Milaan (stad)

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Ga naar: navigatie, zoeken
Milaan
Milano
Stad in Italië Vlag van Italië
Flag of Milan.svg Wapen van gemeente
Milaan (stad)
Milaan (stad)
Situering
Regio Lombardije (LOM)
Provincie Milaan
Coördinaten 45° 28′ NB, 9° 10′ OL
Algemeen
Oppervlakte 182 km²
Inwoners (31 dec. 2013) 1.324.169 (7276 inw/km²)
Hoogte 120 m
Overig
Postcode 20100
Netnummer 02
Aangrenzende gemeenten Arese, Assago, Baranzate, Corsico, Peschiera Borromeo, Rho, Sesto San Giovanni, Cormano, Cologno Monzese, Bresso, Novate Milanese, Vimodrone, Pero, Segrate, Settimo Milanese, Cusago, Cesano Boscone, Trezzano sul Naviglio, San Donato Milanese, Buccinasco, Rozzano, Opera
Beschermheilige Ambrosius
Naam inwoner Milanees (it: Milanese, Meneghino)
ISTAT-code 015146
Portaal  Portaalicoon   Italië
Milan, administrative divisions - Nmbrs - colored.svg
De San Lorenzo-zuilengalerij
La Scala, het beroemde operagebouw

Milaan (Italiaans: Milano, West-Lombardisch: Milan) is de tweede stad van Italië en de belangrijkste stad van Noord-Italië. De naam komt van het Latijnse Mediolanum. Dit betekent "in het midden van de vlakte" en verwijst naar het feit dat de stad midden in de Povlakte ligt.

Milaan is de hoofdstad van Lombardije, één van de meest ontwikkelde regio's van Italië. Tevens is het de hoofdstad van de provincie Milaan. De stad zelf heeft ongeveer 1,3 miljoen inwoners, maar met de omliggende stedelijke gebieden erbij gerekend komt men op vier miljoen.

Geschiedenis[bewerken]

Milaan wordt verondersteld rond 600 v.Chr. gesticht te zijn door Noord-Italiaanse Kelten, de Insubres, wier hoofdstad het was. In 222 v.Chr. namen de Romeinen het in. In 313 verkondigde keizer Constantijn er het Edict van Milaan. Onder de Romeinse keizer Theodosius I was Milaan enige tijd hoofdstad van het West-Romeinse Rijk. In 452 werd Milaan door Attila en zijn Hunnen geplunderd. Eind 5e eeuw stichtten de binnengevallen Ostrogoten hun rijk in de regio. In 568 deden de Longobarden hetzelfde. In de 11e eeuw leidde Milaan andere steden tot semi-onafhankelijkheid van het Heilige Roomse Rijk. Bij de uitbraak van de 'Zwarte Dood' (waardoor één derde van de bevolking van Europa omkwam) werden huizen waarin de pest heerste samen met de bewoners dichtgemetseld. Hierdoor is Milaan als enige stad in Italië en omstreken gespaard gebleven van de pest. Gedurende de renaissance werd Milaan geregeerd door hertogen van de families Sforza en Visconti, die kunstenaars als Leonardo da Vinci en Bramante in dienst hadden. In 1500 namen de Fransen onder Lodewijk XII de stad in. Daarna werd het door Spanje en later Oostenrijk overheerst. Na de napoleontische tijd werd Milaan één van de belangrijkste centra van het Italiaanse nationalisme. In 1859 bevrijdden de Piëmontezen Lombardije met hulp van de Fransen. Twee jaar later was het koninkrijk Italië een feit. Milaan werd tijdens de Tweede Wereldoorlog meerdere malen gebombardeerd. In 1943 werd Milaan door de Duitsers bezet. De stad werd in april 1945 door Italiaanse partizanen bevrijd, nog voordat de geallieerden haar bereikten.[1]

In de 20e eeuw vestigden duizenden immigranten uit het arme zuiden van Italië zich in Milaan op zoek naar een betere toekomst. Dit gaf Milaan een multicultureel karakter.

Bestuurlijke indeling[bewerken]

Milaan bestaat uit 9 zones:

Cultuur en bedrijvigheid[bewerken]

Belangrijke oude gebouwen in Milaan zijn het Castello Sforzesco, gebouwd onder de hertogen van de familie Sforza, de Duomo (Dom), waarvan de bouw in totaal vijf eeuwen duurde, de aan Ambrosius, beschermheilige van Milaan, gewijde Sant'Ambrogiobasiliek en het klooster Santa Maria delle Grazie, waar da Vinci's beroemde muurschildering van Het Laatste Avondmaal zich bevindt. Moderner zijn de Pirellitoren uit 1959 en het stadion San Siro, dat gedeeld wordt door de voetbalclubs AC Milan en Internazionale (zie ook bij sport). In de voorstad Monza ligt het onder andere van de Formule 1 bekende circuit Autodromo. Milaan is overigens ook het startpunt van de belangrijke wielerwedstrijd Milaan-San Remo.

