Bethlehem
|
||||||||||||||||||||
|
||||||||||||||||||||
|
||||||||||||||||||||
Bethlehem (Arabisch: بيت لحم Biet Lachem, "vleeshuis", Hebreeuws בית לחם, Beit Lechem, "broodhuis") is een Palestijnse stad op de Westelijke Jordaanoever. Bethlehem heeft ca. 28.000 inwoners. Het aangrenzende Beit Jala en Beit Sahour hebben respectievelijk 13.000 en 12.000 inwoners. De vluchtelingenkampen Dheisheh, Aida en Beit Jebreen zijn inmiddels in Betlehem opgenomen: armoedige woonwijken, die in belangrijke mate afhankelijk zijn van hulp van de VN. Bethlehem ligt ongeveer 10 kilometer ten zuiden van Jeruzalem en 765 meter boven zeeniveau (30 meter hoger dan Jeruzalem).
Inhoud |
[bewerken] Beknopte geschiedenis
[bewerken] Oudste geschiedenis
De plaats Bethlehem wordt in de Tenach genoemd, onder meer in het boek Ruth. Verder zou koning David uit deze plaats afkomstig zijn. In Micha 5:1 wordt voorspeld dat Bethlehem de geboorteplaats van de toekomstige leider van Israël zal zijn. Nog net binnen de bebouwde kom van de huidige stad ligt volgens de overlevering het graf van de Joodse 'aartsmoeder' Rachel. Deze pelgrimsplaats die eeuwenlang door joden, christenen en moslims bezocht werd, is thans veranderd in een militaire vesting die alleen nog via een speciale toegang bijna alleen nog door Israëli bezocht wordt. Rachels Tomb werd in 2010 onder protest van het gemeentebestuur van Bethlehem door Israël, net als de oude stad Hebron, tot nationaal Israëlisch erfgoed uitgeroepen. In verschillende landen zijn er stemmen opgegaan om plaatsen in Israël en de bezette gebieden die door meerdere religies als heilig worden aangemerkt op de lijst van cultureel werelderfgoed van de UNESCO te plaatsen.
[bewerken] Geboorteplaats van Jezus?
Bethlehem is vooral belangrijk voor het christendom aangezien het de plaats is waar Jezus van Nazareth volgens de evangelisten Mattheus en Lucas geboren is - Marcus en Johannes vermelden Bethlehem niet als Jezus' geboorteplaats en geven aan dat hij uit Nazareth stamt[2]. Vele moderne onderzoekers betwijfelen of Jezus in Bethlehem geboren is en houden voor mogelijk dat het Nieuwe Testament dit verhaal verzonnen heeft om de profetie in vervulling te laten gaan en een verband met het Huis van David te suggereren.[3][4][5][6] In een artikel uit 2005 in het tijdschrift Archaeology wijst de archaeoloog Aviram Oshri op de afwezigheid van bebouwing in het gebied ten tijde van de geboorte van Jezus en neemt aan dat Jezus geboren is in de plaats Bethlehem in Galilea.[7] Maar Jerome Murphy-O’Connor houdt vast aan het traditionele standpunt en beschouwt de geboortegrot als historisch.[8]
Ook de islam beschouwt Bethlehem als de geboorteplaats van Jezus, die daar bekend staat als de profeet Isa.
[bewerken] Middeleeuwen
In Bethlehem woont nog steeds een van de grootste gemeenschappen van Palestijnse christenen, die in het Midden-Oosten zijn overgebleven. Tijdens de Vijfde Kruistocht van Frederik II, maakte deze keizer met de sultan Al-Kamil van Egypte al afspraken over het christelijke karakter van zowel Nazareth als Bethlehem. Een van de beroemdste en mogelijk oudste kerken ter wereld staat in Bethlehem: de Geboortekerk, althans het deel dat bekend staat als Grieks-Orthodoxe basilica, gelegen naast de aangebouwde Rooms-Katholieke Catharinakathedraal, waarvan de kloosterhof teruggaat tot de tijd van de kruisvaarders. De bouw van de basilica dateert van keizer Constantijn de Grote, ze werd later door Justinianus I gerestaureerd. Onder deze, aan het Manger Square (Kribbeplein) gelegen basilica zou de grot zijn geweest waarin Jezus is geboren. In een andere grot zou Hiëronymus aan zijn beroemde bijbelvertaling, de Vulgaat, gewerkt hebben. In Bethlehem bevindt zich ook nog de zogenaamde 'Melkgrot', waar Jezus, Maria en Jozef zich verborgen zouden hebben, toen de engel Jozef opdracht had gegeven om naar Egypte te vluchten.
[bewerken] Moderne geschiedenis
Bethlehem bleef eeuwenlang een christelijke stad. Vlak na de Tweede Wereldoorlog bestond de bevolking van Bethlehem nog voor bijna 90 procent uit christenen. De geboortekerk en ook de zogeheten 'Herdersvelden' vormen een attractie voor pelgrims. Op de Tweede Kerstdag start hier traditioneel een vredesdemonstratie.
