FIAT

Fiat S.p.A.
Beurs	NYSE: FIA
Oprichting	1899 in Turijn, Italië
Sleutelfiguren	- Gianni Agnelli, Oprichter - Sergio Marchionne, CEO - Luca Cordero di Montezemolo, Bestuursvoorzitter
Hoofdkantoor	Via Nizza 250 Torino, 10126 Italië
Producten	Auto's
Omzet	EUR 50,1 miljard (2009)
Winst	EUR 848 miljoen (2009)
Website	Fiat (automerk) Fiat Group

Fiat S.p.A. (oorspronkelijk FIAT, een acroniem dat staat voor Fabbrica Italiana Automobili Torino) is een Italiaans industrieel concern en autofabrikant. De Fiat Group heeft belangen in diensten, uitgeverijen en het bouwen van machines voor massaproductie.

Geschiedenis

Fiat Grande Punto - Auto Moto Show Katowice 2006.

De beginjaren

In 1899 werd in Turijn de Società Anonima Fabbrica Italiana Automobili Torino opgericht, op initiatief van Giovanni Agnelli. Hij werd in 1902 algemeen directeur van de firma. In 1900 werden de eerste 24 auto's geproduceerd in de fabriek in Corso Dante, waaronder de 3/12HP. Het Fiat-logo werd in 1904 door Biscaretti ontworpen.

Al vroeg was Fiat met succes actief in autoraces. In 1902 won Vincenzo Lancia de Sassi Superga met een 24HP. Ook Agnelli zelf was actief als coureur, hij reed de tweede tour van Italië. In 1907 won Felice Nazzaro de Grand Prix de France in een 130HP, met een gemiddelde snelheid van 113,612 km/uur.

In 1908 werd Fiat actief in de Verenigde Staten, waar de Fiat Automobile Co. werd opgericht. Daarnaast werd het assortiment uitgebreid naar trams, vrachtwagens en schepen. Fiat begon met het toepassen van cardanaandrijving, een techniek waarop het bedrijf het patent bezit.

Reclame voor Fiat uit 1939

Fiat Topolino

Roaring twenties en Eerste Wereldoorlog

Tijdens de Eerste Wereldoorlog werd voornamelijk geproduceerd voor het leger. Na de oorlog werd in 1922 in Lingotto de tweede fabriek geopend. Een hypermodern bedrijf, met vijf verdiepingen en een testbaan op het dak (zie voor plaats bovenaan pagina

45° 2' N, 7° 40' E

). Dit was de grootste autofabriek in Europa. Hij stond onder leiding van Giacomo Mattè Trucco. Daarnaast werden de activiteiten verder uitgebreid naar andere sectoren, zoals treinbouw en elektriciteit. Er werd een smeermiddelenfabriek gebouwd en Fiat opende haar fabriek in Rusland.

Na de oorlog was Fiat al snel weer op de been, door een effectieve kostenbeheersing. Een nieuw model, met vier zitplaatsen, werd gelanceerd: de Fiat 509. Het bedrijf deed veel voor haar personeel op het gebied van scholing, sportclubs en gezondheidszorg.

Jaren dertig en Tweede Wereldoorlog

In Mussolini's dagen moest Fiat terugvallen op de eigen Italiaanse markt. In die periode werd veel gedaan aan technologische vernieuwing, en uitbreiding van de activiteiten in luchtvaart en spoorverkeer. Halverwege de jaren 30 kwam Fiat met twee nieuwe modellen, de Ballila en de Topolino. Het laatste model zou bijna 20 jaar in productie blijven, tot 1955. In 1945 overleed topman Agnelli, en werd opgevolgd door Vittorio Valletta. Na de oorlog kon de autoproductie, dankzij het Marshallplan in 1948 weer worden opgepakt. De modellen 500 en 1400 werden uitgebracht, met standaard verwarming en luchtventilatie.

Na de oorlog

In de jaren vijftig werd het eerste dieselmodel uitgebracht, de 1400 diesel. Fiat profiteerde optimaal van de naoorlogse opbouw, en de groeiende behoefte aan betaalbare auto's. De Fiat 600 met achterin geplaatste motor, in 1957 de nieuwe Fiat 500, vanaf 1960 als Giardinetta, een voorloper van het stationwagon concept.

In de jaren zestig werd volop gebouwd aan uitbreiding van het concern, met fabrieken in voornamelijk Zuid-Italië. Fiat had echter ook te lijden onder sociale onrust en stakingen. Topman Valletta werd in 1966 opgevolgd door Giovanni Agnelli jr., de kleinzoon van de oprichter. Onder zijn bewind werden de eerste stappen gezet naar het bouwen van vinnige sportwagens, zoals de Dino, in samenwerking met de toekomstige dochteronderneming Ferrari. Hoewel midden in een oliecrisis waaide een nieuwe, frisse wind door het bedrijf. In 1971 werd de Fiat 127 auto van het jaar. Dit was de eerste voorwielaangedreven Fiat. Tijdens deze beginjaren van de jaren zeventig zag ook de Fiat X1/9 het levenslicht, een sportieve 2 zitter met Italiaans temperament. In de fabrieken werd de trend ingezet naar automatisering van werkzaamheden, om de loonkosten te drukken. Al in 1978 werkte Fiat met robots, in het Robogate systeem.

