Edvard Grieg

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie

Ga naar: navigatie, zoeken
Portret van Grieg geschilderd door Eilif Peterssen (1891)
Portret van Grieg geschilderd door Eilif Peterssen (1891)

Edvard Hagerup Grieg (Bergen, 15 juni 1843 - Bergen, 4 september 1907) wordt gezien als de bekendste Noorse componist.

Inhoud

[bewerk] Levensloop

Grieg werd geboren op 15 juni 1843 in Noorwegen, zijn moeder was enorm artistiek, en had ook muziek gestudeerd, zijn vader musiceerde ook in zijn vrije tijd. Hij had ook 5 broers en zussen die allemaal muzikaal begaafd waren.

Op 5 jarige leeftijd krijgt Grieg les van zijn moeder in piano en theorie, en na een tijdje ging Grieg zelf ook puzzelen met vreemde klanken. Zijn moeder was toch een strenge lerares, maar Grieg zal haar daar later enkel dankbaar voor zijn. Als hij tien jaar is leert hij ook voor het eerst volksmuziek kennen, wat een grote invloed zal hebben op zijn leven. Maar zijn eerste werken die hij schreef waren toch vooral Duits, maar dat was vooral omdat zijn moeder graag naar componisten als Chopin, Weber of Mendelsohn. Op school ging het toch minder goed met Grieg, hij spijbelde vaak en werd ook gepest omdat hij zo muzikaal begaafd was.

Als Grieg een violist leert kennen op 15-jarige leeftijd is hij overtuigd dat hij muziek wil studeren en in Oktober van het jaar 1858 werd hij ingeschreven in het conservatorium. (Leipzig) Grieg zou er opgeleid worden tot een uitstekende pianist, maar zou toch nooit een virtuoos status bereiken door zijn zwakke gezondheid. In 1860 moest hij het conservatorium verlaten door een zware longontsteking, maar hij keerde zich tegen het advies van zijn dokter in en ging terug naar Leipzig. Als hij in 1862 het conservatorium verlaat omdat hij het overbodig vond om daar verder te studeren, sluit hij af met een concert waar hij zijn tekortkomingen leert kennen. Als hij dan Richard Nordraak, die hem de basis van de nationale muziek toont waar Grieg dan zelf ook op verderbouwt ontmoet, leert hij zijn roeping kennen, en wil dus een kunstenaar in muziek van volkstradities worden.

In 1867 trouwt Grieg met zijn Nina Hagerup, iemand met een frisse stem met een talent voor liederenzang. Nog voor zijn huwelijk kreeg hij nog een aanzoek om het symfonisch orkest de Philiharmonie te dirigeren naar aanleiding van een concert met de violist Normann die velen getroffen had door de frisse klanken. Dankzij de uitnoding waarop hij inging had hij nu geld om een gezin te stichtten en te onderhouden, maar hij bleef ook privé les geven en componeren. De philiharmonie was een zeer matig orkest met een onkundig koor, toch slaagde hij erin om Requiem van Mozart of Elias van Mendelssohn op te voeren omdat hij voor een opvoering zich opsloot met het orkest. Toch haalde hij er niet veel voldoening uit.

Als hij in 1869 een brief krijgt uit Rome van Liszt die bewondering toont voor Griegs vioolsonate besluit hij ernaartoe te gaan om te tonen wat hij nog meer in zijn mars heeft. Dat beviel Liszt wellicht. Een jaar later schreef Grieg ook een stuk opgedragen aan hem.

Tussen 1865 en 1866 kwam Grieg vaak in contact met een toneelschrijver Henrik Ibsen, waarvoor hij liederen op zijn teksten componeerde. In 1874 schrijft Grieg dan Peer Gynt, voor een dramastuk van Ibsen, waardoor hun vriendschap nog inniger wordt. Na een jaar was het werk klaar, maar Grieg vond het niet geslaagd, toch zou het enorm populair worden. Het werd 26 keer opgevoerd (24-02-1876 de eerste keer). In 1892 zou het dan opnieuw worden gebracht.

