Ruimtewandeling
Een ruimtewandeling of extra-vehicular activity (EVA) is een gebeurtenis waarbij een ruimtevaarder gekleed in een ruimtepak zijn of haar ruimteschip verlaat.
Inhoud |
[bewerken] Gevaren
Een ruimtewandeling is niet zonder risico, aangezien de ruimte een zeer vijandige omgeving is waarin een mens niet kan overleven. Een kleine beschadiging van het ruimtepak is voldoende om de druk te laten dalen tot er bijna een vacuüm heerst, waarin de ruimtevaarder niet langer dan een paar seconden kan overleven. Wanneer de klimaatregeling van het ruimtepak uitvalt, zal de temperatuur snel veranderen met kwalijke gevolgen.
Al deze gevaren gelden ook voor een wandeling op de maan.
Ruimtewandelingen worden tegenwoordig alleen uitgevoerd wanneer ze noodzakelijk zijn, bijvoorbeeld voor reparaties aan het ruimteschip of andere voorwerpen, zoals de Hubble-ruimtetelescoop, die door de bemanning van een spaceshuttle is gerepareerd. Zelfs toen zich in de Apollo 13 een ernstige explosie voordeed, kregen de astronauten geen toestemming de capsule te verlaten om de schade te inspecteren en eventueel te repareren. Pas na het afstoten van de servicemodule kregen ze zicht op de schade.
[bewerken] Veiligheidslijn en andere hulpmiddelen
Vanwege de gewichtsloosheid en afwezigheid van wrijving is het noodzakelijk met een veiligheidslijn verbonden te blijven met het ruimtevaartuig. Men kan in de ruimte niet 'zwemmen' en een astronaut die geen verbinding heeft met het ruimtevaartuig, zal hulpeloos wegdrijven. De enige manier waarop hij zich misschien kan verplaatsen is door voorwerpen weg te gooien, in een richting tegengesteld aan die waarheen hij wil gaan.
Ook met veiligheidslijn kan een los zwevende ruimtewandelaar nauwelijks effectieve werkzaamheden uitvoeren. Al vrij vroeg in de geschiedenis van de ruimtewandelingen heeft men gezocht naar hulpmiddelen om beter te kunnen manoeuvreren, beginnend met een soort pistool waarmee een straal samengeperst gas kon worden "afgeschoten" (als een soort raketmotor) tot aan de Manned Maneuvering Unit (MMU) die bij missies van de spaceshuttle gebruikt werd. Met de MMU zijn ruimtewandelingen zonder veiligheidslijn tot een honderdtal meters van de spaceshuttle uitgevoerd. De foto bij dit artikel is er één van een dergelijke wandeling.
Het probleem van wegdrijven bestaat natuurlijk niet bij een maanwandeling waar wel zwaartekracht en wrijving met de grond aanwezig is.
[bewerken] Geschiedenis
De eerste ruimtewandeling werd uitgevoerd op 18 maart 1965 door de Russische kosmonaut Aleksei Leonov, vanaf zijn ruimtevaartuig Voschod 2. Dat was in de hoogtijdagen van de ruimtewedloop, want de Amerikaanse astronaut Edward White volgde op 3 juni 1965 tijdens de Gemini 4 missie. De wandeling van White zou 9 minuten duren, maar White was pas na 20 minuten terug te krijgen in de cabine.
Op 25 september 2008 werd China het derde land dat een ruimtewandeling succesvol uitvoerde. Zhai Zhigang verbleef 15 minuten buiten de Shenzhou 7 module.
[bewerken] Zie ook
 |
Zie de categorie Extra-vehicular activity van Wikimedia Commons voor meer mediabestanden. |
