Puerto Rico

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Ga naar: navigatie, zoeken
Icoontje doorverwijspagina Zie Puerto Rico (doorverwijspagina) voor andere betekenissen van Puerto Rico.
Estado Libre Asociado de Puerto Rico
Commonwealth of Puerto Rico
Vlag van Puerto Rico Wapen van Puerto Rico
(Details) (Details)
Puerto Rico
Basisgegevens
Officiële landstaal Spaans, Engels
Hoofdstad San Juan
Regeringsvorm Vrijstaat
Religie Katholiek 85%
Oppervlakte 8.870 km² [1] (1,6% water)
Inwoners 3.725.789 (2010)[2]
3.674.209 (2013)[3] (414,2/km² (2013))
Overige
Volkslied La Borinqueña
Munteenheid US Dollar (USD)
UTC -4
Nationale feestdag 04 juli
Web | Code | Tel. .pr | PRI | 1-787 & 1-939
Voorgaande staten
Spaans-West-Indië Spaans-West-Indië
Portaal  Portaalicoon   Landen & Volken

Puerto Rico of Porto Rico, formeel een unincorporated territory van de Verenigde Staten, is gelegen in het oostelijk deel van de Caribische Zee. Het maakt deel uit van de Grote Antillen, en ligt oostelijk van de Dominicaanse Republiek, en ten westen van de Maagdeneilanden.

De bewoners heten Puerto Ricanen of Porto Ricanen, in het Spaans Portorriqueños.

Geschiedenis[bewerken]

Nuvola single chevron right.svg Zie Geschiedenis van Puerto Rico voor het hoofdartikel over dit onderwerp.

Het eiland Puerto Rico of Porto Rico werd oorspronkelijk bewoond door de Taino's, een stam van Arowakken-indianen. Het werd op 19 november 1493 ontdekt door Columbus tijdens zijn tweede reis. Gedurende de eerste jaren van de Spaanse kolonisering van Amerika was Puerto Rico de uitvalsbasis van de Spanjaarden en sindsdien eeuwenlang deel van het Spaanse rijk. In de negentiende eeuw mislukte een opstand, maar in 1897 kreeg Puerto Rico zelfbestuur van Spanje. Een jaar later bezetten de Verenigde Staten Puerto Rico tijdens de Spaans-Amerikaanse oorlog.

Bestuur[bewerken]

De Senaat van Puerto Rico (Senado de Puerto Rico) telt 27 senatoren. 2004.

Sinds 1917 zijn Puerto Ricanen onder de Jones Act burgers van de Verenigde Staten. Puerto Ricanen zijn gerechtigd zonder visum overal in de Verenigde Staten te wonen, en omgekeerd mogen Amerikaanse staatsburgers naar Puerto Rico emigreren zonder visum. Maar Puerto Ricanen zijn niet vertegenwoordigd in het Amerikaanse Congres en mogen niet stemmen voor de Amerikaanse president. Ze betalen geen federale inkomstenbelasting. Puerto Rico heeft een gekozen functionaris, een Resident Commissioner, die in het Congres plaatsneemt als gedelegeerde van Puerto Rico. Hij heeft spreekrecht in het Huis van Afgevaardigden en mag zitting nemen in commissies, maar hij heeft geen stemrecht.

In 1950, 52 jaar na de invasie van 1898, stemde de Amerikaanse regering in met Law 600 die Puerto Rico het recht gaf een eigen grondwet op te stellen. De grondwet werd goedgekeurd door de meerderheid van de bevolking, en later door het Amerikaans Congres dat echter de uiteindelijke soevereiniteit over Puerto Rico behield, hoewel Puerto Rico wel zelfbestuur kreeg. Onder deze grondwet is Puerto Rico een vrijstaat (en: commonwealth), die is verbonden met de Verenigde Staten.

De regering bestaat uit drie takken: de uitvoerende macht, de wetgevende macht (met een tweekamerstelsel, bestaande uit een Senaat en een Huis van Afgevaardigden) en de rechterlijke macht. De derde tak, het juridische systeem, is gebaseerd op het Spaanse burgerlijk wetboek.

Puerto Rico heeft drie belangrijke politieke partijen, die ieder hun eigen politieke doelen nastreven voor de toekomstige status van het eiland.

  • De Partido Popular Democrático (PPD, Nederlands: Democratische Volkspartij) wil de huidige structuur behouden, waarbij Puerto Rico een vrijstaat is die geassocieerd is met de Verenigde Staten.
  • De Partido Nuevo Progresista (PNP, Nederlands: Nieuwe Progressieve Partij) is er voorstander van om Puerto Rico een volwaardige staat van de Verenigde Staten te maken.

Omdat de PPD de meerderheidspartij is, is er weinig aandrang om de status quo te veranderen. Hoewel daardoor het toelaten van Puerto Rico als 51e staat niet echt aan de orde is, hebben verscheidene rechtsgezinde groeperingen in de Verenigde Staten er zich al tegen uitgesproken, onder andere omdat Puerto Rico de eerste staat zou worden waar een meerderheid van de bevolking Spaans als eerste taal spreekt[4].

