Westelijke Jordaanoever

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Ga naar: navigatie, zoeken
Het centrum van Ramallah, Westelijke Jordaanoever
Israëlische nederzettingen
Kaartje met de nederzettingen

De Westelijke Jordaanoever (Arabisch: الضفة الغربية, aḍ-Ḍiffä l-Ġarbīyä, Hebreeuws: הגדה המערבית, Hagadah Hamaaravit), ook wel Westoever of (minder juist) Cisjordanië genoemd, is een deel van Palestina. Het is een bergachtig gebied dat aan de oostzijde wordt begrensd door de rivier de Jordaan en de Dode Zee. Naast deze natuurlijke grenzen is de verdere grens van het gebied bestuurlijk. De oorspronkelijke bestuurlijke grens, vastgesteld in 1948, wordt de 'Groene Lijn' genoemd.

In 2007 waren er 2.350.583 Palestijnse inwoners[1].

Westelijke Jordaanoever na 1948[bewerken]

Het gebied is het deel van het voormalige Britse Mandaatgebied Palestina dat in 1948 door (toenmalig) Transjordanië werd veroverd. Hierbij werd de Joodse wijk van Jeruzalem tijdens, maar ook na de oorlog grotendeels verwoest en Jeruzalem werd een verdeelde stad met vele (prikkeldraad)versperringen. Op 24 april 1950 werd het gebied formeel geannexeerd door Transjordanië, na annexatie noemde Jordanië het gebied 'Westelijke Jordaanoever'. Transjordanië (dat "over de Jordaan" betekent) veranderde hierna zijn naam in Jordanië. De Palestijnen die er woonden kregen automatisch het Jordaanse staatsburgerschap. De annexatie werd alleen erkend door Groot-Brittannië en Pakistan, beide landen waren bevriend met het bestuur van Jordanië. Het gebied met inbegrip van Oost-Jeruzalem wordt verboden gebied voor Joden uit Israël en andere landen.[2] christelijke pelgrims moesten een doopbewijs tonen aan de Jordaanse autoriteiten om te bewijzen dat ze geen Jood waren.[3]

In de Zesdaagse Oorlog van 1967 werd het gebied door Israël veroverd, Israël veroverde ook de 'oude stad' van Jeruzalem (Jeruzalem hoort in deze geschiedenis niet tot het gebied Westelijke Jordaanoever, maar heeft een aparte status gekregen). Israël duidt dit gebied aan met de Bijbelse namen Judea en Samaria. Nadat Israël het gebied in 1967 had veroverd, annexeerde Israël het gebied niet, met uitzondering van Oost-Jeruzalem. Israël liet het dagelijks bestuur van het Tempelplein, met daarop de bekende Rotskoepel, over aan de (toen door Jordanië gedomineerde) waqf, een islamitische organisatie. In 1988 liet Jordanië zijn claim op de Westelijke Jordaanoever varen.

Bestuurlijke verdeling[bewerken]

De Westelijke Jordaanoever kreeg met het oog op het stichten van een Palestijnse staat na de Oslo-akkoorden in 1994 in bepaalde gebieden een beperkte autonomie. Het Palestijnse bestuur in deze gebieden werd de Palestijnse Autoriteit en stond in 1994 onder leiding van de Fatahpartij van Yasser Arafat. Om het onderscheid tussen gebieden met beperkte Palestijnse autonomie en gebieden onder volledig Israëlische bestuur te omschrijven, werd het gebied ingedeeld in A-, B- en C-gebieden: In overeenstemming met de Oslo Akkoorden is de Westelijke Jordaanoever, met uitzondering van Oost-Jeruzalem, verdeeld in drie gebieden:[4]

  • Area A (18% van het grondgebied, 55% van de Palestijnse populatie) waar de Palestijnse Autoriteit zowel het burgerlijk bestuur als het veiligheidstoezicht uitoefent. Voornamelijk de steden.
  • Area B (20% van het grondgebied, 41% van de Palestijnse populatie) waar de Palestijnse Autoriteit het burgerlijk bestuur uitoefent en het veiligheidstoezicht in handen is van het Israëlische leger en veiligheidsdiensten (formeel gezamenlijk met de PA). Voornamelijk platteland.
  • Area C (62% van het grondgebied, 5,8% van de Palestijnse bevolking) onder volledig Israëlisch veiligheidstoezicht (door het leger) en bijna volledig Israëlisch burgerlijk bestuur (door het leger). Met name gebieden met veel nederzettingen, langs de muur en een brede strook langs de Jordaan.

