

Niko Kranjčar
geboren in 1984

• 582 - Arnulf van Metz, Frankisch edelman en bisschop (overleden 640)
• 1713 - Abraham du Bois, Nederlands bestuurder (overleden 1774)
• 1800 - Ippolito Rosellini, Italiaans egyptoloog (overleden 1843)
• 1814 - Anders Jonas Ångström, Zweeds natuurkundige (overleden 1874)
• 1844 - Johann Friedrich Miescher, Zwitsers biochemicus (overleden 1895)
• 1850 - Andrea Carlo Ferrari, Italiaans zalige, kardinaal-aartsbisschop van Milaan (overleden 1921)
• 1886 - Antonio Abad, Filipijns schrijver (overleden 1964)
• 1871 - Karl Liebknecht, Duits socialist (overleden 1919)
• 1871 - Rasmus Rasmussen, Faeröers pedagoog, politicus en schrijver (overleden 1962)
• 1872 - Richard Willstätter, Duits scheikundige en Nobelprijswinnaar (overleden 1942)
• 1884 - Guus Lutjens, Nederlands voetballer (overleden 1974)
• 1899 - Alfred Hitchcock, Brits regisseur (overleden 1980)
• 1902 - Felix Wankel, Duits uitvinder van de wankelmotor (overleden 1988)
• 1908 - Gene Raymond, Amerikaans acteur (overleden 1998)
• 1911 - Marie Louis Willem Schoch, Nederlands (jeugd)predikant en omroepvoorzitter (overleden 2008)
• 1912 - Max Croiset, Nederlands acteur, regisseur, toneelschrijver en voordrachtskunstenaar (overleden 1993)
• 1912 - Ben Hogan, Amerikaans golfer (overleden 1997)
• 1913 - Fred Davis, Engels snookerspeler (overleden 1998)
• 1913 - Rita Johnson, Amerikaans actrice (overleden 1965)
• 1913 - Makarios III, Grieks-Cypriotisch geestelijke en staatsman (overleden 1977)
• 1914 - Luis Mariano, Spaans (Baskisch) zanger (overleden 1970)
• 1918 - Frederick Sanger, Brits moleculair bioloog
• 1918 - Mechie Trommelen, Nederlands ondernemer (overleden 1994)
• 1919 - George Shearing, Amerikaans pianist
• 1923 - Arnljot Eggen, Noors dichter (overleden 2009)
• 1924 - Chris van der Klaauw, Nederlands minister en diplomaat (overleden 2005)
• 1924 - Willem Wittkampf, Nederlands journalist (overleden 1992)
• 1926 - Fidel Castro, politiek leider van Cuba
• 1927 - Jo Leemans, Vlaams zangeres
• 1927 - Pieter Lutz, Nederlands acteur (overleden 2009)
• 1930 - Don Ho, Hawaïaans muzikant, acteur en zanger (overleden 2007)
• 1935 - René Abadie, Frans wielrenner (overleden 1996)
• 1936 - Schelto Patijn, Nederlands politicus (overleden 2007)
• 1939 - Howard Tate, Amerikaans soulzanger (overleden 2011)
• 1941 - Piet van der Kruk, Nederlands gewichtheffer en kogelstoter
• 1944 - Divina Galica, Brits autocoureur
• 1947 - Jennifer Willems, Nederlands actrice
• 1948 - Kathleen Battle, Amerikaans sopraan
• 1949 - Jef Rademakers, Nederlands televisiemaker
• 1951 - Dan Fogelberg, Amerikaans zanger (overleden 2007)
• 1952 - Herb Ritts, Amerikaans modefotograaf (overleden 2002)
• 1953 - Willem Huberts, Nederlands bibliothecaris, bibliograaf, literair-historisch onderzoeker en dichter
• 1954 - Robby Jonathan Parabirsing (Rappa), Surinaams prozaschrijver
• 1958 - Feargal Sharkey, Brits zanger
• 1958 - Ellen Verbeek, Nederlands journalist
• 1959 - Thomas Ravelli, Zweeds voetballer
• 1960 - Phil Taylor, Engels darter
• 1961 - Bettine Vriesekoop, Nederlands tafeltennisster
• 1963 - Maxim Hartman, Nederlands televisiepresentator
• 1963 - Édouard Michelin jr., Frans industrieel (overleden 2006)
• 1964 - Debi Mazar, Amerikaans actrice
• 1966 - Jörgen Raymann, Surinaams-Nederlands stand-upcomedian en televisiepresentator
• 1967 - Amélie Nothomb, Belgisch schrijfster
• 1969 - Edwin Ouwehand, Nederlands diskjockey en voice-over
• 1970 - Alan Shearer, Engels voetballer
• 1971 - Tomoe Abe, Japans marathonloopster
• 1971 - Patrick Carpentier, Canadees autocoureur
• 1973 - Britt Van Der Borght, Vlaams actrice
• 1973 - Mara Yamauchi, Brits atlete
• 1974 - Joe Perry, Engels snookerspeler
• 1976 - Tatjana Panova, Russisch tennisster
• 1977 - Michael Klim, Pools-Australisch zwemmer
• 1978 - Tiany Kiriloff, Vlaams presentatrice
• 1978 - Benjani Mwaruwari, Zimbabwaans voetballer
• 1982 - Shani Davis, Amerikaans schaatser
• 1983 - Sandipan Chanda, Indiaas schaker
• 1983 - Sven de Wijn, Nederlands acteur
• 1984 - Aljona Bondarenko, Oekraïens tennisster
• 1984 - Niko Kranjčar, Kroatisch voetballer
• 1984 - James Morrison, Engels zanger
• 1985 - Olubayo Adefemi, Nigeriaans voetballer (overleden 2011)
• 1985 - Maria Savinova, Russisch atlete
• 1990 - Maiken Caspersen Falla, Noors langlaufster
• 1999 - Anja Veterova, Macedonisch zangeres

