5 oktober

5 oktober is de 278ste dag van het jaar (279ste dag in een schrikkeljaar) in de gregoriaanse kalender. Hierna volgen nog 87 dagen tot het einde van het jaar.

Gebeurtenissen

•  Algemeen
  • 1817 - In Brussel wordt Manneken Pis gestolen.
  • 1880 - Oprichting Utrechtsche Studenten Roeivereeniging "Triton".
  • 1976 - Lou de Jong publiceert een vernietigend rapport over Friedrich Weinreb.
  • 1982 - Koningin Beatrix overhandigt de sleutel aan de bewoner van de vijfmiljoenste woning in Nederland.
  • 2004 - Een ongeval in een vuurwerkfabriek in de regio Guangxi in het zuiden van China eist 27 doden.

•  Kunst en cultuur
  • 1990 - De Driejaarlijkse Staatsprijs voor proza gaat naar de schrijfster Kristien Hemmerechts.

•  Media
  • 1969 - De eerste aflevering van Monty Python's Flying Circus uitgezonden door de BBC.
  • 2005 - Start uitzendingen van TV Oranje.

•  Muziek
  • 1762 - Première van de opera Orfeo ed Euridice van Gluck in Wenen.
  • 1962 - 'Love me do' van de Beatles komt uit, hun eerste hit.
  • 1980 - Iron Maiden speelt voor het eerst in Nederland in de Groenoordhallen in Leiden (samen met KISS).

•  Oorlog
  • 456 - Bij de slag aan de Urbicus worden de Sueben verslagen door de Visigoten.

•  Politiek
  • 610 - Herakleios wordt in Constantinopel gekroond tot keizer van het Byzantijnse Rijk.
  • 1908 - Het autonome vorstendom Bulgarije verklaart zich onafhankelijk van het Osmaanse rijk.
  • 1908 - Oostenrijk-Hongarije annexeert Bosnië, dat vanaf 1878 een condominium was, bestuurd samen met het Ottomaanse Rijk.
  • 1910 - Portugal wordt een republiek na een coup tegen koning Manuel II.
  • 1970 - De Boliviaanse president, generaal Alfredo Ovanda Candia, treedt af.

•  Religie
  • 1823 - Kroning van paus Leo XII in Rome.
  • 1995 - Paus Johannes Paulus II houdt in New York een toespraak tot de Algemene Vergadering van de Verenigde Naties.
  • 2003 - Heiligverklaring van Arnold Janssen (1837-1909), Duits priester, stichter van het Gezelschap van het Goddelijk Woord en twee zustercongregaties, door paus Johannes Paulus II.

•  Sport
  • 1977 - Het Nederlands voetbalelftal speelt met 0-0 gelijk tegen de Sovjet-Unie in een oefenduel in Rotterdam. Oranje telt twee debutanten: Ernie Brandts (PSV) en Tscheu La Ling (Ajax).
  • 2006 - Fabien Barthez stopt met voetbal.

•  Wetenschap en technologie
  • 1936 - Totstandkoming van de eerste communicatie via coax-kabel, tussen New York City en Philadelphia

