Amerikaanse dollar
| Amerikaanse dollar | ||||
| Land | Verenigde Staten, El Salvador, Ecuador, Micronesia, Palau, Oost-Timor, Marshalleilanden, Zimbabwe | |||
| Verdeling | 100 cent | |||
| ISO 4217-code | USD | |||
| Afkorting of valutateken | $, US$ | |||
| Wisselkoers | EUR 1 = USD 1,29224 (7 april 2013) |
|||
| Actuele wisselkoers | (en) XE.com (en) Yahoo Finance |
|||
 |
||||
| Biljet van 20 dollar met afbeelding van president Andrew Jackson | ||||
|
||||
De Amerikaanse dollar is de wettige munteenheid van de Verenigde Staten en van enkele andere landen die deze munt overgenomen hebben. De Verenigde Staten namen de Amerikaanse dollar aan als nationale munteenheid in 1792. De dollar geldt sinds de Tweede Wereldoorlog als anker-valuta in de internationale handel. Zo worden de goud- en olieprijzen in de internationale handelsmarkt in dollars uitgedrukt.
Vooral sinds 2002 verliest de Amerikaanse dollar steeds meer zijn status van overheersende munteenheid. De Europese munteenheid, de euro, is hierdoor een grote concurrent aan het worden. Ook de Chinese renminbi wordt gezien als toekomstig sleutelvaluta in de wereldhandel. De gouverneur van de Chinese centrale bank 'Volksbank van China' stelde in maart 2009 voor om de dollar als reservevaluta te vervangen door een "mandje" van een aantal valuta's.[1] De Russische minister van Financiën Kudrin verklaarde echter in juni 2009 dat de positie van de Amerikaanse dollar als leidende reservevaluta niet ter discussie stond.[2]
Andere landen en territoria die deze munteenheid gebruiken, zijn:
- Bonaire, Saba en Sint Eustatius (Nederland)
- Brits Indische Oceaanterritorium (Verenigd Koninkrijk)
- Britse Maagdeneilanden (Verenigd Koninkrijk)
- Ecuador
- El Salvador
- Marshalleilanden
- Micronesia
- Oost-Timor
- Palau
- Turks- en Caicoseilanden (Verenigd Koninkrijk)
Ook in de Amerikaanse territoria (de Amerikaanse Maagdeneilanden, Amerikaans-Samoa, Guam, de Noordelijke Marianen, Puerto Rico en de Kleine afgelegen eilanden van de Verenigde Staten) wordt met de Amerikaanse dollar betaald.
Inhoud |
Munten [bewerken]
De dollar is onderverdeeld in 100 cent (symbool ¢). De namen van de munten zijn:
- 1 cent: (of penny) (opdruk voorkant: Abraham Lincoln; achterkant: een Eenheidsschild)
- 5 cent: nickel (opdruk voorkant: Thomas Jefferson; achterkant: Monticello)
- 10 cent: dime (opdruk voorkant: Franklin Roosevelt; achterkant: fakkel, eikentak en olijftak)
- 25 cent: quarter (opdruk voorkant: George Washington; achterkant: arend)
- 50 cent: half dollar (opdruk voorkant: John F. Kennedy; achterkant: presidentiële zegel)
- 1 dollar: dollar (opdruk voorkant: Sacagawea met kind; achterkant: arend in vlucht)
De quarters die tussen 1999 en 2009 worden uitgegeven bevatten een opdruk van een van de staten van Amerika, net zoals dat bij de euro het geval is. Zie State Quarters. De staten geven op deze speciale quarters een kenmerk van hun staat. Op de quarter van New York staat bijvoorbeeld het Vrijheidsbeeld afgebeeld met het onderschrift 'Gateway to freedom'. Munten van 1 dollar worden betrekkelijk weinig gebruikt; meestal gebruikt men biljetten. Munten van een dollar worden opvallend genoeg wel gebruikt in de automaten voor kaartjes van de metro in onder andere New York City.
