Bethlehem

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Ga naar: navigatie, zoeken
Nuvola single chevron right.svg Dit artikel gaat over de plaats Bethlehem op de Westelijke Jordaanoever; voor andere betekenissen: zie Bethlehem (doorverwijspagina).
Bethlehem
بيت لحم
בית לחם
Plaats in Palestina Vlag van Palestina
Bethlehem
Bethlehem
Situering
Gouvernement Bethlehem
Coördinaten 31° 42′ NB, 35° 12′ OL
Algemeen
Inwoners (2007) 25.266[1]
Hoogte 765 m
Detailkaart
Barrier near Bethlehem 2011.jpg
Portaal  Portaalicoon   Azië
Straatbeeld in Bethlehem

Bethlehem (Arabisch: بيت لحم Bayt Lahm,Hebreeuws בית לחם, Beit Lechem, "broodhuis") is een Palestijnse stad op de Westelijke Jordaanoever, een Lokaliteiten van Palestijnse Autoriteit en hoofdstad van het Gouvernement Bethlehem met 25.266 inwoners (2007). De aangrenzende gemeenten Beit Jala en Beit Sahour hebben respectievelijk 11.758 en 12.367 inwoners. De vluchtelingenkampen Dheisheh (of Ad Duheisha Camp), Aida (of Ayda Camp) en Azaa (of Al'Aza Camp zijn inmiddels in Betlehem opgenomen: woonwijken, die in belangrijke mate afhankelijk zijn van hulp van de Verenigde Naties. Bethlehem ligt ongeveer 10 kilometer ten zuiden van Jeruzalem en 765 meter boven zeeniveau (30 meter hoger dan Jeruzalem).

Beknopte geschiedenis[bewerken]

Oudste geschiedenis[bewerken]

De plaats Bethlehem wordt in de Tenach genoemd, onder meer in het boek Ruth. Verder zou koning David uit deze plaats afkomstig zijn. In Micha 5:1[2] wordt voorspeld dat Bethlehem de geboorteplaats van de toekomstige leider van Israël zal zijn. In de Bijbel is Bethlehem volgens de evangelisten Mattheus en Lucas de geboorteplaats van Jezus. Ook de islam beschouwt Bethlehem als de geboorteplaats van Jezus, die in de islam bekendstaat als de profeet Isa. Jerome Murphy-O’Connor beschouwt de geboortegrot als historisch.[3] Recentelijk is er een zegel gevonden dat bewijst dat Bethlehem honderden jaren voor de geboorte van Jezus al bestond.[4]

Deze pelgrimsplaats die sinds eeuwen door joden, christenen en moslims[bron?] bezocht wordt, is thans veranderd in een militaire vesting die via een speciale toegang bijna alleen nog door Israëliërs bezocht kan worden [bron?]. Het graf van de Joodse 'aartsmoeder' Rachel zou zich nog net binnen de bebouwde kom van de huidige stad bevinden[bron?] en werd in 2010 onder protest van het gemeentebestuur van Bethlehem door Israël, evenals de oude stad Hebron, tot nationaal Israëlisch erfgoed uitgeroepen. In 2012 is de Geboortekerk en de Pelgrimsroute er naar toe door UNESCO op de Werelderfgoedlijst van Palestina geplaatst.

Middeleeuwen[bewerken]

Tijdens de Vijfde Kruistocht maakte Keizer Frederik II met de sultan Al-Kamil van Egypte al afspraken over het christelijke karakter van zowel Nazareth als Bethlehem. Een van de beroemdste en mogelijk oudste kerken ter wereld staat in Bethlehem: de Geboortekerk, althans het deel dat bekendstaat als Grieks-Orthodoxe basilica, gelegen naast de aangebouwde Rooms-Katholieke Catharinakathedraal, waarvan de kloosterhof teruggaat tot de tijd van de kruisvaarders. De bouw van de basilica dateert van keizer Constantijn de Grote, ze werd later door Justinianus I gerestaureerd. Onder deze aan het Kribbeplein gelegen basilica zou de grot zijn geweest waarin Jezus is geboren. In een andere grot zou Hiëronymus aan zijn beroemde bijbelvertaling, de Vulgaat, gewerkt hebben. In Bethlehem bevindt zich ook nog de zogenaamde 'Melkgrot', waar Jezus, Maria en Jozef zich verborgen zouden hebben, toen de engel Jozef opdracht had gegeven om naar Egypte te vluchten.

