Groesbeek

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Ga naar: navigatie, zoeken


Groesbeek
Gemeente in Nederland Vlag van Nederland
Vlag van de gemeente Groesbeek Wapen van de gemeente Groesbeek
(Details) (Details)
Locatie van de gemeente Groesbeek
Situering
Provincie Vlag Gelderland Gelderland
Coördinaten 51° 47′ NB, 5° 56′ OL
Algemeen
Oppervlakte 44,14 km²
- land 44,14 km²
- water 0 km²
Inwoners (1 mei 2014) 18.891? (428 inw/km²)
Hoofdplaats Groesbeek
Belangrijke verkeersaders N842 N843
Politiek
Burgemeester (lijst) Harry Keereweer (PvdA)
Economie
Gemiddeld inkomen (2006) € 12.800 per inw.
Gem. WOZ-waarde (2008) € 271.000
WW-uitkeringen (2007) 17 per 1000 inw.
Overig
Postcode(s) 6560-6562, 6564, 6570-6572
Netnummer(s) 024
CBS-code 0241
CBS-wijkindeling zie wijken en buurten
Website www.groesbeek.nl
Bevolkingspiramide van de gemeente Groesbeek
Bevolkingspiramide (2008)
Portaal  Portaalicoon   Nederland

Beluister

(info)

Groesbeek (Geluidsfragment uitspraak (info / uitleg)) is een gemeente in de Nederlandse provincie Gelderland, in het Rijk van Nijmegen, ten zuiden van Nijmegen. De oppervlakte is 44,16 km² (waarvan geen water), en er zijn 18.891 inwoners (1 mei 2014, bron: CBS). De gemeente wordt in het oosten begrensd door Duitsland en in het zuiden door de provincie Limburg. De gemeente Groesbeek maakt deel uit van de Stadsregio Arnhem-Nijmegen.

Groesbeek ligt in een heuvelachtig en bosrijk landschap, dat in Duitsland in het uitgestrekte Reichswald wordt voortgezet. Behalve het dorp Groesbeek telt de gemeente een aantal kleine dorpen en buurtschappen: Berg en Dal, Heilig Landstichting, een gedeelte van Beek-Ubbergen, De Horst en Breedeweg.
Per 1 januari 2015 zal gemeente Groesbeek fuseren met de gemeenten Millingen aan de Rijn en Ubbergen tot een nieuwe gemeente, die gedurende dat jaar ook Groesbeek zal heten.

Nuvola single chevron right.svg Zie Groesbeek (fusiegemeente) voor informatie over de herindeling.

Plaatsen binnen de gemeente[bewerken]

Dorpen/gehuchten:

Buurtschappen:

Geschiedenis[bewerken]

De heuvels en dalen van Groesbeek vormen de noordwestelijke maken van de Nederrijnse heuvelrug. Deze is zo'n 200.000 jaar geleden tijdens de voorlaatste ijstijd, het Saalien, ontstaan. Ter hoogte van het huidige Groesbeek kwam het gletsjerijs tot stilstand. Op het hoogste punt meet Groesbeek ruim 95 meter boven het NAP. De naam Groesbeek komt waarschijnlijk van de beek die ooit van de NH Kerk in oostelijke richting stroomde.

Opgravingen hebben aangetoond dat Groesbeek al vanaf de Romeinse tijd bewoond werd. Zo werden in Berg en Dal Romeinse potten en pannen gevonden. Villa Gronspech is vanaf 1040 tot 1699 in het bezit van de Heren van Groesbeek. In 1990 werden tijdens werkzaamheden aan de Hoflaan restanten van het kasteel van de Heren van Groesbeek opgegraven.

In 1865 wordt er een spoorlijn aangelegd. In 1905 wordt er een stoomzuivelfabriek gebouwd, al snel opgevolgd door meerdere, kleinere fabrieken. De werkgelegenheid nam hierdoor iets toe. Toch waren de meeste inwoners nog steeds aangewezen op werkgelegenheid elders in de regio. Groesbeek bleef arm en kende hierdoor heel specifieke beroepen als bosbesplukkers en bezembinders.

Op 17 september 1944 landden duizenden parachutisten in Groesbeek in het kader van Operatie Market Garden. De doelstelling van deze operatie was om de bruggen bij Eindhoven, Grave, Nijmegen en Arnhem te veroveren op de Duitsers om vervolgens via het IJsselmeer de Noord-Duitse laagvlakte en het industriële Duitse hart te veroveren. In dat geval zou de Tweede Wereldoorlog voor Kerstmis 1944 beëindigd zijn. Dit mislukte. Groesbeek lag tot 8 februari in de frontlinie waardoor het dorp ernstige verwoestingen moest incasseren.

