Station Zwolle is het spoorwegstation van Zwolle en is een van de belangrijkere spoorwegknooppunten van Nederland. De spoorlijnen Zwolle - Kampen, Zwolle - Enschede, Zwolle - Deventer, Zwolle - Emmen en de doorgaande spoorlijn van Amersfoort - Zwolle - Groningen/Leeuwarden komen alle in Zwolle samen. Het station beschikt over 5 doorgaande perronsporen, 3 kopsporen aan de westzijde en 3 kopsporen aan de oostzijde. De perrons zijn door een tunnel met elkaar verbonden.
Het eerste station van Zwolle werd geopend op 6 juni 1864 met de ingebruikname van de Spoorlijn Utrecht - Kampen, de spoorlijn van de Nederlandsche Centraal-Spoorweg-Maatschappij (NCS) die Utrecht via Zwolle met Kampen verbond. Dit was een tijdelijk stationsgebouw omdat de NCS er op rekende te zijner tijd het medegebruik te verkrijgen van het geprojecteerde nieuwe station. Het in 1873 afgebroken gebouw lag naast het huidige station in de bocht tussen het spoor naar Kampen en de overweg in de Assendorperlure. Op deze plek bevond zich tot 1997 het perron van de P.T.T. voor het postvervoer per trein. Na 13 jaar ongebruikt te zijn, werd op 21 mei 2010 een sloopvergunning voor dit perron afgegeven.[1]
In 1866 opende de Staatsspoorwegen (SS) het nieuwe grote station aan de spoorlijn Arnhem - Leeuwarden (Staatslijn A). De Staatsspoorwegen hadden standaardstationsgebouwen ontwikkeld voor al haar lijnen in vijf verschillende klassen (5e klasse = klein tot 1e klasse = groot). Station Zwolle en Station Dordrecht zijn de enige twee 1e klasse SS-stations die ooit gebouwd zijn. De NCS ging ook gebruikmaken van dit station. In het westelijke deel keerden de treinen uit Kampen en Utrecht en in het oostelijke deel keerden de treinen uit Leeuwarden en Arnhem. Hiermee was station Zwolle een dubbel kopstation.
Op 1 januari 1881 kwam de spoorlijn Zwolle - Almelo, geëxploiteerd door de Staatsspoorwegen, gereed. In 1889 kwam er via de lijn van de NCS tussen Hattemerbroek en Zwolle een verbinding met Apeldoorn, welke werd geëxploiteerd door de Hollandsche IJzeren Spoorweg-Maatschappij. Tenslotte werd op 15 januari 1903 het traject Zwolle – Ommen van de spoorlijn Zwolle - Stadskanaal geopend. Deze lijn was eigendom van de Noordoosterlocaalspoorweg-Maatschappij en werd eveneens geëxploiteerd door de Staatsspoorwegen.
De Staatsspoorwegen drukte een belangrijk stempel op de spoorwegontwikkeling van Zwolle. Met de ontwikkeling van het treinverkeer, de functie van locomotiefdepot en sinds 1870 de centrale werkplaats voor het onderhoud van locomotieven en rijtuigen, groeide het belang van het station en werd het spoorwegemplacement uitgebreid. Door de NCS was al het emplacement langs de lijn naar de IJsselbrug aangelegd. De SS breidde dit in 1881 uit langs de lijn naar Meppel. Over het sterk vergrote spooremplacement werd in 1883 een viaduct gebouwd, de Hoge Brug. Deze brug is in 1989 op de rijksmonumentenlijst geplaatst.[2]
Hoewel Karel Hendrik van Brederode gezien wordt als de architect van de standaardstations, is het station Zwolle van de hand van Nicolaas Johannes Kamperdijk.[3][4]
In mei 1940 werden door de NS en de Genietroepen grootschalige vernielingen aangericht om het belangrijk geachte spoorwegknooppunt Zwolle niet ongehavend in handen van de Duitsers te laten vallen. Hierbij werden onder meer bruggen en draaischijven onklaar gemaakt en locomotiefloodsen in brand gestoken.