Overleden

• 900 - Zwentibold (30), van 895 tot 900 koning van Lotharingen
• 1449 - Lodewijk IV van de Palts (25)
• 1523 - Gerard David (63), Zuid-Nederlands schilder
• 1621 - Jan Berchmans (22), Vlaams heilige en jezuïet
• 1762 - Johannes Alberti (64), theoloog uit de Republiek der Zeven Verenigde Nederlanden
• 1826 - René Laënnec (45), Frans arts
• 1841 - Bernhard Romberg (73), Duits cellist en componist
• 1860 - Danilo II (34), vorst van Montenegro
• 1863 - Eugène Delacroix (33), Frans schilder uit de romantiek
• 1865 - Ignaz Semmelweis (47), Hongaars arts, vader van de antiseptische methode
• 1896 - John Everett Millais (73), Brits schilder en tekenaar
• 1908 - Ira David Sankey (67), Amerikaans gospelzanger en -componist
• 1910 - Florence Nightingale (90), pionier en grondlegger van de moderne verpleging
• 1912 - Jules Massenet (70), Franse componist
• 1946 - Herbert George Wells (79), Brits sciencefiction schrijver
• 1969 - Nicolás Fasolino (82), Argentijns kardinaal-aartsbisschop van Santa Fe
• 1986 - Adriaan Viruly (81), Nederlands luchtvaarpionier en schrijver
• 1992 - Bets Dekens (85), Nederlands atlete
• 1992 - Jan G. Elburg (72), Nederlands dichter
• 1996 - Willi Heeks (74), Duits autocoureur
• 1998 - Julien Green (97), Frans schrijver
• 2000 - Bob Wente (67), Amerikaans autocoureur
• 2001 - Otto Stuppacher (54), Oostenrijks autocoureur
• 2005 - David Lange (63), Nieuw-Zeelands premier
• 2006 - Adriaan de Groot (91), Nederlands psycholoog
• 2007 - Brian Keith Adams (44), Amerikaans professioneel worstelaar
• 2007 - Brooke Astor (105), Amerikaans filantroop
• 2007 - Yone Minagawa (114), Japans (bij leven) oudste persoon ter wereld
• 2008 - Bill Gwatney (48), Amerikaans zakenman en politicus (Democratische Partij)
• 2009 - Les Paul (94), Amerikaans gitarist
• 2011 - Chris Lawrence (78), Brits autocoureur
• 2011 - Ellen Winther (78), Deens zangeres en actrice

Viering/herdenking

• Jaarlijks Romeins festival van Diana die op deze dag aangeroepen wordt om de komende oogst tegen herfststormen te beschermen.
• Nationale pariotendag Manipur, van de Anglo-Manipuri oorlog 1891.
• Internationale dag van de linkshandigen, zie link (en)
• Rooms-Katholieke kalender:
  • Heiligen Pontianus en Hippolytus (van Rome) († c. 235), deze laatste was de enige tegenpaus die ooit heilig werd verklaard - Vrije Gedachtenis
  • Heilige Wigbert(us) (van Fritzlar) († c. 738)
  • Heilige Ludolf (van Corvey) († 983)
  • Heilige Radegundis († 587)
  • Heilige Cassianus van Imola († 4e eeuw)
  • Zalige Gertrudis (van Altenberg) († 1297)
  • Zalige Martelaren van de Spaanse Burgeroorlog: Francisco Castells (y Brenuy), Pedro Martret (y Molet), Silvestre Arnau (y Pascuet), José Juan Perot (y Juanmarti), José Boher (y Foix), José Tàpies (y Sirvant) en Pasqual Araguàs (y Guàrdia)

Weerextremen

Nederland

Dagrecords

• 1908 - Laagste etmaalgemiddelde temperatuur 10 °C
• 1911 - Hoogste etmaalgemiddelde temperatuur 24,9 °C
• 1908 - Laagste minimumtemperatuur 4,4 °C
• 1911 - Hoogste maximumtemperatuur 32,5 °C
• 1946 - Hoogste uurgemiddelde windsnelheid 13,9 m/s
• 1973 - Langste zonneschijnduur 13,6 uur
• 2004 - Langste neerslagduur 16,6 uur
• 2004 - Hoogste etmaalsom van de neerslag 28,7 mm
• 1911 - Laagste etmaalgemiddelde relatieve vochtigheid 50 %

België

Dagrecords

• 1912 - Laagste etmaalgemiddelde temperatuur 11,9 °C
• 1911 - Hoogste etmaalgemiddelde temperatuur 25,1 °C
• 1949 - Laagste minimumtemperatuur 5,5 °C
• 1911 - Hoogste maximumtemperatuur 32,6 °C
• 1992 - Hoogste etmaalsom van de neerslag 29,3 mm

Uitzonderlijke gebeurtenissen

• 1916 - Tussen 19 juli en 13 augustus slechts 1 mm neerslag in Ukkel, gespreid over verschillende dagen.
• 1949 - Minimumtemperatuur 1,7 °C in Rochefort.
• 1966 - Hagelbuien met stenen tot 6 cm in Leuvense. Ernstige schade in Oost-Vlaanderen en Kempen. Neerslag tot 68 mm in Sint-Job-in-'t Goor (Brecht).

Bronnen, noten en/of referenties