Groesbeek

Groesbeek

Gemeente in Nederland
Situering
Provincie	Gelderland
Coördinaten	51°47' NB 5°56' OL
Algemeen
Oppervlakte	44,12 km²
- land	44,12 km²
- water	0 km²
Inwoners (1 november 2012)	18.980? (430 inw/km²)
Hoofdplaats	Groesbeek
Belangrijke verkeersaders	N842 N843
Politiek
Burgemeester (lijst)	Harry Keereweer (PvdA)
Economie
Gemiddeld inkomen (2006)	€ 12.800 per inw.
Gem. WOZ-waarde (2008)	€ 271.000
WW-uitkeringen (2007)	17 per 1000 inw.
Autobezit (2007)	457 per 1000 inw.
Overig
Postcode(s)	6560-6562, 6564, 6570-6572
Netnummer(s)	024
CBS-code	0241
CBS-wijkindeling	zie wijken en buurten
Website	www.groesbeek.nl
Portaal    Nederland

Beluister

(info)

Hervormde kerk van Groesbeek

Cosmas en Damianuskerk

Groesbeek ( uitspraak (info·uitleg)) is een gemeente in de Nederlandse provincie Gelderland, in het Rijk van Nijmegen, ten zuiden van Nijmegen. De oppervlakte is 44,16 km² (waarvan geen water), en er zijn 18.980 inwoners (1 november 2012, bron: CBS). De gemeente wordt in het oosten begrensd door Duitsland en in het zuiden door de provincie Limburg. De gemeente Groesbeek maakt deel uit van de Stadsregio Arnhem-Nijmegen.

Behalve het dorp Groesbeek telt de gemeente een aantal kleine dorpen en buurtschappen: Berg en Dal, Heilig Landstichting, een gedeelte van Beek-Ubbergen, De Horst en Breedeweg.

Groesbeek ligt in een heuvelachtig en bosrijk landschap, dat in Duitsland in het uitgestrekte Reichswald wordt voortgezet.

Geschiedenis

De heuvels en dalen van Groesbeek vormen de noordwestelijke maken van de Nederrijnse heuvelrug. Deze is zo'n 200.000 jaar geleden tijdens de voorlaatste ijstijd, het Saalien, ontstaan. Ter hoogte van het huidige Groesbeek kwam het gletsjerijs tot stilstand. Op het hoogste punt meet Groesbeek 90 meter boven het NAP. De naam Groesbeek komt waarschijnlijk van de beek die ooit van de NH Kerk in oostelijke richting stroomde.

Opgravingen hebben aangetoond dat Groesbeek al vanaf de Romeinse tijd bewoond werd. Zo werden in Berg en Dal Romeinse potten en pannen gevonden. Villa Gronspech is vanaf 1040 tot 1699 in het bezit van de Heren van Groesbeek. In 1990 werden tijdens werkzaamheden aan de Hoflaan restanten van het kasteel van de Heren van Groesbeek opgegraven.

In 1865 wordt er een spoorlijn aangelegd. In 1905 wordt er een stoomzuivelfabriek gebouwd, al snel opgevolgd door meerdere, kleinere fabrieken. De werkgelegenheid nam hierdoor iets toe. Toch waren de meeste inwoners nog steeds aangewezen op werkgelegenheid elders in de regio. Groesbeek bleef arm en kende hierdoor heel specifieke beroepen als bosbesplukkers en bezembinders.

Op 17 september 1944 landden duizenden parachutisten in Groesbeek in het kader van Operatie Market Garden. De doelstelling van deze operatie was om de bruggen bij Eindhoven, Grave, Nijmegen en Arnhem te veroveren op de Duitsers om vervolgens via het IJsselmeer de Noord-Duitse laagvlakte en het industriële Duitse hart te veroveren. In dat geval zou de Tweede Wereldoorlog voor Kerstmis 1944 beëindigd zijn. Dit mislukte. Groesbeek lag tot 8 februari in de frontlinie waardoor het dorp ernstige verwoestingen moest incasseren.

Bezienswaardigheden

• Hervormde kerk
• Cosmas en Damianuskerk
• de Zuidmolen, de maalvaardige korenmolen van Groesbeek.

Monumenten

In de gemeente zijn er een aantal rijksmonumenten, gemeentelijke monumenten, en oorlogsmonumenten, zie:

• Lijst van rijksmonumenten in Groesbeek
• Lijst van gemeentelijke monumenten in Groesbeek
• Lijst van oorlogsmonumenten in Groesbeek

Musea

• Nationaal Bevrijdingsmuseum 1944-1945
• Museumpark Orientalis (voormalig Bijbels openluchtmuseum)
• Afrika Museum
• Groesbeek Canadian War Cemetery

Evenementen

• Carnavalsoptocht
• Zevenheuvelenloop
• Nijmeegse Vierdaagse (meerdaagse langeafstandsmars in derde week van juli met ook veel deelnemers uit het buitenland)
• De Nederlandse Wijnfeesten (jaarlijks in september)
• Zevenheuvelenfeesten Groesbeek (jaarlijks in juli)
• Zwitserloot Dak Run
• De Groesbeekse Muziekzondag (jaarlijks op de derde zondag van oktober)
• Smartlappenfestival Tranendal tussen de Heuvels (jaarlijks op Hemelvaartsdag)
• De Groesbeekse Barre Barrentocht (jaarlijks in de winter)
• Verlichte Halfvasten Optocht Groesbeek

Carnaval in Groesbeek

Binnen de gemeente zijn drie coördinerende carnavalsverenigingen actief, genaamd De Feestneus,Net Aecht en de Berggeiten in Berg en Dal. Samen vormen zij, onder leiding van het Sok, de organisatie achter het gehele carnaval in Groesbeek. In totaal zijn er meer dan 180 carnavalsverenigingen actief in Groesbeek. Relatief gezien is Groesbeek binnen Nederland het grootste carnaval-vierend dorp.