Geboren

• 1658 - Maria d'Este, gemalin van koning Jacobus II van Engeland (overleden 1718)
• 1713 - Denis Diderot, Frans filosoof (overleden 1784)
• 1830 - Chester Arthur, president van de Verenigde Staten (overleden 1886)
• 1840 - Johannes II, vorst van Liechtenstein (overleden 1929)
• 1865 - Jan Ernst van der Pek, Amsterdams architect (overleden 1919)
• 1872 - Cees van Hasselt, Nederlands voetballer, eerste bondscoach van het Nederlands elftal (overleden 1951)
• 1882 - Robert Goddard, Amerikaans raketpionier (overleden 1945)
• 1884 - Jan Klingen, Nederlands onderwijzer en verzetsstrijder tijdens de Tweede Wereldoorlog (overleden 1944)
• 1886 - Han Hollander, Nederlands sportverslaggever (overleden 1943)
• 1887 - Nils Middelboe, Deens voetballer, voetbalcoach en voetbalscheidsrechter (overleden 1976)
• 1888 - Mary Fuller, Amerikaans actrice (overleden 1973)
• 1894 - Bevil Rudd, Zuid-Afrikaans atleet (overleden 1948)
• 1899 - Georges Bidault, Frans politicus (overleden 1983)
• 1900 - Sam Olij, Nederlands bokser (overleden 1975)
• 1901 - Willy Lages, Duits oorlogsmisdadiger (overleden 1971)
• 1913 - Lode Janssens, Belgisch wielrenner (overleden 1978)
• 1919 - Donald Pleasence, Brits acteur (overleden 1995)
• 1922 - José Froilán González, Argentijns autocoureur
• 1926 - Coen Dillen, Nederlands voetballer (overleden 1990)
• 1927 - Marianne Dommisse, Nederlands fotografe
• 1930 - Pavel Popovytsj, Russisch kosmonaut (overleden 2009)
• 1930 - Renze de Vries, Nederlands voetbalvoorzitter (overleden 2012)
• 1931 - Christiane Mercelis, Belgisch tennisster
• 1931 - Ismael Rivera, Puerto Ricaans zanger (overleden 1987)
• 1933 - Diane Cilento, Australisch actrice (overleden 2011)
• 1936 - Václav Havel, Tsjechisch staatsman en schrijver (overleden 2011)
• 1940 - Álvaro Bardón, Chileens neoliberaal econoom (overleden 2009)
• 1942 - Sjaak Roggeveen, Nederlands voetballer
• 1943 - Steve Miller, Amerikaans muzikant
• 1944 - Benk Korthals, Nederlands politicus
• 1944 - Hans Nieuwenhuis, Nederlands hoogleraar privaatrecht
• 1946 - Pacita Abad, Filipijns kunstschilder (overleden 2004)
• 1947 - Brian Johnson, Brits zanger (AC/DC)
• 1948 - Joseph Bruyère, Belgisch wielrenner
• 1950 - Paola del Medico, Zwitsers zangeres
• 1950 - James Rizzi, Amerikaans popartkunstenaar (overleden 2011)
• 1951 - Bob Geldof, Iers popmuzikant en activist
• 1952 - Clive Barker, Brits schrijver
• 1952 - Harold Faltermeyer, Duits muzikant
• 1953 - Russell Mael, Amerikaans zanger
• 1954 - Frank Krog, Noors acteur (overleden 2008)
• 1957 - Hans Koeleman, Nederlands atleet
• 1957 - Bernie Mac, Amerikaans komiek en acteur (overleden 2008)
• 1958 - Regine Berg, Belgisch atlete
• 1958 - André Kuipers, Nederlands ruimtevaarder
• 1962 - Mike Conley, Amerikaans atleet
• 1962 - Juvenal Olmos, Chileens voetballer en voetbalcoach
• 1963 - John Buttigieg, Maltees voetballer en voetbalcoach
• 1963 - Michael Hadschieff, Oostenrijks schaatser
• 1964 - Letitia Vriesde, Surinaams atlete
• 1965 - Theo Bos, Nederlands voetballer (overleden 2013)
• 1965 - Terje Hauge, Noors voetbalscheidsrechter
• 1965 - Els de Schepper, Vlaams actrice, cabaretière en schrijfster
• 1965 - Gregor Židan, Sloveens voetballer
• 1966 - Inessa Kravets, Oekraïens atleet
• 1967 - Rudie Kemna, Nederlands wielrenner en ploegleider
• 1967 - Guy Pearce, Australisch acteur
• 1968 - Fabián Estay, Chileens voetballer
• 1968 - Wim Helsen, Vlaams cabaretier, komiek, acteur en columnist
• 1969 - Igor Oprea, Moldavisch voetballer
• 1970 - Mark Luijpers, Nederlands voetballer
• 1971 - Bertrand Crasson, Belgisch voetballer
• 1971 - Wim Omloop, Belgisch wielrenner
• 1971 - Nicola Rizzoli, Italiaans voetbalscheidsrechter
• 1973 - Jacqueline Poelman, Nederlands atlete
• 1974 - Geoffrey Claeys, Belgisch voetballer
• 1974 - Marshall Lancaster, Brits acteur
• 1974 - Jeff Strasser, Luxemburgs voetballer
• 1975 - Sophie Hilbrand, Nederlands televisiepresentatrice en actrice
• 1975 - Kate Winslet, Brits actrice
• 1976 - Froukje Jansen, Nederlands televisiepresentatrice en actrice
• 1976 - Ramzan Kadyrov, Tsjetsjeens politicus
• 1976 - Paul Matthijs, Nederlands voetballer
• 1976 - Rico Rex, Duits kunstschaatser
• 1977 - Konstantin Zyrjanov, Russisch voetballer
• 1979 - Darl Douglas, Surinaams voetballer
• 1979 - Vincent van Essen, Nederlands (televisie)kok
• 1979 - Andrew Greet, Brits schaker
• 1979 - Vince Grella, Australisch voetballer
• 1979 - Kim Pieters, Nederlands actrice
• 1980 - James Toseland, Brits motorcoureur
• 1981 - Enrico Fabris, Italiaans schaatser
• 1983 - Xavier Chen, Belgisch voetballer
• 1984 - Zlatko Dedič, Sloveens voetballer
• 1984 - Angel Perkins, Amerikaans atlete
• 1985 - Matteo Marsaglia, Italiaans alpineskiër
• 1986 - Rui Alberto Costa Fario, Portugees wielrenner
• 1986 - Kirk Shepherd, Engels darter
• 1987 - Jean Basson, Zuid-Afrikaans zwemmer
• 1987 - Kevin Mirallas, Belgisch voetballer
• 1987 - Javier Villa, Spaans autocoureur
• 1988 - Meagen Nay, Australisch zwemster
• 1988 - Anthony Van Loo, Belgisch voetballer
• 1989 - Kimiya Sato, Japans autocoureur
• 1990 - Rachel Klamer, Nederlands triatlete en duatlete
• 1991 - Margot De Ridder, Vlaams actrice
• 1991 - Arthur Pic, Frans autocoureur
• 1992 - Remco Goetheer, Nederlands atleet

