Illinois (staat)

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Ga naar: navigatie, zoeken
State of Illinois
Staat van de Verenigde Staten Vlag van de Verenigde Staten
Vlag van Illinois Zegel van Illinois
(Details)
Alabama Alaska Arizona Arkansas Californië Colorado Connecticut Delaware Florida Georgia Hawaï Idaho Illinois Indiana Iowa Kansas Kentucky Louisiana Maine Maryland Massachusetts Michigan Minnesota Mississippi Montana Missouri Nebraska Nevada New Hampshire New Jersey New Mexico New York North Carolina North Dakota Ohio Oklahoma Oregon Pennsylvania Rhode Island South Carolina South Dakota Tennessee Texas Utah Vermont Virginia Washington West Virginia Wisconsin WyomingMap of USA IL.svg
Over deze afbeelding
Algemeen
Oppervlakte 140.998 km²
(4,0% water)
Inwoners 12.713.634 (86,27 inw/km²)
Hoofdstad Springfield
Politiek
Gouverneur Pat Quinn (D)
Overig
Tijdzone Central Standard Time (UTC-6)
Toegetreden 3 december 1818
Bijnaam Prairie State
ISO 3166-2 US-IL
Detailkaart
National-atlas-illinois.png
Portaal  Portaalicoon   Verenigde Staten

Illinois (IPA: [ɪlɨˈnɔɪ]) is een van de staten van de Verenigde Staten. Bijnamen voor deze deelstaat van de Amerikaanse federatie zijn 'Land of Lincoln' en 'Prairie State'. De hoofdstad van Illinois is Springfield en de standaardafkorting is IL.

Illinois werd als 21e Amerikaanse staat opgenomen in de Verenigde Staten. Het is de demografisch meest diverse staat van het Middenwesten en staat op de vijfde plaats van dichtstbevolkte staten in het hele land.[1] Met Chicago in het noordoosten, kleine industriële steden en veel landbouwbedrijven in het centrale deel en het westen van Illinois, en verder nog natuurlijke grondstoffen zoals kool, hout en petroleum in het zuiden, heeft Illinois een brede economische basis. Illinois is een belangrijke kruispunt voor transportaangelegenheden. De haven van Chicago verbindt de Grote Meren met de Mississippi River via de Illinois River. Illinois wordt geregeld beschouwd als een microkosmos van de Verenigde Staten. Volgens een analyse van de Associated Press van 21 demografische factoren wordt Illinois als de "meest gemiddelde staat" bevonden, terwijl het dorp Peoria in Illinois lange tijd de figuurlijke sociale en culturele doorsnede vormde.[1]

Met een inwoneraantal van bijna 40.000 tussen 1300 en 1400 n.Chr. was de stad Cahokia in het zuiden van de staat in die tijd de grootste stad in de Verenigde Staten tot na 1790 toen het door New York City werd ingehaald. Geleidelijk aan werd Cahokia en het omringende gebied verlaten en op het moment van de Amerikaanse Revolutie leefden nog slechts 2000 inheemse jagers en een klein aantal Franse dorpsbewoners (de zogenaamde "Habitants") in het gebied van Illinois.[2] Migrerende kolonisten van de Verenigde Staten startten hun intrede vanuit Kentucky in de jaren 1810. Illinois trad toe tot de Amerikaanse Unie als staat in 1818. Chicago als wereldstad in wording werd opgericht in de jaren 1830 aan de oevers van de Chicago River met een van de weinige natuurlijke havens in het zuiden van het Michiganmeer.[3] De spoorwegen en de zelfreinigende ploeg (uitvinding van John Deere) toverden de vruchtbare prairies van het centrale deel van Illinois om in een van de meest productieve en waardevolle landbouwgronden van de wereld. Dit zorgde voor de aantrekking van immigrerende boeren met een Duitse en Zweedse afkomst.

Tegen 1900 trok de groei van arbeidsplaatsen in de noordelijke steden en kolenmijnen in de centrale en zuidelijke delen immigranten uit Oost-Europa en Zuid-Europa aan. De industrie maakte van Illinois een belangrijk arsenaal in beide wereldoorlogen. De Grote Afrikaans-Amerikaanse Migratie van de rurale Zuidelijke Verenigde Staten naar Chicago creëerden een grote en belangrijke gemeenschap die aanleiding gaven tot de bekende jazz- en bluescultuur van de stad. Vandaag woont ongeveer 74% van de bevolking van Illinois in het noordoosten van de staat, voornamelijk in de stad Chicago en de grootstedelijke omgeving van de stad.

