Spoorlijn Almelo - Salzbergen
Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
| Spoorlijn Almelo - Salzbergen / DB 2026 | ||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Totale lengte: | 55 km | |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| Aangelegd door: | AS | |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| Geopend: | 18 oktober 1865 | |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| Huidige status: | in gebruik | |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| Geëlektrificeerd: | 1951: Almelo - Oldenzaal 1976: Oldenzaal - Salzbergen |
|||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| Aantal sporen: | 2 | |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| Baanvaksnelheid: (in km/h) |
130: Almelo - Hengelo 125: Hengelo - Salzbergen |
|||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| Beveiliging: | ATB EG: Almelo - Bad Bentheim PZB: Bad Bentheim Grens - Salzbergen |
|||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| Treindienst door: | NS: Almelo - Hengelo Syntus: Hengelo - Oldenzaal WFB: Bad Bentheim - Salzbergen NS/DB: Almelo - Salzbergen |
|||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| Almelo - Salzbergen | ||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
|
||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
De Spoorlijn Almelo - Salzbergen is de op 18 oktober 1865 geopende grensoverschrijdende spoorlijn die het Nederlandse Almelo met het Duitse Salzbergen verbindt. Het Duitse deel van de spoorlijn heeft het DB-nummer 2026.
Inhoud |
[bewerken] Geschiedenis
De lijn is aangelegd door de Spoorweg-Maatschappij Almelo-Salzbergen (AS), opgericht als NV op 18 augustus 1862 te Almelo met als doel Twente en in het bijzonder Almelo te verbinden met zowel het Nederlandse als het Duitse spoorwegnet. In 1865 was dit de eerste spoorlijn in Twente en daarmee was de regio dus eerder op het Duitse dan op het Nederlandse net aangesloten. Nog geen maand later, in november 1865, bereikte Staatslijn D vanuit Zutphen echter het station van Hengelo en was de verbinding met het Nederlandse spoorwegennet een feit. In Salzbergen, toen gelegen in het Koninkrijk Hannover, sloot de lijn aan op de reeds in 1855 geopende Emslandstrecke (Eemslandlijn) van Osnabrück via Rheine en Leer naar Emden.
De spoorlijn werd van Nederlandse kant in 1951 geëlektrificeerd tot Oldenzaal en pas in 1976 kwam ook het grensbaanvak 'onder de draad'.
Vroeger fungeerden Oldenzaal en Bentheim als douanestations, maar sinds het wegvallen van de Europese binnengrenzen stoppen de internationale sneltreinen niet meer in Oldenzaal. Dit is mede reden geweest voor diverse lokale en regionale overheden om te pleiten voor een grensoverschrijdende lightrailverbinding. Gedacht wordt aan het doortrekken van de treindienst Zutphen - Hengelo - Oldenzaal van Syntus tot Bad Bentheim of zelfs verder tot Rheine, maar ook aan een aparte treindienst van Hengelo via Oldenzaal en Bad Bentheim naar Nordhorn, dat aan de Bentheimer Eisenbahn ligt. Zowel in Bad Bentheim als in Nordhorn wonen inmiddels veel Nederlandse grensmigranten en ook de autochtone bevolking in de Graafschap Bentheim heeft traditioneel veel contacten met de Twentse buren. Bovendien biedt het Nordhorn de mogelijkheid zijn station voor reizigersvervoer te heropenen. Ook in grensdorp De Lutte (gemeente Losser) en in Gildehaus zouden stations geopend kunnen worden. Deze treindienst zal dan echter eerst door de Nederlandse en Duitse overheden gezamenlijk Europees aanbesteed moeten worden.
[bewerken] Almelo Verdiept
 Zie Almelo Verdiept voor het hoofdartikel over dit onderwerp. |
Sinds 2006 worden tussen de stations Almelo en Almelo de Riet verschillende werkzaamheden uitgevoerd voor de bouw van een verdiepte spoorbak. Vanaf de zomer van 2009 zullen de treinen tussen Almelo en Almelo de Riet door deze verdiepte bak rijden, die niet geheel ondergronds is (want er zit geen dak op); de bovenleidingportalen zullen deels boven de grond uitsteken. Alle overwegen zullen worden vervangen voor viaducten.
Eerst is een hulpspoor ten oosten van de oude sporen aangelegd, zodat er tijdens de werkzaamheden treinen kunnen blijven rijden tussen Almelo en Hengelo. Er waren problemen met de beveiliging, en het hulpspoor werd aanvankelijk alleen door de internationale trein naar Berlijn v.v. gebruikt, terwijl de binnenlandse dienst enkele maanden met bussen werd uitgevoerd. Halverwege april 2007 waren de problemen verholpen en kon het hulpspoor volledig in gebruik worden genomen. Rond januari 2008 is men op een paar plaatsen begonnen met het afgraven van grond. Voor die tijd moesten eerst de wanden van de verdiepte bak worden geplaatst. Ook dat gaf meer problemen dan verwacht, onder andere door een onverwachte rioolbuis.
