Agglomeratie

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie

___	Portaal Steden

Een agglomeratie (ook wel stedelijk gebied genoemd, maar die term kan ook naar een algemener begrip verwijzen) is een aaneenschakeling van nederzettingen, verspreid over verschillende steden en dorpen, waarvan de inwoners zich gedragen alsof zij in één stad wonen. Dat wil zeggen dat de bewoners wonen, werken, winkelen en recreëren in verschillende delen van de agglomeratie en zich in hun dagelijks leefpatroon veelvuldig binnen de agglomeratie verplaatsen.

In veel gevallen ligt een agglomeratie rondom een centrale stad. De steden en dorpen hoeven niet direct op elkaar aan te sluiten, er kunnen ook rivieren, autosnelwegen, parken, volkstuinen of landbouwgrond tussen in liggen. Een exacte definitie van een agglomeratie bestaat daarom ook niet.

De kracht van een stad ligt onder meer in het feit dat de bewoners zich binnen de stad veelvuldig bewegen zodat een intensieve interactie ontstaat tussen de bewoners. In een traditionele stad verplaatsten de inwoners zich hoofdzakelijk te voet. De omvang van traditionele steden is daarom beperkt tot een half uur gaans (circa drie kilometer). Agglomeraties konden ontstaan doordat snelle vervoerwijzen beschikbaar kwamen (trein, tram en auto) waardoor bewoners zich binnen hetzelfde tijdbudget over veel grotere afstanden konden verplaatsen. Zo kon het dagelijks leefpatroon van de bewoners zich over een veel groter gebied uitstrekken en werd een intensieve interactie tussen veel grotere aantallen inwoners mogelijk. Deze intensieve interactie heeft meerwaarde omdat zij culturele en economische ontwikkeling mogelijk maakt.

Agglomeraties zijn dus afhankelijk van een goed verkeerssysteem. Zij kennen een druk (forenzen-)vervoer, beschikken over openbaar vervoer en hebben last van congestie. Agglomeraties zijn vaak gegroeid rondom verkeerssystemen die eigenlijk bedoeld waren voor interlokaal verkeer en gedimensioneerd waren op veel kleinere vervoerstromen. Spoorwegen en autowegen binnen agglomeraties zijn daarom veelvuldig uitgebreid om in de alsmaar toenemende vervoersbehoefte te voorzien. Ook zijn verkeerssystemen die ontstaan zijn op een stedelijke schaal (zoals de stadstram) uitgebreid naar de grotere reikwijdte van de agglomeratie, probleem hiervan is dat deze systemen eigenlijk te langzaam zijn. Agglomeraties hebben eigenlijk behoefte aan vervoersystemen die specifiek zijn toegesneden op hun behoefte zoals voldoende snelheid en een hoge capaciteit. Dergelijke systemen worden ook wel aangeduid met de term stadsgewestelijk vervoer.

De Randstad kan worden opgevat als een aanéénschakeling van meerdere agglomeraties, dit wordt ook wel een stedelijk gebied genoemd. De ambitie van veel bestuurders in de Randstad is het gebied te laten functioneren als één agglomeratie die kan concurreren met de grootste agglomeraties in de wereld. Deze ambitie wordt aangeduid met de term Deltametropool.

Vaak worden met agglomeraties de enorme miljoenensteden bedoeld, maar ook op kleinere schaal is er sprake van verstedelijking van dit soort, kleinere industrie- en provinciesteden slokken vaak ook het omringende gebied op.

[bewerk] Agglomeraties in Nederland

In zeven agglomeraties in Nederland is een extra bestuurslaag (tussen provincie en gemeente) opgericht. De grootste agglomeraties zijn:

• Amsterdam (met de gemeenten Amsterdam, Amstelveen, Ouder Amstel, Diemen, Weesp, Purmerend en Haarlemmermeer), zie ook Stadsregio Amsterdam
• Rotterdam (met de gemeenten Rotterdam, Schiedam, Vlaardingen, Maassluis, Spijkenisse, Albrandswaard, Barendrecht, Ridderkerk, Capelle aan den IJssel, Krimpen aan den IJssel en Nieuwerkerk aan den IJssel), zie ook Stadsregio Rotterdam ("Rotterdam-Rijnmond")
• Den Haag (met de gemeenten Den Haag, Wassenaar, Leidschendam-Voorburg, Rijswijk en Zoetermeer), zie ook Stadsgewest Haaglanden
• Eindhoven (met de gemeenten Eindhoven, Veldhoven, Son en Breugel, Geldrop-Mierlo, Nuenen etc. en Waalre, in totaal 21 gemeentes in ZO Brabant, zie Samenwerkingsverband Regio Eindhoven )
• Utrecht (met de gemeenten Utrecht, De Bilt, Zeist, Maarssen, Bunnik, Houten, Nieuwegein en Vianen), zie ook Bestuur Regio Utrecht

De regio's Arnhem-Nijmegen en Twente vormen de twee overige agglomeraties, maar deze zijn minder aaneengesloten.

Ook wordt de gehele Randstad soms gezien als één grote agglomeratie. Maar bestuurlijk is het bij een poging gebleven.

Zie Kaderwetgebied voor een compleet overzicht, er zijn 8 Kaderwet gebieden.