Drie Amerikaanse presidenten werden verkozen op het moment dat ze nog in Illinois woonden: Abraham Lincoln, Ulysses S. Grant en Barack Obama. De enige president die er in feite ook geboren werd, was Ronald Reagan. Hij werd geboren in Tampico en groeide op in Dixon. Lincoln is de enige president die werd begraven in Illinois (in Springfield). Abraham Lincolns nalatenschap wordt nog steeds herdacht onder meer in een van de officiële bijnamen van de staat: Land of Lincoln.[4]

Oorsprong van de naam[bewerken]

"Illinois" is de huidige schrijfwijze voor de naam die Franse missionarissen en ontdekkingsreizigers vroeger gaven aan het volk in Illinois. Het werd op verschillende manieren geschreven in de historische bronnen.[5]

De betekenis van de naam Illinois wordt gewoonlijk vertaald als 'man' of 'mannen' in de Miami-Illinois-taal waarbij het oorspronkelijke iliniwek via het Frans omgevormd wordt tot Illinois.[6][7] Deze etymologische verklaring wordt hoe dan ook niet ondersteund door de Illinois-taal zelf waarin het woord voor 'man' in feite ireniwa is en het meervoud 'mannen' ireniwaki wordt. Er wordt ook gedacht dat de naam Illiniwek tevens "stam van superieure mannen" betekent,[8] maar dit is slechts niet meer dan volksetymologie. Feitelijk is de naam "Illinois" afgeleid van het werkwoord irenwe·wa, wat "hij spreekt op de gewone manier" betekent in het Miami-Illinois. Vervolgens werd dit opgenomen in het Ojibwe, misschien ook in het Ottawa-dialect, en omgevormd tot ilinwe· (meervoud ilinwe·k). Deze vormen werden nadien geleend door het Frans waarbij de eind-'we' verfranst werd tot -ois. Het huidige Illinois verscheen voor het eerst in het begin van de jaren 1670. Volgens al de drie Franse woordenboeken van het Illinois uit de missionarisperiode was de naam die de Illinois aan zichzelf gaven Inoka waarvan de betekenis onbekend is. [9][10]

Geschiedenis[bewerken]

Illinois is genoemd naar de gelijknamige Indianenstam en werd op 3 december 1818, als 21ste, een staat van de Verenigde Staten. De gebruikelijke uitspraak is Illinoi, zonder slot-S. De Franse uitspraak Illinwa is niet correct.

De staat is ook wel bekend als 'The Land of Lincoln', omdat president Abraham Lincoln er opgroeide.

Tijdens de Amerikaanse Burgeroorlog behoorde Illinois tot de Unie.

Geografie[bewerken]

De staat Illinois beslaat 140.998 km². Het hoogste punt is de top van Charles Mound (376 m).

Illinois grenst in het noorden aan het Michiganmeer en de staat Wisconsin, in het westen aan Iowa en Missouri en in het oosten aan Indiana en Kentucky.

De gehele westgrens wordt gedefinieerd door de rivier de Mississippi, een gedeelte van de zuidoostgrens door de Ohio. Dwars door de staat loopt de rivier de Illinois, die in de Mississippi uitmondt. Die uitmonding is zeer breed.

De staat ligt in de Central-tijdzone.

Zie ook Lijst van steden in Illinois.

Demografie en economie[bewerken]

In 2000 telde Illinois 12.419.293 inwoners (83 per km²). Het bruto product van de staat bedroeg in 1999 446 miljard dollar. De Rooms-katholieke kerk is de grootse religieuze organisatie in deze staat.[11]

Chicago, de derde stad van de VS, is met 2.5 miljoen inwoners verreweg de grootste stad in Illinois. De totale agglomeratie Chicago, die ook aangrenzende delen van Indiana en Wisconsin omvat, heeft 9.157.540 inwoners (volkstelling 2000).