Vanaf 1877 begint Grieg zich af te zonderen in de bergen, waar hij veel inspiratie opdeed, dat deed hij enkele jaren, maar na een tijdje begon hij het gewoon een saaie plaats te vinden en raakten zijn ideeën daar ook uitgeput.


In 1885 verhuisde Grieg ook naar Troldhaugen met zijn vrouw, omwille van zijn zwakke gezondheid, maar daardoor ging het weer wat beter met hem. Toch blijft Grieg ook composities in het buitenland opvoeren, ondanks zijn zwakke gezondheid, en wordt daarom ook nog zieker… Uiteindelijk wordt zijn leven een stijd tegen zijn ziekte.

In 1903 kreeg Grieg nog een borstbeeld en een stapel gelukswensen voor zijn verjaardag. Hij bleef ook naar het buitenland gaan voor concerten, maar dat verminderde alsmaar, zijn vrouw bleef toch voor hem zorgen al die tijd. In 1905 voerde Grieg voor de onafhankelijkheid van Noorwegen een concert op voor de koning.

Op 4 september stierf Grieg, en het volk treurde enorm voor hem. Hij liet nog 65.000$ na aan de stadsbibliotheek.


Zijn villa Troldhaugen (trollenheuvel) kan in Bergen nog steeds worden bezichtigd, alsmede de hut aldaar waar hij zich dikwijls terugtrok om te componeren. Er is een museum naast gebouwd. In de jaren '90 is er een sfeer-/promotiefilm over Noorwegen gemaakt, waarbij Griegs werken steeds als achtergrondmuziek zijn gebruikt.

Grieg componeerde zijn Opus 66, Negentien Noorse Volksliederen in het Fossli Hotel, gelegen bovenaan de Vøringsfossen-waterval, aan de rand van Hardangervidda. Hij was bevriend met de Nederlandse componist Julius Röntgen.

[bewerk] Trivia

Griegs Morgenstimmung werd gespeeld tijdens de bijzetting van koningin Juliana der Nederlanden op het moment dat de kist met haar stoffelijk overschot afdaalde in de Delftse grafkelder.

[bewerk] Opnames

  • Een opname van het complete oeuvre van Grieg op 21 cd's verscheen in 2007 op het label Brilliant Classics.

[bewerk] Composities

Voor een lijst met composities van Grieg, zie: Oeuvre van Edvard Grieg.

Composities welke een artikel op deze Wikipedia hebben, vindt u in categorie:Compositie van Grieg.

[bewerk] Publicaties

  • Finn Benestad, Dag Schjelderup-Ebbe: Edvard Grieg – mennesket og kunstneren, H. Aschehoug & Co. (W. Nygaard), Oslo, 1980, ISBN 82 03 10239 5 (Noors)
  • Finn Benestad, Dag Schjelderup-Ebbe: Edvard Grieg – Mensch und Künstler, Deutscher Verlag für Musik, Leipzig, 1993, ISBN 3 370 00291 4 (Duits)
  • Finn Benestad, Hella Brock: Edvard Grieg - Briefwechsel mit dem Musikverlag C. F. Peters (1863 - 1907), Frankfurt/Main, 1997, ISBN 3 876 26010 8 (Duits)
  • Dag Bredal, Terje Strøm-Olsen: ([[]]): Edvard Grieg – Musikken er en kampplass. Aventura Forlag A/S, Oslo. 1992, ISBN 82 588 0890 7 (Noors)
  • Erling Dahl jr.: Edvard Grieg - En introduksjon til hans liv og musikk, Vigmostad og Bjørke, Bergen, 2007, ISBN 978 82 419 0418 9 (Noors)
  • David Monrad Johansen: Edvard Grieg. Gyldendal Norsk Forlag, Oslo, 1956 (Noors)

[bewerk] Externe links

Wikimedia Commons
Meer afbeeldingen die bij dit onderwerp horen, zijn te vinden op de pagina Edvard Grieg op Wikimedia Commons.
 
Persoonlijke instellingen