Fiat Auto S.p.A.

Fiat Auto is momenteel een van de meest innovatieve automerken, met zeer veel patenten. Denk hierbij aan: dubbele bovenliggende nokkenas (Dr. Lampredi), distributieriem (Dr. Lampredi), directe diesel-inspuiting (voor het eerst in Fiat Croma 1987), directe benzine-inspuiting (2005 Fiat Power Train), schakelen zonder koppelingspedaal (f1 ferrari 1987, later in Alfa Romeo en Fiat Stilo) etc.

Fiat Seicento

In 1979 werd de autodivisie van Fiat ondergebracht in een apart bedrijf, waarin de merken Fiat, Abarth, Lancia, Autobianchi en Ferrari samenwerkten. Het bedrijf werd later uitgebreid met de acquisitie van Alfa Romeo (1984) en Maserati (in 1993).

Fiat bracht in de jaren tachtig de modellen Panda, Uno en Tipo uit, in de jaren 90 gevolgd door Tempra, Croma, Cinquecento, Coupé, Punto, Ulysse, Barchetta, Bravo, Brava, Marea en Palio. De Fiat Uno, Tipo, Punto en Bravo werden auto van het jaar. In 1996 werd Agnelli jr. erevoorzitter van de raad van bestuur. Hij werd als CEO opgevolgd door Cesare Romiti. Ter ere van het 100-jarig bestaan in 1999 werd het logo gemoderniseerd. De Fiat Seicento en de Multipla werden als laatste modellen in de 20e eeuw geïntroduceerd. Vooral het laatstgenoemde model werd met gemengde gevoelens ontvangen, vanwege de bijzonder vormgeving, en de drie zitplaatsen voorin.

In de 21e eeuw is Fiat gestart met het moderniseren van de modellenlijn. De Doblo en Stilo werden geïntroduceerd, en de Multipla werd aangepast aan de wensen van het publiek. Ook is de Fiat Idea uitgebracht, waarmee Fiat de markt van compacte MPV's heeft betreden.

In 2003 bracht Fiat een nieuwe versie van de evergreen Panda uit. Het wagentje werd meteen Auto van het Jaar 2004 en deed het uitzonderlijk goed in de verkooplijsten. De nieuwe Panda is een modern vijfdeurs stadsautootje voor een scherpe prijs. Later werd er ook een 4x4 versie van uitgebracht. Een luxueuzere mini-SUV op basis van de Panda wordt medio 2006 verwacht.

In 2005 deed Fiat opnieuw een poging om een luxe middenklasser uit te brengen. Hiervoor werd de discutabele naam "Croma" weer van stal gehaald. In het Italiaans betekent dit chroom, maar in Nederland doet de naam toch denken aan het pakje braadboter. De wagen is technisch gebaseerd op de Opel Signum.

In september 2005 debuteerde de nieuwe Grande Punto op de Autosalon van Genève. Deze auto moest de definitieve comeback betekenen voor Fiat en was dat ook. In het begin van 2006 was het de best verkochte auto in Europa en er zijn er inmiddels al meer dan 850.000 stuks van verkocht.

In 2007 introduceerde Fiat de Bravo als opvolger van de niet bijster goed verkopende Stilo. Het model wordt alleen in 5-deurs uitvoering geleverd. Rond 2010 komt er ook een stationwagon bij. Overigens introduceerde Fiat op de Bravo ook een nieuw logo. Zo is er in plaats van een blauwe achtergrond een rode te vinden. Volgens ACEA (European Automobile Manufactures' Association) wist Fiat in 2007 1.147.742 auto's in West-Europa te verkopen, waarmee het plek 6 (ten koste van Citroën) bezette in de verkooplijsten. Het jaar ervoor stond Fiat nog op plek 7. De 1.147.742 stuks betekende een stijging van ongeveer 100.000 auto's tegenover 2006.

Splitsing van Fiat

De aandeelhouders van de Italiaanse Fiat-groep hebben hun goedkeuring verleend aan het splitsen van het bedrijf in september 2010. Op 1 januari 2011 is het concern feitelijk gesplitst in twee aparte ondernemingen, namelijk:

• Fiat SpA: hierin zijn alle autoactiviteiten ongebracht, zoals de automerken Fiat, Ferrari en Maserati, Magneti Marelli, Teksid, Comau en Fiat Powertrain Technologies, een producent van versnellingsbakken voor auto's;
• Fiat Industrials: de overige activiteiten waaronder de vrachtwagenfabrikant IVECO en Case New Holland, een belangrijke producent van machines voor de landbouw en bouwsector en tenslotte Fiat Powertrain Technologies, produceert versnellingsbakken voor industriële toepassingen.

Fiat 500 & 126

Fiat 600

Topmannen

1. Giovanni Agnelli (1902 - 1945)
2. Vittorio Valletta (1945 - 1966)
3. Giovanni Agnelli jr. (1966 - 1996)
4. Cesare Romiti (1996 - ??)
5. Luca di Montezemolo (2003 - heden)
6. Sergio Marchionne (2004 - heden)

Zie ook

• Fiat (tractor)
• New Holland Dochteronderneming van Fiat

Externe links

• (en) website Fiat S.p.A.
• (en) website Fiat Industrial

Mediabestanden

Zie de categorie Fiat van Wikimedia Commons voor meer mediabestanden.