Moderne geschiedenis[bewerken]

Bethlehem bleef eeuwenlang een christelijke stad. Vlak na de Tweede Wereldoorlog bestond de bevolking van Bethlehem nog voor bijna 90 procent uit christenen. De geboortekerk en ook de zogeheten 'Herdersvelden' vormen een attractie voor pelgrims. Op de Tweede Kerstdag start hier traditioneel een vredesdemonstratie.

Vaak worden tijdens het Kerstfeest beelden van de Geboortekerk wereldwijd op televisiezenders vertoond. De rooms-katholieke patriarch van Jeruzalem komt de middag voor kerstmis naar de stad en wordt in een grote demonstratie, waar de gehele christelijke gemeenschap aan meedoet, met veel vertoon naar de kerk begeleid. Diverse christelijke stromingen, waaronder de Grieks-orthodoxe Kerk, de Rooms-katholieke Kerk, de Armeens-orthodoxe Kerk beheren als het ware een onderdeel van deze kerk. Er wonen in Betlehem ook kleine gemeenschappen van de Melkitische Grieks-katholieke Kerk en de Evangelisch-Lutherse Kerk, waarvan de theoloog Mitri Raheb een representant is.

In 1947 deelde de VN Bethlehem in bij de door haar bestuurde enclave Jeruzalem. Tijdens de Arabisch-Israëlische Oorlog van 1948 werd de stad veroverd door Jordanië. Toen in 1948 na de uitroeping van de Israëlische onafhankelijkheid de Palestijnse bevolking uit circa 400 dorpen werd verdreven (de zogenaamde Nakba), vluchtten duizenden, voornamelijk islamitische Palestijnen, onder meer naar Bethlehem, waar ze in vluchtelingenkampen werden ondergebracht. Inmiddels maken de moslims daardoor de meerderheid van de bevolking uit.

In de Zesdaagse oorlog in 1967 werd Bethlehem met de gehele Westelijke Jordaanoever door Israël bezet. Na de Oslo-akkoorden heeft Israël Bethlehem in 1996 aan de Palestijnse Autoriteit overgedragen, maar het Israëlische leger behoudt zich het recht voor de stad binnen te gaan wanneer het wil. In 2002 kwam het zo tot zware gevechten in de stad, waarbij Palestijnse verzetsstrijders de Geboortekerk invluchtten, waar hen door de Franciscanen, die door de kerk over meerdere christelijke heilige plaatsen als beheerders zijn aangesteld, kerkasiel geboden werd.

In Bethlehem woont nog steeds een van de grootste gemeenschappen van Palestijnse christenen, die in het Midden-Oosten is overgebleven, zoals de First Baptist Church van dominee Naim Khoury.

Bethlehem vandaag[bewerken]

Tegenwoordig is het stadje bijna geheel omsingeld door de acht meter hoge afscheidingsmuur waarvoor hele woon- en winkelstraten door Israël werden gesloopt[5]. Ook zijn aanzienlijke delen van het oorspronkelijke grondgebied van het vroegere Bethlehem door Israël geconfisqueerd. Voor deze ingrepen is de Bethlehemse gemeenschap niet gecompenseerd. Men kan de stad tegenwoordig alleen in en uit door zware metalen poorten, mits voorzien van de juiste reispapieren. Veel inwoners zijn al jaren niet meer buiten de stad geweest door dit passensysteem. Het gevolg is dat Palestijnse christenen, die relatief gemakkelijker worden toegelaten in westerse landen dan hun moslimlandgenoten, de stad vanwege de bijzonder slechte economische situatie aan het verlaten zijn[6] Bijna alle nijverheid is verdwenen en het toerisme blijft vanwege de politieke situatie een zeer wisselvallige bron van inkomsten, ook al omdat de meeste pelgrims en toeristen vanuit Israël en de daar gelegen hotels een bezoek aan Bethlehem brengen[7] Bij zijn laatste bezoek aan Israël en de Palestijnse gebieden deed paus Benedictus XVI een oproep aan de christenen om niet op te geven en te blijven.

