1854

1854
Eeuwen:	18e eeuw · 19e eeuw · 20e eeuw
Decennia:	1840-1849 · 1850-1859 · 1860-1869
Jaren:	<< · < · 1853 · 1854 · 1855 · > · >>
Jaartelling in verschillende culturen
Ab urbe condita:		2607 MMDCVII
Armeense jaartelling:		1303 ԹՎ ՌՅԳ
Chinese jaartelling:		4550 – 4551 庚丑 – 辛寅
Christelijke jaartelling:		1854 MDCCCLIV
Ethiopische jaartelling:		1846 – 1847
Hebreeuwse jaartelling:		5614 – 5615
Hindoekalenders:
- Vikram Samvat		1909 – 1910
- Shaka Samvat		1776 – 1777
- Kali Yuga		4955 – 4956
Iraanse jaartelling:		1232 – 1233
Islamitische jaartelling:		1271 – 1272
Maçonnieke jaartelling:		5853 – 5854
Dit jaar naar onderwerp
Lijst van landen in 1854
Juliaanse kalender van 1854
Gregoriaanse kalender van 1854

Braille

Het jaar 1854 is het 54e jaar in de 19e eeuw volgens de christelijke jaartelling.

Gebeurtenissen

januari

• 31 - Het Nederlandse KNMI wordt opgericht.

februari

• 23 - Bij het contract van Bloemfontein erkennen de Engelsen de onafhankelijkheid van Oranje Vrijstaat.
• 28 - In Rippon (Wisconsin) wordt de Republikeinse Partij van de Verenigde Staten opgericht. Doel is om uitbreiding van de slavernij te voorkomen.

maart

• 1 - In Mexico begint de revolutie van Ayutla, een liberale opstand tegen de dictatuur van Antonio López de Santa Anna.
• 27 - Engeland en Frankrijk verklaren Rusland de oorlog (Krimoorlog).
• 27 - De Hertog van Parma Karel III wordt vermoord.
• 31 - De Amerikaanse admiraal Perry, die met de Amerikaanse vloot naar Japan is gevaren, tekent een verdrag met de Shogun om de havens van Shimoda en Hakodate open te stellen voor Amerikaanse schepen. Einde van ruim twee eeuwen isolatie van Japan.

april

• 24 - In Wenen vindt het huwelijk plaats tussen de Oostenrijkse keizer Frans Jozef en de Beierse prinses Elisabeth, later bekend onder de naam Sisi.

mei

• 21 - Oprichting van de Félibrige , een vereniging van schrijvers en dichters met als doel de bevordering van de Provençaalse taal en culturele identiteit.
• Franse en Britse troepen rukken op naar Varna.
• 27 - Eerste steenlegging van de O.L.V.kerk van Laken door Koning Leopold I.
• 30 - Het Amerikaanse Congres neemt de Kansas-Nebraska Act aan, die beide territoria in staat stelt om zelf te beslissen over de slavernij in hun gebied.

juli

• 9 - In Franeker wordt voor het eerst de kaatswedstrijd PC gehouden.
• 10 - Door het gebruik van ondeugdelijk materiaal stort een stuk van de Rotterdamse Boompjeskade in. Dit incident leidt tot het ontslag van stadsbouwmeester Willem Nicolaas Rose.
• 13 - In Kaïro wordt de Wāli Abbas I Hilni vermoord.

augustus

• 26 - In het tijdschrift L'Illustration beschrijft de Fransman Charles Bourseul het basisprincipe van de telefoon.

september

• 14 september - Franse en Britse troepen landen op de Krim ten noorden van Sebastopol.
• 20 september - Slag bij Alma. De Frans-Britse legermacht verslaat het Russische leger.

oktober

• 9 oktober - Begin van het beleg van Sebastopol door Britse en Franse troepen. Sebastopol wordt verdedigd door Russische troepen onder generaal Totleben.
• 25 oktober - Slag bij Balaklava met de bekende Charge van de Lichte Brigade.

november

• 15 november - Slag bij Inkeman.

december

• 8 - Paus Pius IX verklaart de Onbevlekte Ontvangenis van de Heilige Maagd Maria tot dogma.