Munten in circulatie [bewerken]
| Waarde | Afbeelding | Specificatie[3] | Omschrijving | Geslagen | Gebruik | Algemene benaming | ||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Voorkant | Achterkant | Diameter | Dikte | Massa | Samenstelling | Rand | Voorkant | Achterkant | ||||
| $0.01 |  |
 |
19,00 mm | 1,55 mm | 1909-1982 3,11 g |
koper 95% tin/zink 5% |
Glad | Abraham Lincoln | Tarwe | 1909–1958 | algemeen | Wheat Penny, Penny, Cent |
 |
19,05 mm | Lincoln Memorial | 1959–2008 | algemeen | ||||||||
| Diverse | 1982- heden 2,50 g |
kern: zink 97,5% plating: koper 2,5% |
Lincoln bicentennial series | 2009 | ||||||||
 |
Union shield | 2010–heden | ||||||||||
| $0.05 |  |
 |
21,21 mm | 1,95 mm | 5,00 g | koper 75% nikkel 25% |
Glad | Thomas Jefferson | Monticello | 1938–1942, 1946–2003 | algemeen | Nickel |
| Diverse | Westward Journey Series | 2004–2005 | ||||||||||
 |
 |
Monticello | 2006–heden | |||||||||
| $0.10 |  |
 |
17,91 mm | 1,35 mm | 2,268 g | koper 91,67% nikkel 8,33% |
118 ribbels | Franklin D. Roosevelt | Fakkel, eikentak, olijftak | 1965–heden | algemeen | Dime |
| $0.25 |  |
 |
24,26 mm | 1,75 mm | 5,67 g | 119 ribbels | George Washington | Amerikaanse zeearend | 1965–1974, 1977–1998 | algemeen | Quarter | |
 |
koloniale militaire drummer | (1975) 1976 | ||||||||||
 |
Zie artikel: 50 State Quarters | State Quarter Series | 1999–2008 | |||||||||
| Diverse | D.C. and U. S. Territories Quarters | 2009 | ||||||||||
| Diverse | America the Beautiful Quarters | 2010–2021 | ||||||||||
| $0.50 |
 |
 |
30,61 mm | 2,15 mm | 11,34 g | 150 ribbels | John F. Kennedy | Zegel van de president van de Verenigde Staten omringd met 50 sterren | 1971–1974, 1977–heden | beperkt | Half dollar, 50-cent piece | |
 |
Independence Hall | (1975) 1976 | ||||||||||
| $1 |
 |
 |
26,50 mm | 2,00 mm | 8,10 g | geribbeld | Susan B. Anthony | Apollo 11 missie insigne | 1979–1981, 1999 | beperkt | SBA, Suzie B. | |
 |
26,50 mm | 2,00 mm | 8,10 g | koper 77% zink 12% mangaan 7% nikkel 4% |
glad | Sacagawea | Amerikaanse zeearend in vlucht | 2000–2008 | Gold(en) dollar, Sacajawea | |||
| Diverse | Glad met inscriptie | Native American Themes | 2009–heden | |||||||||
| Diverse |  |
Elke overleden president | Statue of Liberty | 2007–heden | Gold(en) dollar | |||||||
Bankbiljetten [bewerken]
Bankbiljetten worden gemaakt van katoen gemengd met vlas.
- $ 1 (opdruk voorkant: George Washington; achterkant: Grootzegel van de Verenigde Staten)
- $ 2 (opdruk voorkant: Thomas Jefferson; achterkant: Amerikaanse Onafhankelijkheidsverklaring)
- $ 5 (opdruk voorkant: Abraham Lincoln; achterkant: Lincoln Memorial)
- $ 10 (opdruk voorkant: Alexander Hamilton; achterkant: Ministerie van Financiën)
- $ 20 (opdruk voorkant: Andrew Jackson; achterkant: Witte Huis)
- $ 50 (opdruk voorkant: Ulysses S. Grant; achterkant: Capitool)
- $ 100 (opdruk voorkant: Benjamin Franklin; achterkant: Independence Hall)
Er hebben verscheidene bankbiljetten bestaan met een nominale waarde tot $ 100.000, deze zijn echter in 1969 uit de circulatie genomen om het criminelen lastiger te maken grote bedragen in contanten te vervoeren. Oorspronkelijk werden deze biljetten gebruikt voor transacties tussen banken. Deze biljetten met grote nominale waarde gelden in de Verenigde Staten nog wel als wettig betaalmiddel, maar de Wet geldstelsel BES regelt dat in Caribisch Nederland alleen biljetten met een nominale waarde van ten hoogste $100 erkend worden.
Het $ 2-biljet is bijna niet meer in omloop.
Koersontwikkeling van de dollar [bewerken]
De koers van de dollar ten opzichte van andere valuta heeft in de loop van de tijd vrij sterke bewegingen laten zien. De koers van de euro ten opzichte van de dollar ontwikkelde zich sinds begin 1999 als in deze grafiek aangegeven. Op 6 mei 2013 was 1 dollar 0,7630 euro waard.
Zie ook [bewerken]
 |
Meer mediabestanden die bij dit onderwerp horen, zijn te vinden op de pagina United States dollar op Wikimedia Commons. |
Bronnen, noten en/of referenties
|