Vaak worden tijdens het Kerstfeest beelden van de Geboortekerk wereldwijd op televisiezenders vertoond. De rooms-katholieke patriarch van Jeruzalem komt de middag voor kerstmis naar de stad en wordt in een grote demonstratie, waar de gehele christelijke gemeenschap aan meedoet, met veel vertoon naar de kerk begeleid. Diverse christelijke stromingen, waaronder de Grieks-orthodoxe Kerk, de Rooms-katholieke Kerk, de Armeens-orthodoxe Kerk beheren als het ware een onderdeel van deze kerk. Er wonen in Betlehem ook kleine gemeenschappen van de Grieks-melkitisch-katholieke Kerk en de Evangelisch-Lutherse Kerk, waarvan de theoloog Mitri Raheb een representant is.
In 1947 deelde de VN Bethlehem in bij de door haar bestuurde enclave Jeruzalem. Tijdens de Arabisch-Israëlische Oorlog van 1948 werd de stad veroverd door Jordanië. Toen in 1948 na de uitroeping van de Israëlische onafhankelijkheid de Palestijnse bevolking uit circa 400 dorpen werd verdreven (de zogenaamde Nakba), vluchtten duizenden, voornamelijk islamitische Palestijnen, onder meer nar Bethlehem, waar ze in vluchtelingenkampen werden ondergebracht. Inmiddels maken de moslims daardoor de meerderheid van de bevolking uit.
In de Zesdaagse oorlog in 1967 werd Bethelehem met de gehele Westelijke Jordaanoever door Israël bezet. Na de Oslo Akkoorden heeft Israël Bethlehem in 1996 aan de Palestijnse Autoriteit overgedragen, maar het Israëlische leger behoudt zich het recht voor de stad binnen te gaan wanneer het wil. In 2002 kwam het zo tot zware gevechten in de stad, waarbij Palestijnse verzetsstrijders de Geboortekerk invluchtten, waar hen door de Franciscanen, die door de kerk over meerdere christelijke heilige plaatsen als beheerders zijn aangesteld, kerkasiel geboden werd.
[bewerken] Bethlehem vandaag
Tegenwoordig is het stadje bijna geheel omsingeld door de acht meter hoge afscheidingsmuur waarvoor hele woon- en winkelstraten door Israël werden gesloopt. Ook zijn aanzienlijke delen van het oorspronkelijke grondgebied van het vroegere Bethlehem door Israël geconfisqueerd. Voor deze ingrepen is de Bethlehemse gemeenschap niet gecompenseerd. Je kunt tegenwoordig de stad alleen in en uit via zware metalen poorten, mits je over de juiste reispapieren beschikt. Veel inwoners zijn al jaren niet meer buiten de stad geweest in verband met dit passensysteem. Het gevolg is dat Palestijnse christenen, die relatief gemakkelijker worden toegelaten in westerse landen dan hun moslim landgenoten, de stad vanwege de bijzonder slechte economische situatie aan het verlaten zijn. Bijna alle nijverheid is over de kop en het toerisme blijft vanwege de politieke situatie een zeer wisselvallige bron van inkomsten, ook al omdat de meeste pelgrims en toeristen vanuit Israël en de daar gelegen hotels een bezoek aan Bethlehem brengen. Bij zijn laatste bezoek aan Israël en de Palestijnse gebieden, deed paus Benedictus XVI een oproep aan de christenen om niet op te geven en te blijven.
In de stad bevindt zich een katholieke Palestijnse universiteit, de eerste die op de Westbank werd gevestigd (1981) en die open staat voor alle religies. Verder bevindt zich in Betlehem het Arab Educational Institute, geaffilieerd met Pax Christi International dat zich richt op educatief werk voor kinderen, jongeren- en vrouwengroepen en hun trainers en begeleiders. Iedere zomer reizen er uit de hele wereld vrijwillige docenten aan voor de zogeheten Summerschool, om de in Bethlehem opgesloten jeugd allerlei cursussen aan te bieden.
Verder bevindt zich tegenover de Geboortekerk een oude moskee. Er zijn veel, veelal vanwege de bezetting nu gesloten souvenirwinkels en een internetcafé. Op hetzelfde plein waar de Geboortekerk staat, is ook het Bethlehem Peace Center te vinden. Dit culturele centrum beschikt over een eigen auditorium waar regelmatig culturele, maar ook commerciële, films worden vertoond. Daarnaast heeft men regelmatig culturele exposities.
[bewerken] Betlehem of Bethlehem?