Overleden

• 578 - Justinus II (58), Byzantijns keizer
• 1056 - Hendrik III (38), keizer van het Heilige Romeinse Rijk
• 1214 - Alfons VIII (58), koning van Castilië
• 1285 - Filips de Stoute (40), koning van Frankrijk
• 1564 - Pierre de Manchicourt (54), Frans-Vlaams renaissancecomponist
• 1813 - Tecumseh (45), indianenleider
• 1837 - Hortense de Beauharnais (54), koningin van Holland
• 1867 - Willem van Hessen-Kassel (79), zoon van prins Frederik van Hessen
• 1874 - Charles-Mathias Simons (72), Luxemburgs politicus
• 1880 - Jacques Offenbach (61), Duits-Frans componist
• 1933 - Renée Adorée (35), Frans-Amerikaans actrice
• 1936 - J. Slauerhoff (38), Nederlands schrijver
• 1949 - Theo Slot (54), Nederlands vliegtuigontwerper
• 1962 - Rasmus Rasmussen (91), Faeröers pedagoog, politicus en schrijver
• 1965 - Georges Vantongerloo (78), Belgisch kunstschilder, beeldhouwer en architect
• 1983 - Earl Tupper (76), Amerikaans uitvinder
• 1986 - James Hardy Wilkinson (67), Brits wiskundige en informaticus
• 1992 - Paul Acket (69), Nederlands impresario
• 1993 - Francesco Carpino (88), Italiaans curiekardinaal
• 1995 - Linda Gary (50), Amerikaans stemactrice
• 2000 - Cătălin Hîldan (24), Roemeens voetballer
• 2000 - Sidney Yates (91), Amerikaans politicus
• 2001 - Mike Mansfield (98), Amerikaans politicus en diplomaat
• 2001 - Egbert van 't Oever (74), Nederlands schaatscoach
• 2001 - Emilie Schindler (94), weduwe van Oskar Schindler
• 2002 - Eddy van Vliet (60), Belgisch dichter en advocaat
• 2003 - Wil van Beveren (91), Nederlands atleet en sportjournalist
• 2003 - Anja Joos (43), Nederlands slachtoffer zinloos geweld
• 2003 - Neil Postman (72), Amerikaans mediacriticus
• 2003 - Timothy Treadwell (46), Amerikaans natuurbeschermer
• 2006 - Don Thompson (73), Brits atleet
• 2007 - Leo de Hartogh (91), Nederlands acteur
• 2010 - Bernard Clavel (87), Frans schrijver
• 2010 - Steve Lee (47), Zwitsers muzikant en zanger
• 2011 - Níver Arboleda (43), Colombiaans voetballer
• 2011 - Graham Dilley (52), Engels cricketspeler
• 2011 - Bert Jansch (67), Schots zanger
• 2011 - Steve Jobs (56), Amerikaans topzakenman, (mede)oprichter van Apple Inc.
• 2011 - Charles Napier (75), Amerikaans acteur
• 2011 - Fred Shuttlesworth (89), Amerikaans burgerrechtenactivist

Viering/herdenking

• Werelddag van de leerkrachten (UNESCO)
• Rooms-katholieke kalender:
  • Heilige Placidus (van Subiaco) († c. 540)
  • Heilige Galla (van Rome) († c. 550)
  • Heilige Flora van Beaulieu, patr. van alle vrouwen die de naam v/e bloem dragen († 1347)
  • Heilige Meinolf van Paderborn († c. 859)
  • Heilige Luigi Scrosoppi († 1884)
  • Heilige Bartolomeüs Longo († 1926)
  • Heilige Charitina van Amasea († 304)
  • Heilige Attilanus van Zamora († c. 915 of c. 1005)
  • Zalige Aymard (van Citiny) († 965)

Weerextremen

Nederland

Dagrecords

• 1912 - Laagste etmaalgemiddelde temperatuur 4,2 °C
• 1921 - Hoogste etmaalgemiddelde temperatuur 15,8 °C
• 1912 - Laagste minimumtemperatuur -1,5 °C
• 1921 - Hoogste maximumtemperatuur 23,1 °C
• 1930 - Hoogste uurgemiddelde windsnelheid 12,9 m/s
• 1972 - Langste zonneschijnduur 10,4 uur
• 1954 - Langste neerslagduur 12,8 uur
• 1938 - Hoogste etmaalsom van de neerslag 18,3 mm
• 1972 - Laagste etmaalgemiddelde relatieve vochtigheid 59 %

België

Dagrecords

• 1881 - Laagste etmaalgemiddelde temperatuur 2,9 °C
• 1921 - Hoogste etmaalgemiddelde temperatuur 20,2 °C
• 1881 - Laagste minimumtemperatuur -1,5 °C
• 1921 - Hoogste maximumtemperatuur 27 °C
• 1885 - Hoogste etmaalsom van de neerslag 29,6 mm

Bronnen, noten en/of referenties