Kerststal

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Ga naar: navigatie, zoeken
Kerststal op de Grote Markt van Leuven
Kerststal in de Sint-Jacob-op-Koudenberg in Brussel
Levende kerststal in Polen

Een kerststal is een voorstelling van de geboorte van Jezus met figuren van hout of gips, die vooral in katholieke gezinnen rond Kerstmis in huis te vinden is, vaak onder de kerstboom.

Traditionele Kerststal (Nederland)

Naast Jezus, Maria en Jozef zijn vaak ook andere figuren aanwezig die in het kerstverhaal voorkomen, zoals herders - eventueel aangevuld met enkele schapen - en de drie wijzen Caspar, Balthasar en Melchior - soms met kamelen. Ook andere dieren als de os en de ezel behoren tot de figuren in de kerststal. In Catalonië en andere regio's omvat de kerststal traditioneel een caganer, een figuur van een poepend mannetje.

Een levensgrote kerststal wordt soms op een algemeen toegankelijke plaats ingericht. Hierbij wordt ook aandacht besteed aan de omgeving. In sommige plaatsen worden routes langs kerststallen uitgezet. In veel plaatsen is het gebruikelijk om een levende kerststal met echte mensen en dieren neer te zetten. Vooral in zuid-Italië zijn levende kerststallen zeer populair.

De invoering van de kerststal wordt toegeschreven aan Franciscus van Assisi, die in het jaar 1223 in Greccio (Italië) een 'levende' kerststal liet maken. Hij heeft de kerststal zoals wij die nu kennen beïnvloed. Daarvóór werd namelijk met Kerstmis een kribbe op of naast het altaar gezet tijdens de Heilige Mis op Kerstdag. Spoedig kwamen daar meerdere figuren bij. De franciscanen bevorderden dit gebruik in kerken en gezinnen.[1]


Een bekende kerststal is die op het Sint Pietersplein voor de Sint-Pietersbasiliek in Rome, een idee van Paus Johannes Paulus II. Deze kerststal bestaat sinds 1982. Sinds 1999 komt de 25 meter hoge boom uit Badia en het mos van de berg Fumaiolo bij Verghereto, waar de Tiber begint.

Een bekende levensgrote kerststal in Nederland is die in de Sint-Janskathedraal in 's-Hertogenbosch. Hierbij wordt niet alleen de stal uitgebeeld, maar ook een groot deel van de omgeving, het veld waar de herders de goddelijke boodschap ontvangen en mensen die op weg zijn naar de stal, zodat het gehele tafereel de hele lengte van het gebouw in beslag neemt.

Kerststalexpostities[bewerken]

Zie ook[bewerken]


  1. De Katholieke Encyclopaedie, vijftiende deel 1936 n.v. uitgeversmij Joost v. d. Vondel Amsterdam blz. 230