Sommige voorsteden van de agglomeratie Saint Louis, Missouri liggen binnen de grenzen van Illinois (bijvoorbeeld de stad East Saint Louis).

Taal[bewerken]

78% van de inwoners spreekt thuis Engels en voor 13% van de bevolking is Spaans de voertaal in huiselijke kringen. Pools (2%) en Chinees (1%) vormen de derde en vierde grootste taal.[12]

Bestuurlijke indeling[bewerken]

1rightarrow blue.svg Zie Lijst van county's in Illinois voor het hoofdartikel over dit onderwerp.

Illinois is onderverdeeld in 102 county's.

Politiek[bewerken]

1rightarrow blue.svg Zie ook: Lijst van gouverneurs van Illinois

Aan het hoofd van de uitvoerende macht van de staat staat een gouverneur, die direct gekozen wordt door de kiesgerechtigden in de staat. In 2010 is Pat Quinn van de Democratische Partij verkozen tot gouverneur van de staat Illinois, hij was eerder de luitenant-gouverneur van Illinois onder gouverneur Rod Blagojevich en werd gouverneur na Blagojevich was afgezet in 2009.

De wetgevende macht wordt vervuld door de Algemene Vergadering van Illinois (Illinois General Assembly) bestaande uit het Huis van Afgevaardigden van Illinois (Illinois House of Representatives) met 118 leden en de Senaat van Illinois (Illinois Senate) met 59 leden.

Toerisme[bewerken]

Verreweg de grootste attractie is Chicago, met haar musea, wolkenkrabbers, architectuur, het Michiganmeer en de directe omgeving. Voor informatie over deze stad zie het artikel Chicago.

Door Illinois lopen een aantal nationale toeristische routes:

  • National Historic Trail
  • Illinois & Michigan Canal National Heritage Corridor
  • Lewis & Clark National Historic Trail
  • Mormon Pioneer National Historic Trail
  • Trail Of Tears National Historic Trail
  • De historische Route 66 van Chicago naar Los Angeles, bezongen door onder andere de The Rolling Stones

In de hoofdstad Springfield ligt het geconserveerde huis van Lincoln. In Tampico is ook het geboorte- en jeugdhuis van voormalig president Ronald Reagan open voor bezoek.

Illinois heeft een groot aantal staatsparken, waaronder het Starved Rock Park aan de Illinois rivier. In dit park ligt een heuvel waar Indiaanse stammen elkaar hebben belegerd en uitgehongerd.

Onderwijs[bewerken]

In Illinois bevinden zich talrijke onderwijsinstellingen.

 

Externe link[bewerken]

Bronnen, noten en/of referenties
  1. a b Ohlemacher, Stephen. "Analysis ranks Illinois most average state", The Southern Illinoisan, 2007-05-17. Geraadpleegd op 2009-04-10.
  2. Biles (2005) ch 1
  3. "Chicago's Front Door: Chicago Harbor." Een digitale tentoonstelling die online werd gepubliceerd door de Chicago Public Library. [1]. Retrieved October 20, 2007.
  4. http://www.museum.state.il.us/exhibits/symbols/slogan.html
  5. Fay, J. (2009) Eriniouaj. Retrieved October 21, 2009 from http://www.illinoisprairie.info/Eriniouaj.htm.
  6. Hodge, Frederick Webb, Handbook of American Indians north of Mexico, Volume 1, Smithsonian Institution, Bureau of American Ethnology, 1911, p. 597
  7. Stewart, George R., Names on the Land: A Historical Account of Place-Naming in the United States, Sentry (3rd), Houghton Mifflin [1945], 1967
  8. Illinois Symbols. State of Illinois Geraadpleegd op 2006-04-20
  9. Callary, Edward, Place Names of Illinois, University of Illinois Press, 2008, p. 169 ISBN 9780252033568.
  10. Costa, David J. (2007). Illinois: A Place Name. Society for the Study of the Indigenous Languages of the Americas Newsletter XXV: 9-12 . Geraadpleegd op 5 May 2010.
  11. http://www.thearda.com/rcms2010/r/c/17/rcms2010_17031_county_family_2010.asp
  12. http://www.mla.org/cgi-shl/docstudio/docs.pl?map_data_results