In 1968 besloten de Katholieke Bijbelstichting en het Nederlands Bijbelgenootschap dat de meeste namen niet meer met th maar met t zouden worden geschreven. In de vergriekste vorm zoals we die in de Septuagint en het Nieuwe Testament aantreffen, wordt de letter thèta, dus niet tau, gebruikt (Βαιθλεεμ). De oorspronkelijke Hebreeuwse naam schrijf je echter met een taw, niet met de Thet (ביתלחם)
[bewerken] Een tweede Bethlehem?
 |
Er wordt getwijfeld aan de feitelijke juistheid van het volgende gedeelte Raadpleeg de bijbehorende overlegpagina voor meer informatie, en pas na controle desgewenst het artikel aan. |
Naast het Bethlehem, dat 140 kilometer zuidelijker op de Westelijke Jordaanoever (zo'n 10 kilometer onder Jeruzalem) ligt, bestaat er ook nog een ander Bethlehem. Amper 7 kilometer verwijderd van Nazareth ligt in de Israëlische landstreek Galilea het 2e Bethlehem. Een dorp van zo'n 800 inwoners.
Volgens de Israëlische archeoloog Aviram Oshri is hier Jezus Christus geboren, niet in het 'Palestijnse' Bethlehem. Hij vond er de fundamenten van een van de grootste Byzantijnse kerken in het Heilige Land, alsmede de resten van een klooster. Volgens Oshri moet dit Bethlehem in de 6e eeuw een belangrijk centrum geweest zijn van de christelijke pelgrimage. Volgens deze archeoloog zou het Palestijnse Bethlehem niet hebben bestaan tijdens de geboorte van Jezus. Het onderzoek van Aviram Oshri ligt stil. Zijn werkgever, de Israëlische Archeologische dienst verkeert permanent in geldnood, maar er spelen ook tegengestelde belangen mee van de christelijke kerken, die al sinds jaar en dag de geboorteplaats in het andere Bethlehem vereren. Oshri's hypothese wordt volgens hen niet ondersteund door wat er in de Evangeliën wordt vermeld over de geboorteplaats van Jezus Christus.
Zie bijvoorbeeld Mattheüs 2 (Statenvertaling)
1) Toen nu Jezus geboren was te Bethlehem, gelegen in Judea, in de dagen van den koning Herodes, ziet, enige wijzen van het Oosten zijn te Jeruzalem aangekomen. 2) Zeggende: Waar is de geboren Koning der Joden? want wij hebben gezien Zijn ster in het Oosten, en zijn gekomen om Hem te aanbidden. 3) De koning Herodes nu, dit gehoord hebbende, werd ontroerd, en geheel Jeruzalem, met hem. 4) En bijeenvergaderd hebbende al de overpriesters en Schriftgeleerden des volks, vraagde van hen, waar de Christus zou geboren worden. 5) En zij zeiden tot hem: Te Bethlehem, in Judea gelegen; want alzo is geschreven door den profeet [1]: 6) En gij Bethlehem, gij land Juda! zijt geenszins de minste onder de vorsten van Juda; want uit u zal de Leidsman voortkomen, Die Mijn volk Israël weiden zal.
Archeologie is op meer plaatsen in Israël en de bezette gebieden een gepolitiseerd vak geworden.
[bewerken] Literatuur
- Amara, Muhammad (1999). Politics and sociolinguistic reflexes: Palestinian border villages (Illustrated ed.). John Benjamins Publishing Company. ISBN 9027241287, 9789027241283.
- Brynen, Rex (2000). A very political economy: peacebuilding and foreign aid in the West Bank and Gaza (Illustrated ed.). US Institute of Peace Press. ISBN 1929223048, 9781929223046.
- Vermes, Geza (2006). The Nativity: History and Legend. Penguin Press
- Edwin D., Freed (2004). Stories of Jesus' Birth. Continuum International
- Sanders, E. P. (1993). The Historical Figure of Jesus
- Crossan, John Dominic; Watts, Richard G.. Who Is Jesus?: Answers to Your Questions About the Historical Jesus. Westminster John Knox Press
- Dunn, James D. G. (2003). Jesus Remembered: Christianity in the Making. Eerdmans Press
- Mills, Watson E.; Bullard, Roger Aubrey (1990). Mercer Dictionary of the Bible. 5. Mercer University Press
- Taylor, Joan E. (1993). Christians and the Holy Places. Oxford University Press
- le Strange, Guy (1890). Palestine Under the Moslems: A Description of Syria and the Holy Land from A.D. 650 to 1500. Committee of the Palestine Exploration Fund. http://books.google.com/?id=ENANAAAAIAAJ&pg=PA493&dq=Lajjun+Guy+le+Strange. Retrieved 2009-07-22
- Paul Read, Peirs (2000). The Templars. Macmillan. ISBN 0312266588
- Thomson, Reverend W.M. (1860). The Land and the Book
[bewerken] Externe links
- Site van de Gemeente Bethlehem
- Bethlehem University
- Arab Educational Institute in Bethlehem
- De muur door Bethlehem
- O little town of Bethlehem - Virtual Tour
 |
Zie de categorie Bethlehem van Wikimedia Commons voor meer mediabestanden. |
Referenties
|