[bewerken] Stations en gebouwen
- Almelo: 1962, NS, uniek ontwerp van Van der Gaast
- Almelo de Riet: 1957, NS, type NS-Vierlingsbeek
- Borne: 1975, NS, type NS-Beilen (stationsgebouw uit 1865 gesloopt in 1975)
- Hengelo: 1951, NS, uniek ontwerp van Schelling
- Hengelo Oost: geen
- Oldenzaal: 1957, NS, uniek ontwerp van Van der Gaast
- Gildehaus:
- Bad Bentheim:
- Schüttorf:
- Salzbergen:
[bewerken] Treindienst
De treindienst wordt verzorgd door vier verschillende maatschappijen.
[bewerken] Almelo - Hengelo
De treindienst wordt verzorgd door de Nederlandse Spoorwegen, die hiervoor zowel Koplopers, Mat '64 als Buffels inzet. Dagelijks rijdt er tweemaal per uur een intercity (Schiphol/Rotterdam/Den Haag - Amersfoort - Almelo - Hengelo - Enschede) die alleen stopt in Almelo en Hengelo, en eveneens dagelijks tweemaal per uur rijdt een stoptrein (Zwolle - Almelo - Hengelo - Enschede) die op alle stations stopt. Sinds het ingaan van de dienstregeling 2009 rijdt de stoptrein Apeldoorn - Almelo de gehele dag door naar Enschede, waardoor er tussen Wierden en Enschede vier stoptreinen per uur rijden.
[bewerken] Hengelo - Oldenzaal
De treindienst wordt verzorgd door Syntus, dat hiervoor gebruik maakt van LINTs. Er rijden dagelijks twee treinen per uur, die na Hengelo doorrijden naar Zutphen ('s avonds rijdt slechts één van de twee treinen door naar Zutphen).
[bewerken] Oldenzaal - Bad Bentheim
Tussen de twee grensstations rijdt voor passagiers zeven keer per dag de internationale trein. Deze trein stopt alleen in Almelo, Hengelo en Bad Bentheim, en dus niet in Oldenzaal. Zie hieronder: Almelo - Salzbergen. Er bestaan plannen de stoptrein van Syntus of de WestfalenBahn door te trekken, zodat er een frequente verbinding over de grens ontstaat.
De internationale sneltrein van NS en DB rijdt zeven maal per dag tussen Schiphol en Berlijn en stopt in Almelo, Hengelo en Bad Bentheim. De bovenleiding staat tot aan Bentheim onder 1500 V gelijkspanning (zoals in vrijwel heel Nederland), de elektrische locomotief moet in Bentheim worden gewisseld om verder te kunnen rijden. Tot de elektrificatie van het grenstraject in 1976 werd de locomotief in Hengelo gewisseld, wat geen problemen gaf doordat de Duitsers een diesellocomotief gebruikten.
[bewerken] Bad Bentheim - Salzbergen
[bewerken] DB
De Deutsche Bahn verzorgde tot 9 december 2007 het personenvervoer op dit traject met RB treinen.
- RB 61 Wiehengebirgs-Bahn: Bad Bentheim – Rheine – Osnabrück – Herford – Bielefeld
[bewerken] Intercity
Momenteel rijdt de internationale sneltrein in Nederland als gewone intercitytrein. Dat wil zeggen dat de vertrektijden in Nederland passen in het regelmatige patroon van intercitytreinen. Vertrekt er een internationale sneltrein, dan valt de intercity - die volgens het regelmatige patroon op dat moment zou moeten vertrekken - uit. Voor reizigers van en naar Enschede betekent dit, dat ze in Hengelo moeten overstappen, terwijl ze een half uur eerder of later een doorgaande trein vinden. Tot eind 2006 reed de internationale sneltrein onafhankelijk van de binnenlandse intercity's, en werd een deel van de Nederlandse intercity-stations overgeslagen.
[bewerken] Westfalenbahn
| Zie Westfalenbahn voor het hoofdartikel over dit onderwerp. |
De Westfalenbahn verzorgt sinds 9 december 2007 voor de duur van 10 jaar het personenvervoer op het traject.
- RB 61 Wiehengebirgs-Bahn: Bad Bentheim – Rheine – Osnabrück – Herford – Bielefeld
[bewerken] Elektrische tractie
Het traject van Almelo naar Oldenzaal werd in 1951 en het traject van Oldenzaal naar Bad-Bentheim werd op 30 mei 1976 geëlektrificeerd met een spanning van 1500 volt gelijkstroom.
Het traject van Bad-Bentheim naar Salzbergen werd op 30 mei 1976 geëlektrificeerd met een spanning van 15.000 volt 16 2/3 Hz wisselstroom
In het station Bad-Bentheim zijn zowel perronsporen als goederensporen ingericht met een bovenleiding met wisselbare bovenleidingspanning. Hierdoor hoeven de elektrische locomotieven niet met diesellocomotieven te worden gerangeerd.
[bewerken] Literatuur
- Eisenbahnatlas Deutschland. Schweers + Wall, Aachen 2005, ISBN 3-89494-134-0.
[bewerken] Zie ook
- Lijst van spoorlijnen in Nederland