Uitbreidingswerkzaamheden, oktober 2011
Met name vanwege de komst van de Hanzelijn en de daarmee toenemende passagiersaantallen wordt het station in 2010-2012 aangepast. De naam voor dit project is "Zwolle spoort". Zo komt er een vierde perron. Daarnaast wordt de voetgangerstunnel verbreed. De verbouwing van het station is in het najaar van 2010 begonnen.[5]
In november 2010 is de traverse in gebruik genomen, deze biedt tijdelijke vervanging voor de reizigerstunnel. Om de traverse te kunnen realiseren is op perron 2 de kiosk gesloopt en op het hoofdplein de Burger King. Waar deze vroeger stond, is nu de opgang naar de traverse. Tegenover de sloop van de kiosk en Burger King staat dat er een AH to go aan het station is toegevoegd. Op 7 april 2011 is de reizigerstunnel gesloten voor publiek. Op 3 mei is de sloop van de tunnel gestart en wordt van 7 meter uitgebreid naar 15 meter. Ook is er als mogelijkheid om de tunnel 47 meter breed te maken, hierdoor kunnen er winkels in de tunnel worden geplaatst. Ook is op 14 juni 2011 de nieuwe spoorbrug over de IJssel volledig in gebruik genomen. De oude spoorbrug is na 150 jaar dienst afgebroken. Vanwege de komst van de Hanzelijn wordt er een vierde perron op het station gebouwd. Het station zal drukker worden vooral omdat reizigers uit Noord- en Oost-Nederland binnen een halfuur na aankomst in Zwolle in Lelystad kunnen zijn.
Treinseries die stoppen in Zwolle volgens dienstregeling 2010:
Bij het NS-station ligt een stads- en streekbusstation. De stadsdienst Zwolle en de streeklijnen in Overijssel worden verzorgd door Syntus onder de merknaam Syntus Overijssel. Ook doen enkele lijnen van Connexxion en van Syntus Gelderland uit andere concessies het station aan.
[bewerken] Stadslijnen (Syntus)
Bussen van
Syntus op het busstation
| Lijn |
Route |
Bijzonderheden |
| 1 |
Stadshagen – Station - Oosterenk v.v. |
|
| 2 |
Holtenbroek – Station - Ittersummerbroek v.v. |
|
| 3 |
Assendorp – Station – Berkum v.v. |
|
| 4 |
Aa-landen – Station – Ittersummerbroek v.v. |
|
| 5 |
Westenholte – Station v.v. |
|
| 6 |
Voorsterpoort – Station v.v. |
Spitslijn |
| 7 |
Oosterenk – Station v.v. |
Scholierenlijn; stopt niet alle haltes |
| 8 |
Campus - Station v.v. |
Scholierenlijn |
| 9 |
Deltion Campus – Station v.v. |
Scholierenlijn |
| 11 |
Rechterland – Station v.v. |
Scholierenlijn |
|
|
|
Koplopers op station Zwolle
|
|
|
|
Oude Plan-U's op het rangeerterrein van Zwolle
|
|
|
|
De onbewaakte fietsenstalling van het station
|
|
|
|
Bloemen, standbeeld van Thorbecke
|
|
| Bronnen, noten en/of referenties
|
| Spoorwegstations aan spoorlijn Arnhem - Leeuwarden (Staatslijn A) (Cursief: voormalig station) |
|
0,0: Arnhem · 0,5: Arnhem Velperpoort · 1,2: Arnhem Presikhaaf · 1,3: Plattenburg · 3,2: Café Unie · 3,9: Hotel Naeff · 4,2: Velp · 7,0: Wordt-Rheden · 8,0: Rheden · 9,4: De Steeg · 10,0: Hotel Den Engel · 10,4: Diepesteeg · 10,9: Holleweg · 12,2: Klein Avegoor · 12,6: Ellecom · 13,0: Villa Hofstetten · 14,3: Dieren · 16,2: Spankeren · 18,4: Leuvenheim · 20,3: Brummen · 21,4: Weg naar Voorst · 23,1: Het Vosje · 24,4: Voorstonden · 26,6: Hoven · 27,5: Zutphen · 29,1: Nieuwstad · 31,3: Hungerink-Mettray · 35,3: Gorssel · 36,2: Epse · 40,0: Colmschate · 40,9: Snippeling · 43,5: Deventer · 44,1: Boksbergerweg · 45,6: De Platvoet · 47,6: Rande · 48,3: Diepenveen West · 50,6: Puinweg · 41,4: Hoenlo · 53,1: Olst · 55,5: Beltenweg · 56,2: Duurschestraat · 58,1: De Boerhaar · 59,0: Bovendorp · 59,6: Wijhe · 62,8: Wijnvoorden · 64,0: Herxen · 65,5: Windesheim · 68,0: Herculo · 71,4: Ittersum · 73,5: Zwolle · 81,5: Berkum · 88,0: Dedemsvaart · 95,5: Staphorst · 100,7: Meppel · 106,3: Nijeveen · 114,5: Steenwijk · 120,0: Willemsoord · 122,5: Peperga · 127,0: Wolvega · 134,6: Oudeschoot · 134,6: Heerenveen IJsstadion · 137,1: Heerenveen · 143,7: Stobbegat · 148,8: Akkrum · 153,7: Grou-Jirnsum · 158,1: Idaard-Roordahuizum · 159,9: Wirdum · 166,2: Leeuwarden
|