In het zeer beroemde La Scala-theater uit 1778 worden opera's opgevoerd. Het Conservatorio Giuseppe Verdi is eén van de grootste conservatoria van Italië.

Behalve de al genoemden hebben ook componist Giuseppe Verdi, automaker Ettore Bugatti en zakenman-politicus Silvio Berlusconi in Milaan gewoond.

Milaan is een centrum van de kledingindustrie en (samen met Parijs) toonaangevend op het gebied van de haute couture. Versace en Armani hebben er hun thuisbasis. Milaan is de belangrijkste zakenstad van Italië. De Italiaanse beurs is hier bijvoorbeeld gevestigd, evenals het uitgestrekte tentoonstellings- en beursterrein Fiera Campionario. Het is een welvarende en bruisende stad. Grote bedrijven in of bij Milaan zijn Alfa Romeo en Pirelli. Linate en Malpensa (zie verkeer en vervoer) zijn de twee grote Milanese vliegvelden.

Voorbeelden van Milanese cuisine zijn risotto alla Milanese, een rijstgerecht, panettone, een vruchtencake, de cotoletta alla Milanese, een gepaneerde kalfsschnitzel, en de ossobuco (kalfsschenkel). Het Milanese delicatessenwarenhuis Peck's is wereldberoemd.

Sinds 5 juni 2006 is Letizia Moratti van Popolo della Libertà (Forza Italia) de gekozen burgemeester van Milaan als opvolgster van Gabriele Albertini. Deze partij heeft het burgemeestersambt vanaf 1997. In 1993-1997 was dit ambt in handen van Marco Formentini van de Lega Nord. Van 1945 tot 1992 werd de burgemeesterspost van Milaan telkens ingevuld door de Partito Socialista Italiano (PSI). Deze partij stortte in 1992 ineen na de vele corruptieschandalen.

Musea[bewerken]

Bezienswaardigheden[bewerken]

De dom van Milaan met toeristen op het plein
Het domplein, hart van Milaan

Economie[bewerken]

Winkelen[bewerken]

Milaan is een belangrijke modestad. Bekende en voorname winkelstraten zijn onder andere de Via Monte Napoleone, Via della Spiga, Via Sant'Andrea, Via Manzoni, Corso Venezia, Galleria Vittorio Emanuele, Piazza del Duomo, Via Dante en Corso Buenos Aires.

Sport[bewerken]

De twee grootste voetbalclubs van Milaan zijn AC Milan en Internazionale, die een stadion delen. Wanneer Milan thuis speelt, draagt het de naam San Siro (genoemd naar de stadswijk), terwijl wanneer Inter thuis speelt het 'Stadio Giuseppe Meazza' heet.

Verkeer en vervoer[bewerken]

De metro van Milaan
Station Milano Centrale

Station Milano Centrale is het centrale treinstation van Milaan. Sinds 16 december 2009 zijn er twee hogesnelheidstreinen naar Bologna, Florence, Rome, Napels en Salerno en een naar Turijn.

Het openbaar vervoer wordt er verzorgd door Azienda Trasporti Milanesi (ATM).

De Metro van Milaan bestaat uit vier lijnen en is 94,5 km lang. Een lijn daarvan is een automatische metro zonder bestuurder. Daarnaast zijn er Trolleybussen, trams en bussen. Er rijden nog oude Peter Witt Car trams uit de jaren 1920/30 naast moderne trams. Verder zijn er lokale spoorlijnen naar forensensteden zoals Monza.

De internationale luchthaven Milaan-Malpensa ligt op ongeveer 45 km ten noordwesten van het centrum. Ten oosten van de stad, net buiten de rondweg, ligt de luchthaven Milaan-Linate. Veertig kilometer oostelijker, bij de stad Bergamo, ligt het vliegveld 'Caravaggio'-Orio al Serio, dat geldt als de derde Milanese luchthaven. Het is de bestemming van veel prijsvechters.

Bekende inwoners[bewerken]

1rightarrow blue.svg Lijst van Milanezen

Stedenbanden[bewerken]

Trivia[bewerken]

Zie ook[bewerken]

Externe links[bewerken]

Wikisource NL Meer bronnen die bij dit onderwerp horen, kan men vinden op de pagina Een kijkje op de tentoonstelling in Milaan op de Nederlandstalige Wikisource.
Wikivoyage Wikivoyage heeft een reisgids over dit onderwerp: Milaan.
Bronnen, noten en/of referenties
  1. Britannica Concise Encyclopedia. Milan (Italy) – Britannica Online Encyclopedia. Britannica.com Geraadpleegd op 14 september 2012