De Feestneus Net Aecht en de Berggeiten leveren ieder jaar een eigen prins. De Feestneus en Net Aecht leveren om en om de prins 'Ummenie' van dat jaar. De prins 'Ummenie' kan gezien worden als de hoofdprins binnen Groesbeek tijdens het carnaval.

Politiek

College

De huidige coalitie bestaat uit PvdA, Groesbeekse Volkspartij en VOLG.

De portefeuilleverdeling ziet er als volgt uit: Pim Spaan (PvdA ) is wethouder WMO (Wet Maatschappelijke ondersteuning), Onderwijs, Recreatie en Toerisme en Economische zaken. Sjaak Thijssen (GVP) is wethouder Financiën, Ruimtelijke Ordening, Grondbeleid, Volkshuisvesting, Monumentenzorg, Milieu en afval alsmede procesverantwoordelijke wethouder voor het Centrumplan. Theo Giesbers (VOLG) is wethouder Landschapsbeleid, Openbare Werken, Verkeer en vervoer, Sport, Cultuur en musea.

Waarnemend burgemeester Harry Keereweer houdt zich bezig met Algemeen bestuur, Openbare orde en veiligheid, Burgerzaken, Personeel en Organisatie, Brandweer en rampenbeleid, Representatie, Internationale samenwerking, Media- en kunstbeleid en Bestuurlijke samenwerking.

Gemeenteraad

De gemeenteraad van Groesbeek bestaat uit 17 zetels. Hieronder staat de samenstelling van de gemeenteraad sinds 1998:

Partij	1998	2002	2006	2010
PvdA	4	3	4	3
Groesbeekse Volkspartij	3	3	4	3
VOLG	2	4	3	3
CDA	4	4	3	4
VVD	2	1	1	2
GroenLinks	1	2	1	1
Sociaal Groesbeek	-	-	1	1
DPG	1	-	-	-
Totaal	17	17	17	17

Topografie

Topografische kaart van gemeente Groesbeek, 2011

Openbaar Vervoer

In Groesbeek rijden de volgende lijnen:

• 5 Beuningen - Nijmegen CS - H.Landstichting - Groesbeek Breedeweg/De Horst (Breng)
• 25 Lent - Kelfkensbosch - Universiteit - H. Landstichting - Groesbeek (Breng)
• 55 Kleve (D) - Groesbeek Zuidmolen (NIAG)
• 162 (Buurtbus) Beek-Ubbergen - Berg en Dal - Groesbeek - Malden (Breng)
• 164 (Buurtbus) Ringlijn Groesbeek (Breng)
• 280 (Schoolvervoer) Millingen - Leuth - Ooij - Beek-Ubbergen - Berg en Dal - Groesbeek (Hermes)

Verenigingen

Het overwegend rooms-katholieke Groesbeek staat bekend als de thuisbasis van een aantal toonaangevende zondag-amateurvoetbalclubs, met name Achilles'29 en De Treffers. In totaal telt Groesbeek zes amateur voetbalclubs: De Treffers (Topklasse), Achilles'29 (Topklasse), Germania (1e klasse), VV Rood Wit (3e Klasse), Groesbeekse Boys (3e Klasse) en DVSG (6e Klasse).

Geboren

• Paul Wilbers (1948), PvdA-politicus
• Jan Peters (1954), voetballer
• Frans Janssen (1955), voetballer
• Henk Grim (1962), voetballer
• Arno Arts (1969), voetballer
• Bas Eickhout (1976), GroenLinks-politicus
• Marc Peters (1978), voetballer
• Jasper Cillessen (1989), voetbalkeeper

Stedenbanden

Groesbeek heeft een stedenband met de volgende gemeenten:

• Körmend (Hongarije), sinds 1999
• Kranenburg (Duitsland)
• Ubbergen (Nederland)

Aangrenzende gemeenten

Aangrenzende gemeenten
Nijmegen	Ubbergen
Heumen		Kranenburg (D)
Mook en Middelaar (L)	Gennep (L)

Zie ook

• Groesbeck (Ohio)
• Groesbeck (Texas)

Externe links

• Gemeente Groesbeek

Mediabestanden

Zie de categorie Groesbeek van Wikimedia Commons voor meer mediabestanden.

	Plaatsen in de gemeente Groesbeek
Dorpen: Berg en Dal · Breedeweg · Groesbeek · Heilig Landstichting · De Horst Buurtschappen: Colonjes · Grafwegen · Holdeurn · De Kamp · Plak · Valkenlaagte Gelderland: Steden en dorpen in Gelderland      Nederland: Provincies · Gemeenten

51°47'N, 5°56'O