9 oktober

9 oktober is de 282ste dag van het jaar (283ste in een schrikkeljaar) in de gregoriaanse kalender. Hierna volgen nog 83 dagen tot het einde van het jaar.

Gebeurtenissen

•  Algemeen
  • 1771 - Vrouw Maria, een Nederlands zeilschip onderweg van Amsterdam naar Sint-Petersburg, vergaat in de Oostzee.
  • 1963 - Door een rotsverschuiving op de Italiaanse berg Monte Toc stort een grote hoeveelheid gesteente in een stuwmeer, waardoor een grote vloedgolf het Noord-Italiaanse dorp Longarone volledig verwoest. Ongeveer tweeduizend mensen komen om.
  • 1999 - De Lockheed SR-71 maakt zijn allerlaatste vlucht.

•  Kunst en cultuur
  • 1986 - De première van de musical "The Phantom of the Opera" vindt plaats in Her Majesty's Theatre te Londen.
  • 1990 - De Gouden Griffel gaat naar Els Pelgrom voor het boek "De eikelvreters".

•  Media
  • 1967 - Het eerste bloot op de Nederlandse televisie: Phil Bloom poseert naakt in het VPRO-programma Hoepla.

•  Oorlog
  • 1854 - Begin van de Belegering van Sebastopol
  • 1914 - In België valt Antwerpen in Duitse handen.
  • 1939 - De eerste 22 joodse vluchtelingen komen aan in kamp Westerbork.
  • 1944 - WO2: bij kerk-razzia's in Noord-Limburg worden duizenden jongens en mannen opgepakt.

•  Politiek
  • 1934 - Moord op koning Alexander I van Joegoslavië in Marseille tijdens een staatsbezoek aan Frankrijk. Ook de Franse minister van buitenlandse zaken Louis Barthou komt bij de aanslag om het leven.
  • 1962 - Oeganda wordt een republiek.
  • 2006 - Noord-Korea doet zijn eerste kernproef.
  • 2009 - Barack Obama, voormalig lid van de Senaat als vertegenwoordiger van de staat Illinois en huidig president van de Verenigde Staten, wint de Nobelprijs voor de Vrede.

•  Religie
  • 2005 - Zaligverklaring van Clemens August von Galen (1878-1946), Duits kardinaal-bisschop van Münster, in Rome

•  Sport
  • 1924 - Opening van stadion Soldier Field in de Amerikaanse stad Chicago.
  • 1974 - Het Nederlands voetbalelftal in Helsinki verslaat Zwitserland met 1-0 in een vriendschappelijke wedstrijd in de Rotterdamse Kuip. Centrumspits Ruud Geels maakt in de 39ste minuut het enige doelpunt. Theo de Jong en Dick Schneider spelen hun laatste interland voor Oranje.
  • 2005 - Michaëlla Krajicek (16) wint het WTA-toernooi in Tasjkent (Oezbekistan). De laatste Nederlandse die een WTA-toernooi won, was Brenda Schultz in 1997.

•  Wetenschap en technologie
  • 1817 - In België wordt de Universiteit Gent plechtig geopend.
  • 1865 - In de Amerikaanse staat Pennsylvania wordt gestart met de aanleg van de eerste oliepijplijn.
  • 1938 - Demonstratie van de eerste hoogtemeter op basis van radiogolven, in New York City.