Kaart van Puerto Rico; op de inzet de Caraïbische Zee.


Geografie[bewerken]

De Puerto Ricaanse archipel bestaat uit het hoofdeiland Puerto Rico en diverse kleinere eilanden, waaronder Vieques, Culebra, en Mona.

Het hoofdeiland meet 170 kilometer bij 60 kilometer. Het heeft een bevolking van ongeveer 4 miljoen. De hoofdstad en tevens grootste stad is San Juan, op de noordkust van het hoofdeiland met zo'n 430.000 inwoners. Het hoogste punt is 1338 meter, het laagste ligt op zeeniveau.

Puerto Rico heeft 78 gemeenten (municipios; enkelvoud: municipio) waaronder San Juan, Ponce, Mayagüez, Caguas, en Humacao. In de agglomeratie die bestaat uit San Juan, Bayamón, Carolina, en Guaynabo wonen ruim 1,6 miljoen mensen. Elke gemeente heeft een burgemeester, en een gemeenteraad die voor een periode van vier jaar wordt gekozen. Anders dan Amerikaanse staten is Puerto Rico niet verdeeld in counties of districten. De oudste gemeente, San Juan, werd gesticht in 1517. De eeuwen erna volgden de andere 77. De gemeente Florida is de jongste gemeente; deze werd gesticht in 1971.

Zie ook: Lijst van gemeenten van Puerto Rico

Economie[bewerken]

De economische omstandigheden in Puerto Rico zijn sinds de Grote Depressie aanzienlijk vooruit gegaan dankzij buitenlandse investeringen in kapitaalintensieve industrie zoals petrochemische industrie, geneesmiddelenindustrie en technologie. De lokale industrie, die voorheen profiteerde van speciale belastingmaatregelen van de Amerikaanse overheid moet nu concurreren met industrie in armere landen waar geen Amerikaanse wetgeving voor minimumlonen bestaat.

Demografie[bewerken]

Met uitzondering van Cuba is Puerto Rico het enige eiland in de Caribische Zee met een blanke meerderheid. De bevolking is ontstaan uit groepen van voornamelijk Spanjaarden, Taino-Indianen, en Afrikanen. In vijf eeuwen is er een harmonieus mengsel van Spaanse, Afrikaanse en Taino tradities ontstaan, maar de cultuur van de Spaanse kolonisten is altijd overheersend geweest.

Van de Europese bevolking stammen de meesten uit families van de kolonisten die voornamelijk afkomstig waren uit Zuid-Spanje en de Canarische Eilanden. Aanvankelijk kwamen huwelijken tussen de Spanjaarden en de Taino Indianen voor, maar de inheemse bevolking werd al snel uitgeroeid. Tegenwoordig zijn de Taino uitgestorven, maar hun bijdrage aan de cultuur van het eiland is nog terug te vinden in de plaatselijke gerechten, de kunst, en de plaatsnamen. Toen de oorspronkelijke bevolking was uitgeroeid, werden veel Afrikaanse slaven op het eiland geïmporteerd, en tegenwoordig zijn er veel Puerto Ricanen met een zichtbaar Afrikaans uiterlijk.

Later arriveerden immigranten uit Corsica, Italië, en Frankrijk op het eiland, en veel Spaanse loyalisten uit voormalige Spaanse koloniën in Zuid-Amerika. Andere kolonisten komen uit Ierland, Duitsland, en recent, uit Cuba en uit de Dominicaanse Republiek, maar zij maken minder dan 2% van de bevolking uit. Volgens de volkstelling van 2000 beschouwt 96% van de bevolking zich als afkomstig uit Puerto Rico, zodat de maatschappij tamelijk homogeen lijkt.

De belangrijkste taal op Puerto Rico is Spaans. Naar schatting spreekt minder dan een kwart van de bevolking goed genoeg Engels om het, naast het Spaans, als voertaal te kunnen gebruiken. Engels wordt op school onderwezen als tweede taal.

Van de bevolking is 85% rooms-katholiek (Volkstelling van 2000).

Sport[bewerken]

Puerto Rico heeft een eigen Olympische sportploeg en wordt vertegenwoordigd op internationale evenementen zoals de Olympische Zomerspelen, de Olympische Winterspelen, de Pan-Amerikaanse Spelen, de Centraal-Amerikaanse en Caraïbische Spelen en de World Baseball Classic. Ook op de Miss Universe- en Miss Worldverkiezing wordt Puerto Rico door een eigen kandidate vertegenwoordigd, wat het land reeds vijf winnaressen opleverde.

Bekende Puerto Ricanen[bewerken]

Zie ook[bewerken]

Externe links[bewerken]

Bronnen, noten en/of referenties