Bezienswaardigheden[bewerken]

Monumenten[bewerken]

In de gemeente zijn er een aantal rijksmonumenten, gemeentelijke monumenten, en oorlogsmonumenten, zie:

Musea[bewerken]

Evenementen[bewerken]

  • Carnavalsoptocht
  • Zevenheuvelenloop
  • Nijmeegse Vierdaagse (meerdaagse langeafstandsmars in derde week van juli met ook veel deelnemers uit het buitenland)
  • De Nederlandse Wijnfeesten (jaarlijks in september)
  • Zevenheuvelenfeesten Groesbeek (jaarlijks in juli)
  • Zwitserloot Dak Run
  • De Groesbeekse Muziekzondag (jaarlijks op de derde zondag van oktober)
  • Smartlappenfestival Tranendal tussen de Heuvels (jaarlijks op Hemelvaartsdag)
  • De Groesbeekse Barre Barrentocht (jaarlijks in de winter)
  • Verlichte Halfvasten Optocht Groesbeek

Carnaval in Groesbeek[bewerken]

Binnen de gemeente zijn drie coördinerende carnavalsverenigingen actief, genaamd De Feestneus,Net Aecht en de Berggeiten in Berg en Dal. Samen vormen zij, onder leiding van het Sok, de organisatie achter het gehele carnaval in Groesbeek. In totaal zijn er meer dan 180 carnavalsverenigingen actief in Groesbeek. Relatief gezien is Groesbeek binnen Nederland het grootste carnaval-vierend dorp.

De Feestneus, Net Aecht en de Berggeiten leveren ieder jaar een eigen prins. De Feestneus en Net Aecht leveren om en om de prins 'Ummenie' van dat jaar. De prins 'Ummenie' kan gezien worden als de hoofdprins binnen Groesbeek tijdens het carnaval.

Politiek[bewerken]

College[bewerken]

De huidige coalitie bestaat uit PvdA, Groesbeekse Volkspartij en VOLG.

De portefeuilleverdeling ziet er als volgt uit: Pim Spaan (PvdA ) is wethouder WMO (Wet Maatschappelijke ondersteuning), Onderwijs, Recreatie en Toerisme en Economische zaken. Sjaak Thijssen (GVP) is wethouder Financiën, Ruimtelijke Ordening, Grondbeleid, Volkshuisvesting, Monumentenzorg, Milieu en afval alsmede procesverantwoordelijke wethouder voor het Centrumplan. Theo Giesbers (VOLG) is wethouder Landschapsbeleid, Openbare Werken, Verkeer en vervoer, Sport, Cultuur en musea.

Waarnemend burgemeester Harry Keereweer houdt zich bezig met Algemeen bestuur, Openbare orde en veiligheid, Burgerzaken, Personeel en Organisatie, Brandweer en rampenbeleid, Representatie, Internationale samenwerking, Media- en kunstbeleid en Bestuurlijke samenwerking.

Gemeenteraad[bewerken]

De gemeenteraad van Groesbeek bestaat uit 17 zetels. Hieronder staat de samenstelling van de gemeenteraad sinds 1998:

Partij 1998 2002 2006 2010
PvdA 4 3 4 3
Groesbeekse Volkspartij 3 3 4 3
VOLG 2 4 3 3
CDA 4 4 3 4
VVD 2 1 1 2
GroenLinks 1 2 1 1
Sociaal Groesbeek - - 1 1
DPG 1 - - -
Totaal 17 17 17 17

Aan de gemeenteraadsverkiezingen van maart 2014 deed Groesbeek niet mee; in november van dat jaar zullen er verkiezingen zijn in Groesbeek, Ubbergen en Millingen aan de Rijn in verband met de fusie van deze gemeenten op 1 januari 2015.

Topografie[bewerken]

Gem-Groesbeek-OpenTopo.jpg

Topografische kaart van gemeente Groesbeek, per september 2014

Openbaar vervoer[bewerken]

In Groesbeek rijden de volgende lijnen:

  • 5 Beuningen - Nijmegen CS - H.Landstichting - Groesbeek Breedeweg/De Horst (Breng)
  • 15 Nijmegen CS - H.Landstichting - Groesbeek Zuidmolen ( Breng)
  • 25 Lent - Kelfkensbosch - Universiteit - H. Landstichting - Groesbeek (Breng)
  • 162 (Buurtbus) Beek-Ubbergen - Berg en Dal - Groesbeek - Malden (Breng)
  • 164 (Buurtbus) Ringlijn Groesbeek (Breng)
  • 280 (Schoolvervoer) Millingen - Leuth - Ooij - Beek-Ubbergen - Berg en Dal - Groesbeek (Breng)

Verenigingen[bewerken]

Het overwegend rooms-katholieke Groesbeek staat bekend als de thuisbasis van een aantal toonaangevende (amateur)voetbalclubs, met name Achilles '29 en De Treffers. Achilles '29 werd in 2013 zondagamateurkamioen en komt vanaf het huidige seizoen uit in de Jupiler League, de tweede profliga van Nederland. In totaal telt Groesbeek zes amateurvoetbalclubs: Achilles '29 (Jupiler League), De Treffers (Topklasse), Germania (1e klasse), VV Rood Wit (2e Klasse), Groesbeekse Boys (3e Klasse) en DVSG (5e Klasse).

Geboren[bewerken]

Stedenbanden[bewerken]

Groesbeek heeft een stedenband met de volgende gemeenten:

Aangrenzende gemeenten[bewerken]

   Aangrenzende gemeenten   
 Nijmegen   Ubbergen    
 Heumen  Brosen windrose nl.svg  Kranenburg (D
 Mook en Middelaar (L)   Gennep (L)    

Zie ook[bewerken]

Externe links[bewerken]