Geboren

Ivo Andrić, geboren in 1892

• 1201 - Robert de Sorbon, Frans theoloog en stichter van de Sorbonne (overleden 1274)
• 1261 - Dionysius van Portugal, koning van Portugal van 1279 tot 1325 (overleden 1325)
• 1585 - Heinrich Schütz, componist (overleden 1672)
• 1709 - Jean Baptiste de Belloy, Frans kardinaal-aartsbisschop van Parijs (overleden 1808)
• 1747 - Francisco Antonio Javier Gardoqui Arriquíbar, Spaans kardinaal (overleden 1820)
• 1757 - Karel X van Frankrijk, koning van Frankrijk (overleden 1836)
• 1813 - Giuseppe Verdi, Italiaans componist (overleden 1901)
• 1835 - Camille Saint-Saëns, Frans componist (overleden 1921)
• 1840 - Simeon Solomon, Brits kunstschilder (overleden 1905)
• 1859 - Alfred Dreyfus, Frans militair (overleden 1935)
• 1871 - Tomas Mascardo, Filipijns revolutionair generaal (overleden 1932)
• 1876 - Sol Plaatje, Zuid-Afrikaans journalist, schrijver en politicus (overleden 1932)
• 1879 - Max von Laue, Duits natuurkundige (overleden 1960)
• 1888 - Nikolaj Boecharin, Sovjet-econoom en -politicus (overleden 1938)
• 1892 - Ivo Andrić, Kroatisch dichter (overleden 1975)
• 1892 - Marina Tsvetajeva, Russisch dichter (overleden 1941)
• 1900 - Silvio Cator, Haïtiaans atleet (overleden 1952)
• 1905 - Boris Kobe, Sloveens architect en schilder (overleden 1981)
• 1906 - Léopold Senghor, Senegalees dichter, filosoof, schrijver en staatsman (overleden 2001)
• 1907 - Jacques Tati, Frans acteur en regisseur (overleden 1982)
• 1909 - Miguel White, Filipijns atleet (overleden 1942)
• 1911 - Joe Rosenthal, Amerikaans fotograaf (overleden 2006)
• 1915 - Albert De Coninck, Belgisch verzetsstrijder, communist (overleden 2006)
• 1918 - Howard Hunt, Amerikaans schrijver, geheime dienstmedewerker en crimineel (betrokken bij Watergateschandaal) (overleden 2007)
• 1920 - Jens Bjørneboe, Noors schrijver (overleden 1982)
• 1922 - Olga Guillot, Cubaans zangeres (overleden 2010)
• 1928 - Pat O'Connor, Amerikaans autocoureur (overleden 1958)
• 1930 - Otto von der Gablentz, Duits diplomaat (overleden 2007)
• 1935 - Edward, hertog van Kent, Brits hertog
• 1937 - Alex Arts, Belgisch rechter
• 1937 - Jules Croiset, Nederlands acteur
• 1937 - Hubert Hermans, Nederlands psycholoog
• 1937 - David Prophet, Brits autocoureur (overleden 1981)
• 1940 - John Lennon, Engels muzikant, lid van The Beatles (overleden 1980)
• 1943 - Peter Faber, Nederlands acteur