Israëlische nederzettingen[bewerken]

De bouw van Israëlische nederzettingen is door de VN-Veiligheidsraad in resolutie 446 van maart 1979 illegaal verklaard. De geldigheid van deze resolutie wordt echter door Israël betwist. Sommige nederzettingen worden ook door Israël als illegaal beschouwd. Dit betreft een aantal zogenaamde buitenposten (Engels: outposts) waar streng religieuze joden wonen, vaak in campers of caravans. Na de illegaalverklaring weigeren deze mensen vaak te vertrekken. Dit leidt dan tot confrontaties tussen de kolonisten en het Israëlische leger en politie.

In augustus 2005 werden samen met alle nederzettingen in de Gazastrook, 4 van de 150 nederzettingen op de Westelijke Jordaanoever ontruimd.[5]

Demografie[bewerken]

In december 2007 hield de Palestijnse autoriteit een volkstelling, hieruit bleek dat er op de Westelijke Jordaanoever inclusief Oost-Jeruzalem 2.345.000 Palestijnen woonden - dat was een verdubbeling ten opzichte van 10 jaar daarvoor.[6] Op de Westelijke Jordaanoever wonen ook nog 275.000 Israëlische kolonisten in nederzettingen, in Oost-Jeruzalem wonen 200.000 Israëliërs. Verder wonen in de Westelijke Jordaanoever nog kleine etnische groepen zoals Samaritanen, maar deze groepen zijn zeer klein en bestaan uit een paar honderd mensen. Na de tweede intifada (2000-2005) is het contact tussen Palestijnse en Israëlische bewoners sterk afgenomen. Rond de 30% van de Palestijnen die op de Westelijke Jordaanoever wonen zijn vluchtelingen of nakomelingen van vluchtelingen die vóór 1948 in het gebied dat nu Israël heet woonden. Volgens de UNRWA waren dat in juni 2008 754.263 personen.[7]

Zo'n 75% van de inwoners van de Westelijke Jordaanoever is moslim, 17% is religieus Joods en 8% is christen.

Westoeverbarrière[bewerken]

Om zich te beschermen tegen zelfmoordaanslagen en beschietingen vanuit de Westelijke Jordaanoever (lijst van aanslagen in Israël) besloot Israël om een scheidingsmuur te bouwen. De Israëlische Westoeverbarrière ligt deels op de grens van, deels diep in de Westelijke Jordaanoever. De muur en de vele controleposten belemmeren het economisch verkeer. Israël voert aan dat de barrière voornamelijk wordt gebouwd om aanslagen door Palestijnse terroristen tegen te gaan. De Algemene Vergadering van de VN bepaalde dat een gedeelte van het traject in strijd zou zijn met het internationaal recht, na een identiek advies van het Internationaal Gerechtshof in Den Haag (2004). De motivering voor deze veroordeling is dat deze Veiligheidsbarrière (Israëlisch taalgebruik) of Apartheidsmuur (Palestijns taalgebruik) niet de groene lijn volgt maar diep in de Westelijke Jordaanoever snijdt waardoor Palestijns grondgebied bij Israël geannexeerd wordt. Het betreft vooral gebieden waar de muur om nederzettingen en religieuze plaatsen heen is gebouwd teneinde deze te beschermen en de toegang tot Israël gemakkelijker te maken via een uitgebreid wegennet dat niet toegankelijk is voor Palestijnen. Door de Palestijnen wordt deze muur ook wel Sharon's Wall genoemd. Palestijnse christenen en moslims maken er bezwaar tegen dat bepaalde religieuze plaatsen zo alleen door en voor joden worden geclaimd.

Belangrijke plaatsen op de Westelijke Jordaanoever[bewerken]

Zie ook[bewerken]

Bronnen, noten en/of referenties
  1. (en) PCBS (Palestijns Centraal Bureau Statistieken), Census 2007 Final Results (p. 61)
  2. To Rule Jerusalem, Roger Friedland, Richard Hecht, 2000, p. 39
  3. Martin Gilbert (1996). 'Jerusalem in the Twentieth Century. Pimlico. p. 254
  4. Area C and Palestinian State Building, juli 2011, The Council for European Palestinian Relations (CEPR), EU Heads of Mission report dat in juli 2011 door de EU Heads of Mission is opgesteld.
  5. http://news.bbc.co.uk/1/hi/world/middle_east/4744989.stm
  6. Palestinians grow by a million in decade, Jerusalem Post, 9 februari 2008
  7. [1], Vluchtelingen volgens de UNRWA
  8. Palestijnen bouwen moderne stad. Christenen voor Israël, 23 Juni 2010
  9. A Shining City On a Hill. TIME, 21 Maart 2011