Wijzen uit het oosten
De wijzen uit het oosten of de Drie Koningen zijn, binnen de christelijke traditie, de oosterse wijzen ('μαγοι') die Jezus Christus vlak na de geboorte kwamen vereren en geschenken brachten.
Inhoud |
[bewerken] Bijbel
De vermelding van de wijzen in de bijbel is betrekkelijk summier: slechts in het Evangelie volgens Matteüs wordt van hun aanbidding verteld.[1] Hun precieze herkomst, hun namen, zelfs hun aantal worden niet vermeld.
Wel wordt verteld dat de wijzen vanuit het oosten naar Jeruzalem kwamen omdat ze een ster hadden gezien. Uit de verschijning van de ster hadden zij opgemaakt dat de langverwachte, ware "koning der Joden" zojuist was geboren. Dit kwam de toenmalige koning der Joden, Herodes I, ter ore. Herodes was zeer bevreesd voor troonpretendenten, hij liet zelfs zijn eigen zoons Alexander en Aristobulus[2] (7 v. Chr.) en Antipater[3] (4 v. Chr.) executeren uit vrees dat ze hem van de troon zouden stoten. De geboorte van een andere koning was dan ook slecht nieuws voor hem. Hij ontbood de schriftgeleerden en priesters aan zijn hof om te weten te komen waar de Messias geboren zou worden. Volgens de profetie was dat in Bethlehem. Daarna ontbood hij de wijzen en gaf hen de opdracht om de pasgeboren Messias in Bethlehem te gaan opzoeken. Hij speldde de wijzen op de mouw dat hij wilde weten waar het kind was, zodat hij hem zelf ook hulde kon gaan bewijzen, maar in werkelijkheid wilde hij een rivaal uit de weg ruimen.
De wijzen zagen terwijl ze in Jeruzalem waren de opvallende ster weer aan het firmament. De ster ging hen voor en bleef staan boven de plaats waar het kind verbleef. Op die manier vonden de wijzen Maria en de pasgeboren Jezus. Ze vielen op hun knieën en boden het kind goud, wierook en mirre aan.
God waarschuwde in een droom de wijzen tenslotte niet naar Herodes terug te gaan. Ze keerden daarom langs een andere route naar hun land terug. Toen Herodes ontdekte dat hij bedrogen was liet hij alle jongetjes in Bethlehem tot de leeftijd van twee jaar vermoorden om er zeker van te zijn dat de pasgeboren voorspelde koning der Joden, Jezus, er bij zou zijn. Jozef was echter door God gewaarschuwd en had tijdig met Maria en Jezus de vlucht genomen naar Egypte.
De kindermoord van Bethlehem wordt op 28 december herdacht als Onnozele kinderen, bijna een jaar na Driekoningen dat op 6 januari valt.
[bewerken] Nazareth
Uit het verhaal van Mattheüs zou men kunnen concluderen dat Jozef oorspronkelijk in Bethlehem woonde. Omdat hij Herodes' opvolger Archelaüs evenmin vertrouwde, besloot hij na de vlucht niet terug te gaan naar Judea maar zich in Galilea te vestigen, in Nazareth. De geschiedenis van de wijzen zou dan verklaren hoe de Messias in Bethlehem geboren werd en in Nazareth is opgegroeid.
De evangelist Lukas vertelt een ander verhaal. Volgens hem woonde Jozef reeds in Nazareth en verbleef hij tijdelijk in Bethlehem vanwege de volkstelling.
[bewerken] Datering
Herodes overleed in 4 v.Chr.. Op grond van het verhaal van de wijzen uit het oosten heeft men dan ook geconcludeerd dat Jezus' geboorte kort daarvoor plaatsvond.