• 1944 - John Entwistle, Engels bassist van The Who (overleden 2002)
• 1945 - Naftali Bon, Keniaans atleet
• 1945 - Ineke Tigelaar, Nederlands zwemster
• 1946 - Johannes van Dam, Nederlands culinair journalist
• 1946 - Henk van Dorp, Nederlands weerman
• 1947 - France Gall, Frans zangeres
• 1947 - Pirmin Stierli, Zwitsers voetballer
• 1947 - Hans van der Togt, Nederlands presentator
• 1948 - Jackson Browne, Amerikaans zanger en liedjesschrijver
• 1949 - Richard Kalloe, Surinaams politicus
• 1950 - John Oude Wesselink, Nederlands voetballer
• 1952 - Miguel Ángel Neira, Chileens voetballer
• 1952 - Sharon Osbourne, vrouw van muzikant Ozzy Osbourne
• 1953 - Tony Shalhoub, Amerikaans acteur
• 1954 - Scott Bakula, Amerikaans televisie-acteur
• 1954 - Daniel Gisiger, Zwitsers wielrenner
• 1955 - Steve Ovett, Brits atleet
• 1956 - Ivan Nielsen, Deens voetballer
• 1957 - Herman Brusselmans, Vlaams auteur
• 1958 - Winny de Jong, Nederlands politica
• 1959 - Boris Nemtsov, Russisch politicus
• 1961 - Henkjan Smits, Nederlands talentscout en jurylid
• 1962 - Peter Elliott, Brits atleet
• 1962 - Eltjo Haselhoff, Nederlands gitarist
• 1962 - Annemarie van Gaal, Nederlands uitgever
• 1966 - David Cameron, Brits premier
• 1966 - Olaf Zinke, Duits schaatser
• 1967 - Mariëtte Fehmers, Nederlands televisiepresentatrice
• 1967 - Eddie Guerrero, Mexicaans-Amerikaans professioneel worstelaar (overleden 2005)
• 1967 - Gheorghe Popescu, Roemeens voetballer
• 1968 - Luminita Zaituc, Roemeens-Duits atlete
• 1969 - Dariusz Gęsior, Pools voetballer
• 1969 - PJ Harvey, Engels zangeres
• 1970 - Shannon Wilsey, Amerikaans pornoactrice (Savannah) (overleden 1994)
• 1975 - Mami Awuah Asante, Nederlands atlete
• 1975 - Sean Lennon, Engels muzikant
• 1975 - Mark Viduka, Australisch voetballer
• 1976 - Greg Henderson, Nieuw-Zeelands wielrenner
• 1977 - Miikka Multaharju, Fins voetballer
• 1978 - Nicky Byrne, Iers zanger
• 1978 - Jacob Carstensen, Deens zwemmer
• 1979 - Georgina Verbaan, Nederlands actrice
• 1980 - Adama Coulibaly, Malinees voetballer
• 1981 - Filippo Pozzato, Italiaans wielrenner
• 1983 - Tatjana Lysenko, Russisch atlete
• 1985 - David Plummer, Amerikaans zwemmer
• 1985 - Emily Silver, Amerikaans zwemster
• 1986 - Laure Manaudou, Frans zwemster
• 1987 - Timor Steffens, Nederlands danser
• 1988 - Mireia Gutiérrez, Andorrees skiester
• 1991 - Thomas Fraser-Holmes, Australisch zwemmer
• 1994 - Jodelle Ferland, Canadees jeugdactrice