zonder datum

• In Nederland wordt het eerste congres over het armenwezen gehouden. Minister Van Reenen komt met een Armenwet. Burgerlijke Armbesturen mogen onderstand verlenen als nergens anders hulp te krijgen is, en dan nog hooguit het hoogst noodzakelijke.
• Met de stichting van de theologische school (later hoogeschool en weer later universiteit) te Kampen worden de Afgescheidenen weer bijeengebracht uit hun onderlinge onenigheden.
• Tussen de Verenigde Staten en Canada wordt een handelsovereenkomst gesloten: de "Reciprocity Treaty".
• De nieuwe gouverneur van Egypte, Said Pasja, verleent de diplomaat Ferdinand de Lesseps een concessie voor het graven van een kanaal tussen de Middellandse Zee en de Rode zee.
• Het traject Antwerpen-Roosendaal-Etten heeft een spoorweg gekregen, de eerste in Noord-Brabant.
• De Duitse bioloog Christiaan Gottlieb Ehrenberg toont aan, dat sommige aardlagen zijn gevormd uit verkalkte schelpen.
• Heinrich Göbel vindt de gloeilamp uit.
• Het Parijse Nationaal Instituut voor Blinde kinderen erkent het brailleschrift officieel als volwaardige lees- en schrijfmethode voor blinden.

Muziek

• Johannes Brahms componeert zijn vier ballades voor piano, Opus 10
• Jacques Offenbach componeert de opéra-comique Luc et Lucette

Literatuur

• Eerste publicatie van Hard Times van Charles Dickens

Beeldende Kunst

• 

  De overhaaste begrafenis (1854) Antoine Wiertz

Bouwkunst

• 

  Kasteel van Olsene, België (1854)

Geboren

januari

• 1 - James George Frazer, Schots antropoloog (overleden 1941)
• 9 - Armand De Riemaecker, Belgisch politicus (overleden 1929)

februari

• 2 - José Guadalupe Posada, Mexicaans illustrator (overleden 1913)
• 9 - Aletta Jacobs, Nederlands arts en feministe (overleden 1929)
• 28 - Elisabeth van Saksen-Weimar-Eisenach, Duits vorstin (overleden 1908)

maart

• 13 - Ernst Witkamp, Nederlands kunstschilder (overleden 1897)
• 14 - Paul Ehrlich, Duits chemicus en medicus (overleden 1915)
• 15 - Emil Adolf von Behring, Duits geneeskundige (overleden 1917)

april

• 29 - Henri Poincaré, Frans wiskundige (overleden 1912)

mei

• 18 - Bernard Zweers, Nederlands componist (overleden 1924)

juni

• 9 - Gerard Bolland, Nederlands taalkundige en filosoof (overleden 1922)

juli

• 24 - Antonio Jayme, Filipijns jurist en politicus (overleden 1937)

augustus

• 22 - Milan Obrenović, Servisch koning (overleden 1901)

september

• 3 - Willem van Rossum, Nederlands kardinaal (overleden 1932)
• 6 - Georges Picquart, Frans legerofficier en oorlogsminister (overleden 1914)
• 9 - Anton Dreesmann, Nederlands ondernemer (overleden 1934)
• 11 - Peter Hille, Duits naturalistisch schrijver (overleden 1904)
• 11 - Hippolyte Petitjean, Frans kunstschilder (overleden 1929)
• 16 - Alfred von Montenuovo, Oostenrijks-Hongaars hoffunctionaris (overleden 1927)
• 23 - Cornelis Lely, Nederlands waterbouwkundige en minister (overleden 1929)

oktober

• 7 - Christiaan de Wet, Zuid-Afrikaans Boeren-generaal (overleden 1922)
• 16 - Oscar Wilde, Iers/Brits schrijver, dichter en estheet (overleden 1900)
• 18 - Karl Kautsky, sociaaldemocratisch voorman (overleden 1938)
• 20 - Arthur Rimbaud, Frans dichter (overleden 1891)
• 26 - Gerardus Louis Cornelis van Rossen Hoogendijk, Nederlands burgemeester (overleden 1908)

november

• 5 - Paul Sabatier, Frans scheikundige en Nobelprijswinnaar (overleden 1941)
• 7 - Michaël Febres Cordero, Ecuadoraans broeder en heilige (overleden 1910)
• 21 - Giacomo della Chiesa, de latere paus Benedictus XV (overleden 1922)

december

• 13 - Herman Bavinck, Nederlands predikant, theoloog en politicus (overleden 1921)

Overleden

februari

• 2 - Walter Deverell (26), Engels kunstschilder

april

• 11 - Carl von Basedow (55), Duits arts
• 24 - Gabriele Rossetti (71), Italiaans-Engels dichter en geleerde

mei

• 12 - Jan Willem Huyssen van Kattendijke (71), Nederlands politicus

juli

• 7 - Georg Ohm (67), Duits natuurkundige

oktober

• 26 - Theresia van Saksen-Hildburghausen (62), Duits koningin van Beieren, echtgenote van Lodewijk I van Beieren

november

• 12 - Charles Kemble (78), Brits toneelspeler

Mediabestanden

Zie de categorie 1854 van Wikimedia Commons voor meer mediabestanden.