In de stad bevindt zich een katholieke Palestijnse universiteit, de eerste die op de Westelijke Jordaanoever werd gevestigd (1981) en die open staat voor alle religies. Verder bevindt zich in Betlehem het Arab Educational Institute, geaffilieerd met Pax Christi International (sinds 2014 Pax genoemd) dat zich richt op educatief werk voor kinderen, jongeren- en vrouwengroepen en hun trainers en begeleiders. Iedere zomer komen hier uit de hele wereld vrijwillige docenten naar toe voor de zogeheten Summerschool, om de in Bethlehem opgesloten jeugd allerlei cursussen aan te bieden.

Verder bevindt zich tegenover de Geboortekerk een oude moskee. Er zijn veel souvenirwinkels en een internetcafé. Op hetzelfde plein waar de Geboortekerk staat is ook het Bethlehem Peace Center te vinden. Dit culturele centrum beschikt over een eigen auditorium waar regelmatig culturele, maar ook commerciële films worden vertoond. Daarnaast heeft men regelmatig culturele exposities.

Ten zuidwesten van Bethlehem in Beit Jala bevindt zich het door Israëlische nederzettingen ingesloten land van de christelijke Palestijnse boer Daoud Nassar, die geïnspireerd door de geweldloosheid zich verdedigt tegen confiscatie en werkt aan de ontwikkeling van zijn familiebezit, dat hij Tent of Nations genoemd heeft.

Betlehem of Bethlehem?[bewerken]

In 1968 besloten de Katholieke Bijbelstichting en het Nederlands Bijbelgenootschap dat de meeste namen niet meer met th maar met t zouden worden geschreven. In de vergriekste vorm zoals we die in de Septuagint en het Nieuwe Testament aantreffen, wordt de letter thèta, dus niet tau, gebruikt (Βαιθλεεμ). De oorspronkelijke Hebreeuwse naam wordt echter met een taw geschreven, niet met de Thet (ביתלחם).

Geboren[bewerken]

Literatuur[bewerken]

  • Amara, Muhammad (1999). Politics and sociolinguistic reflexes: Palestinian border villages (Illustrated ed.). John Benjamins Publishing Company. ISBN 9027241287, 9789027241283.
  • Brynen, Rex (2000). A very political economy: peacebuilding and foreign aid in the West Bank and Gaza (Illustrated ed.). US Institute of Peace Press. ISBN 1929223048, 9781929223046.
  • Vermes, Geza (2006). The Nativity: History and Legend. Penguin Press
  • Edwin D., Freed (2004). Stories of Jesus' Birth. Continuum International
  • Sanders, E. P. (1993). The Historical Figure of Jesus
  • Crossan, John Dominic; Watts, Richard G.. Who Is Jesus?: Answers to Your Questions About the Historical Jesus. Westminster John Knox Press
  • Dunn, James D. G. (2003). Jesus Remembered: Christianity in the Making. Eerdmans Press
  • Mills, Watson E.; Bullard, Roger Aubrey (1990). Mercer Dictionary of the Bible. 5. Mercer University Press
  • Taylor, Joan E. (1993). Christians and the Holy Places. Oxford University Press
  • le Strange, Guy (1890). Palestine Under the Moslems: A Description of Syria and the Holy Land from A.D. 650 to 1500. Committee of the Palestine Exploration Fund
  • Paul Read, Peirs (2000). The Templars. Macmillan. ISBN 0312266588
  • Thomson, Reverend W.M. (1860). The Land and the Book

Externe links[bewerken]

Bronnen, noten en/of referenties