Overleden

Barbara Palmer,
overleden 1709

Pieter Zeeman,
overleden 1943

Che Guevara,
overleden 1967

• 1047 - Paus Clemens II (42)
• 1253 - Robert Grosseteste (78), Engels staatsman en bisschop
• 1390 - Johan I van Castilië (32), koning van Castilië en León
• 1436 - Jacoba van Beieren (35), Gravin van Holland, Zeeland en Henegouwen
• 1709 - Barbara Palmer (68), minnares van koning Karel II van Engeland
• 1802 - Ferdinand van Parma (51), hertog van Parma
• 1811 - Filippo Casoni (78), Italiaans kardinaal-staatssecretaris
• 1848 - Jean Falba (82), Frans generaal
• 1875 - Charles Wheatstone (73), Brits wetenschapper en uitvinder
• 1897 - Jan Heemskerk (79), Nederlands politicus
• 1934 - Alexander I (45), Joegoslavisch koning
• 1934 - Louis Barthou (72), Frans politicus
• 1937 - August de Boeck (72), Belgisch componist, dirigent en muziekpedagoog
• 1937 - Ernst Lodewijk van Hessen-Darmstadt (68), laatste groothertog van Hessen
• 1943 - Pieter Zeeman (78), Nederlands natuurkundige
• 1946 - Gerard Nolst Trenité (76), Nederlands schrijver
• 1955 - Theodor Innitzer (79), Oostenrijks kardinaal-aartsbisschop van Wenen
• 1958 - Paus Pius XII (82)
• 1962 - Milan Vidmar (77), Sloveens schaker
• 1967 - Gordon Allport (70), Amerikaans psycholoog
• 1967 - Che Guevara (39), Argentijns revolutionair en guerrillaleider
• 1967 - Cyril Norman Hinshelwood (70), Brits fysicus chemicus en Nobelprijswinnaar
• 1974 - Oskar Schindler (66), Duits zakenman
• 1978 - Jacques Brel (49), Belgisch chansonnier
• 1980 - Leo Glans (69), Surinaams kunstschilder
• 1981 - František Fadrhonc (66), Tsjecho-Slowaaks voetbaltrainer
• 1982 - Anna Freud (86), Oostenrijks-Brits psychoanalyticus
• 1985 - Ludo Coeck (30), Belgisch voetballer en Rode Duivel
• 1988 - Felix Wankel (86), Duits uitvinder van de Wankelmotor
• 1990 - Boris Paichadze (75), Georgisch voetballer en voetbalcoach
• 1991 - Roy Black (48), Duits schlagerzanger
• 1992 - Arthur de Bruyne (80), Vlaams historicus
• 1994 - Fred Lebow (64), Roemeens-Amerikaans atleet
• 1995 - Alec Douglas-Home (92), Brits politicus
• 1999 - Milt Jackson (76), Amerikaans jazzmuzikant
• 2000 - Klaas Beuker (76), Nederlands politicus
• 2000 - Charles Hartshorne (103), Amerikaans filosoof
• 2000 - Fon Klement (69), Nederlands kunstenaar
• 2002 - Aileen Wuornos (46), Amerikaans seriemoordenaar
• 2006 - Paul Hunter (27), Brits snookerspeler
• 2006 - Raymond Noorda (82), Amerikaans topman
• 2007 - Fausto Correia (55), Portugees politicus
• 2007 - Hugo Verdaasdonk (62), Nederlands literatuurwetenschapper
• 2007 - Bram Zeegers (58), Nederlands advocaat
• 2009 - André Steemans (55), Vlaams tv-presentator
• 2011 - Pavel Karelin (21), Russisch schansspringer

Viering/herdenking

• Wereldpostdag
• rooms-Katholieke kalender:
  • Heilige Denijs/Dionysius (van Parijs) († c. 258\70) - Vrije Gedachtenis
  • Heilige Savin(us) († 5e eeuw)
  • Heilige Gislenus (van Henegouwen) († 7e eeuw)
  • Heilige Abraham († 18e eeuw v.Chr.)
  • Heilige Johannes Leonardi († 1609) - Vrije Gedachtenis
  • Heilige Ludovicus Beltrán († 1581)
  • Heilige Martelaren van Turon († 1934) (Anicet Adolfo, Augusto Andrés, Benito de Jesús, Benjamín Julián, Cirilo Bertrán, Inocenzio de la Immaculada, Julián Alfredo, Marciano José en Victoriano Pio)
  • Heilige Lambertus en Valerius († c. 680)
  • Zalige John Henry Newman († 1890)

Weerextremen

Nederland

Dagrecords

• 1936 - Laagste etmaalgemiddelde temperatuur 5,5 °C
• 1997 - Hoogste etmaalgemiddelde temperatuur 17,3 °C
• 1959 - Laagste minimumtemperatuur 0,2 °C
• 1921 - Hoogste maximumtemperatuur 25 °C
• 1926 - Hoogste uurgemiddelde windsnelheid 17 m/s
• 2002 - Langste zonneschijnduur 10,2 uur
• 1988 - Langste neerslagduur 12,1 uur
• 1941 - Hoogste etmaalsom van de neerslag 18,8 mm
• 1959 - Laagste etmaalgemiddelde relatieve vochtigheid 62 %

België

Dagrecords

• 1888 - Laagste etmaalgemiddelde temperatuur 5,4 °C
• 1921 - Hoogste etmaalgemiddelde temperatuur 20,9 °C
• 1936 - Laagste minimumtemperatuur 0,9 °C
• 1921 - Hoogste maximumtemperatuur 27,2 °C
• 1997 - Hoogste etmaalsom van de neerslag 22,8 mm

Bronnen, noten en/of referenties