Oost-Jeruzalem
| Oude ommuurde centrum van Jeruzalem en haar buitenwijken |
||
| Werelderfgoed cultuur | ||
 |
||
| UNESCO-regio | Azië-Pacific | |
| Criteria | II, III, VI | |
| Inschrijvingshistorie | ||
| UNESCO-volgnr. | 148rev | |
| Inschrijving | 1981 (Onbekende) | |
| UNESCO-werelderfgoedlijst | ||
Oost-Jeruzalem (Hebreeuws: מזרח ירושלים, Arabisch: القدس الشرقية) is het oostelijke en oudere deel van de stad Jeruzalem. Het omvat onder meer de oude stad met de Tempelberg, de Al-Aqsamoskee, de Rotskoepel en de Klaagmuur. De oude stad had/heeft vier etno-religieuze wijken: de Joodse, de islamitische, de christelijke en de Armeense wijk.
Oost-Jeruzalem maakte deel uit van het mandaatgebied Palestina en werd in de Arabisch-Israëlische Oorlog van 1948 door Jordanië veroverd.
De Jordaanse koning Abdoellah I had een geheime overeenkomst gesloten met de Joodse leiding over de verdeling van Palestina. Zijn leger onder leiding van de Britse commandant John Bagot Glubb kon vrijwel ongehinderd de Westelijke Jordaanoever bezetten. De status van Jeruzalem was echter fel omstreden omdat hier zowel joodse als christelijke als islamitische heilige plaatsen waren. Tijdens de oorlog lukte het geen van beide partijen geheel Jeruzalem te veroveren. Oost-Jeruzalem, waaronder de oude stad, bleef in Jordaanse handen. De Joodse bewoners van Oost-Jeruzalem werden gedeporteerd, hun huizen onbewoonbaar gemaakt en de 58 synagogen werden verwoest.
Na de oorlog van 1948 annexeerde Jordanië de Westelijke Jordaanoever en Oost-Jeruzalem. Deze Jordaanse annexatie was in de Arabische wereld omstreden. In de Zesdaagse Oorlog van 1967 veroverde Israël Oost-Jeruzalem, waarna het werd herenigd met het moderne West-Jeruzalem. De Joodse wijk werd gerestaureerd. De oude Marokkaanse wijk (Harat al-Maghariba) van 135 woningen werd drie dagen na de verovering van Oost-Jeruzalem gesloopt om plaats te maken voor een groot plein voor de klaagmuur. Israël stelde de islamitische heilige plaatsen onder het beheer van de Jordaanse Waqf, een islamitische religieuze instelling.
In 1980 nam de Knesset de Jeruzalemwet aan, waarmee Jeruzalem tot ondeelbare hoofdstad van Israël werd uitgeroepen. Deze Israëlische annexatie werd door de Veiligheidsraad van de Verenigde Naties door middel van Resolutie 476 Veiligheidsraad Verenigde Naties en Resolutie 478 Veiligheidsraad Verenigde Naties verworpen.
De Palestijnse Autoriteit heeft een kantoor in Oost-Jeruzalem, het Orient House. De Palestijnse Autoriteit claimt Oost-Jeruzalem als hoofdstad van een toekomstige Palestijnse staat, waarin het Orient House als zetel van een toekomstige Palestijnse regering moet gaan fungeren.
Oost-Jeruzalem is een heet hangijzer in de onderhandelingen tussen de Israëli's en de Palestijnen. De vredesbesprekingen die in 2000 onder leiding van de toenmalige Amerikaanse president Bill Clinton in Camp David tussen de Israëlische premier Ehud Barak en de Palestijnse president Yasser Arafat werden gevoerd, liepen onder andere op Oost-Jeruzalem stuk. Barak wilde Oost-Jeruzalem verdelen, voor Arafat kon daar geen sprake van zijn omdat deze geheel Oost-Jeruzalem wilde hebben.
Zowel aan Israëlische als aan Palestijnse zijde zijn er velen die van een splitsing van Oost-Jeruzalem niet willen weten en dit stadsdeel helemaal in handen van het eigen land willen houden respectievelijk in handen van het eigen toekomstige land willen krijgen.
 |
Werelderfgoed in Israël |  |
|---|---|---|
|
Bijbelse nederzettingen Beër Sjeva, Hazor en Megiddo · Heilige plaatsen van het bahá'í-geloof in Haifa en West-Galilea · Massada · Oude stad Acre (Akko) · Wierookroute - Woestijnsteden in de Negev · Witte stad van Tel Aviv |
||