[bewerken] Afkomst
In de Griekse grondtekst van het bijbelboek Matteüs worden de Wijzen uit het oosten met het woord μάγοι (magoi) aangeduid. Omdat dit woord oorspronkelijk priesters van het zoroastrisme aanduidt,[4] is wel voorgesteld dat de Wijzen uit het oosten dergelijke priesters waren.[5] Er is bovendien een apocrief boek (het Arabische evangelie van de Kindertijd van Jesus) waarin staat dat de Magi Jesus bezochten omdat zijn komst door de profeet Zoroaster voorspeld was.[6] De meeste wetenschappelijke commentaren zijn echter van mening dat deze identificatie niet met zekerheid gemaakt kan worden,[7] omdat het woord μάγοι (magoi) in meer algemene zin ook gebruikt wordt voor mensen die toekomstige gebeurtenissen kunnen voorzien, of voor 'magiërs' en 'astrologen'.[8] Bovendien is niet duidelijk of 'het Oosten' inderdaad betrekking heeft op Perzië, of dat het gaat om Babylonië (waarbij men dan doorgaans aan astrologen denkt)[9] of Arabië.[10]
[bewerken] Legende
Legendevorming heeft het Mattheüsverhaal uitgebreid. Mattheüs noemt het aantal wijzen niet, maar uit het aantal geschenken trok men de vaststelling dat er drie wijzen waren. Het specifiek oosterse aspect van de magiërs is veranderd in - voor een West-Europees publiek meer herkenbaar - beeld van 'koningen'. De drie geschenken horen niet specifiek bij één van de wijzen: goud zoals dat past voor een koning, wierook om te benadrukken dat het kind 'goddelijke eer' toekwam en mirre als verwijzing naar zijn dood (balsem waarmee doden werden afgelegd). Het verhaal van de drie koningen bracht tot uitdrukking dat alle volkeren Jezus 'goddelijke hulde' brengen. De drie koningen kregen een naam, een leeftijd en een plaats van herkomst. Hun namen in het Grieks waren Apellius, Amerius en Damascus en in het Hebreeuws Galgalat, Malgalat en Sarathin. Ze zijn echter het meest bekend onder hun verlatijnste Perzische namen, nl. Balthasar, Caspar en Melchior.
| Naam | leeftijd, uiterlijk | herkomst | geschenk |
|---|---|---|---|
| Balthasar | 40, een jonge man | Azië | mirre |
| Melchior | 60, een blanke bebaarde grijsaard | Europa | goud |
| Caspar | 20, een zwarte man met baard | Saba (Ethiopië) | wierook |
De koningen vertegenwoordigen daarmee de drie toen bekende werelddelen en drie leeftijden van de man. Volgens de legende werden de koningen later gedoopt door Sint Thomas. Ze zouden daarna bisschoppen zijn geworden in India.
Een Iraanse legende verhaalt dat de wijzen uit de Iraanse stad Saveh afkomstig waren.
[bewerken] Vierde wijze
Volgens een legende was er oorspronkelijk nog een vierde wijze: Artaban. Hij bereikte echter nooit de stal van het Kerstkind omdat hij onderweg steeds stopte om de armen en hulpbehoevenden te helpen.
[bewerken] Literatuur
- Adrian Gilbert, Wie waren de Wijzen uit het Oosten?
- Rudolf van Reest, De Grote Verwachting
[bewerken] Zie ook
- De Relikwieën van de Drie Koningen
- Het feest van Driekoningen
[bewerken] Link
Bronnen, noten en/of referenties:
- ↑ Matteüs 2:1-12.
- ↑ Flavius Josephus, Ant. XVI 392-394.
- ↑ Flavius Josephus, Ant. XVII 185-187.
- ↑ bijvoorbeeld Herodotus I.101,120; Strabo XV.3.15
- ↑ Zo recentelijk Kaveh Farrokh, Shadows in the Desert. Osprey publications 2007 ISBN 978-1-84603-108-3
- ↑ Arabisch evangelie van de Kindertijd van Jezus, §5
- ↑ Zie de bespreking in W.D. Davies, Dale C. Allison, A Critical and Exegetical Commentary on the Gospel According to Saint Matthew. Edinburgh: T&T Clark, 1988, I.227-231.
- ↑ bijvoorbeeld Aristoteles, frag. 27; Test.Rub. 4.9; Philo, Spec.Leg. 3.93; vgl. Hand.13:6.
- ↑ G. Delling, "μάγος, μαγεία, μαγεύω", in G. Kittel (ed.), Theological Dictionary of the New Testament IV, 356-358.
- ↑ Justinus, Dial. 78,1 (plm. 150 na Chr., de oudste bron buiten het Nieuwe Testament met betrekking tot de Wijzen uit het Oosten).
 |
Zie de categorie Three Wise Men van Wikimedia Commons voor meer mediabestanden. |
| Kerstmis | ||||||||||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
|
