Emmeloord
Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
|
|
|||
|
|
|||
|
|
|||
| Provincie | Flevoland | ||
| Gemeente | Noordoostpolder | ||
| Coördinaten | 52°42'N 5°44'E | ||
|
|
|||
| Inwoners (1-1-2009) | 25.009 | ||
|
|||
Emmeloord is de hoofdplaats van de gemeente Noordoostpolder, in het noorden van de Nederlandse provincie Flevoland. De stad telt 25.009 inwoners (1 januari 2009).
Inhoud |
[bewerken] Geschiedenis
Emmeloord ontleent zijn naam aan het dorpje op de noordpunt van het voormalige eiland Schokland. Dit eiland lag in de Zuiderzee. Het dorpje heette vroeger (1478) Emelwerth. Eem, het eerste deel van Emel, komt van het Germaanse ami, een algemene aanduiding voor een natuurlijk waterverloop. Werth betekent wierde. Vanaf 1650 zien we echter dat de naam omgezet is naar Emeloirt. Oirt (door de i achter de o spreek je het uit als oort) betekent punt, net als in Dinteloord en IJoort (later IJdoorn). De overgang van werth naar oort heeft waarschijnlijk te maken met de afbrokkeling van het eiland Schokland. Daardoor was Emelwerth steeds minder een terp (heuvel in het land) maar kwam steeds meer op de punt (oirt) van het eiland te liggen.
In 1936 werd begonnen met het droogmalen van de Noordoostpolder, in 1942 viel het droog. Er werd ruim 50.000 hectare land ontgonnen uit het IJsselmeer (de voormalige Zuiderzee). Op 15 december 1943 werd het eerste huis van Emmeloord betrokken.
Samen met de tien 'Groendorpen' vormt Emmeloord sinds 1962 de gemeente Noordoostpolder. Sinds 1 januari 1986 behoort de Noordoostpolder tot de provincie Flevoland, voorheen tot Overijssel.
[bewerken] Ligging
Bij de inrichting van de polder is men uitgegaan van één centrale plaats (Emmeloord), en stervormige verbindingswegen naar tien kleinere dorpen; Bant, Creil, Ens, Espel, Kraggenburg, Luttelgeest, Marknesse, Nagele, Rutten en Tollebeek. De centrale ligging van Emmeloord wordt geaccentueerd door de Poldertoren. Deze watertoren staat in het geografische middelpunt van de polder.
[bewerken] Stadsrechten
Op 10 september 1992 kende commissaris van de koningin prof. dr. J.A. van Kemenade van Noord-Holland door symbolisch gebaar stadsrechten toe aan Emmeloord. De bestuurder handelde in opdracht van de Staten van Holland, waartoe de nabij gelegen voormalige eilanden Schokland en Urk ooit ook deel van uit maakten. Dit werd mogelijk nadat uit documenten was gebleken dat de "heerlijkheid Emelwaerde" -Emmeloord- privilegiën genoot. Tijdens deze ludieke bijeenkomst van de provincies Flevoland, Overijssel en Noord-Holland op Schokland werd Godin Fortuna als schutspatrones aangesteld. Een buste van haar werd jaren geleden in de bodem ten zuiden van Emmeloord gevonden. Voortaan zal haar beeltenis het gemeentehuis sieren en mag de stad zich 'Civitas Fortunae Emmeloordis' noemen. Het College van Burgemeester en Wethouders van de gemeente Noordoostpolder mag zich sindsdien Schout en Schepenen van de Stad Emmeloord noemen.
[bewerken] Wonen en werken
Emmeloord kent verschillende woonwijken.
Noord
- De Erven
- Waterland
- Emmelhage
Centrum/Oost
- Botenbuurt
- Ingenieursbuurt
- Plantenbuurt
- Vogelbuurt
West
- Espelervaart
- Revelsant
- Sterrenbuurt
Zuid
- De Zuydert
Op dit moment (2009) is de nieuwe woonwijk Emmelhage volop in ontwikkeling. In juli 2007 zijn de eerste woningen opgeleverd. De verkoop van de huizen verloopt niet zo goed. Vrijstaande huizen en rijtjeswoningen zijn redelijk in trek, de twee-onder-een-kapwoningen niet. Hoogbouw zal in Emmelhage niet verrijzen, behalve twintig zorgappartementen voor verstandelijk gehandicapten. Om de wijk aantrekkelijker te maken zijn er plannen om meer water binnen Emmelhage te betrekken.
Een ander nieuwbouwproject is Ecopark. Een combinatie van wonen en werken bij industrieterrein De Munt. Het park bestaat al enkele jaren. Tot nu toe wonen er slechts een paar ondernemers. Tegenover Ecopark ligt de uitbreiding van industrieterrein De Munt. Bij woonwijk De Zuidert ligt De Nagelerweg. Het industrieterrein is sinds enkele jaren uitgebreid met een nieuw deel aan de snelweg A6.
In de Nijverheidsbuurt (Smeden en omliggende straten) bevindt zich industrieterrein Bouwerskamp.
Detailhandel, dienstverlening en industrie zijn de belangrijkste werkgevers in Emmeloord.
[bewerken] Het centrum van Emmeloord
In 2007 is een deel van de winkelstraat Lange Nering gerenoveerd. Ondernemers merkten al een tijd dat het centrum verpauperde en de omzet daalde. De luifels zijn vervangen, winkels naar voren getrokken en een aantal kiosken in het midden van de straat zijn verdwenen. Ook is de bestrating en het straatmeubilair vernieuwd. Vrijwel alle winkeliers van de Lange Nering-West hebben meegewerkt aan de uitvoering van de plannen.
De opknapbeurt heeft positief uitgepakt. Er is weer een horecagelegenheid met terras in de Lange Nering-West en er hebben zich bekende winkelketens gevestigd. Daarnaast is het aantal klanten zichtbaar gestegen. Na het project "Lange Nering-West" is de Korte Achterzijde aangepakt. Dit is een straat met voornamelijk nieuwe en innovatieve ondernemers. De bestrating en parkeervakken zijn aangepakt. Ook is een groot parkeerterrein aangelegd tussen de winkels en de huizen aan de Lange Dreef.
Het oostelijk deel van de Lange Nering wordt in 2009 aangepakt. De renovatie zal ongeveer hetzelfde uitpakken als het westelijk deel van de winkelstraat. De overkapping uit de jaren '70 verdwijnt en 'de Passage' zal een geheel gaan vormen met het Kettingplein en de Lange Nering-West. Ook hier hoopt de gemeente weer een gezellig terras te creëren.
Het winkelaanbod zal in de toekomst verder worden vergroot op De Deel. De gemeente Noordoostpolder werkt hier echter alleen aan mee als het inwonersaantal zal gaan stijgen. Op dit moment wordt op De Deel iedere donderdagmorgen de weekmarkt gehouden. Ook vinden hier grote evenementen plaats. In april "De Nacht van Oranje" en in september "het Pieperfestival". In de Beursstraat (zijstraat van De Deel) wordt op dit moment gebouwd aan een nieuwe bioscoop met meerdere zalen. Hieronder komt een restaurant en een casino. Voor het gebouw ontstaat een klein horecaplein.
De Poldertoren zal in 2009 worden heropend. De voormalige watertoren is verbouwd en biedt plaats aan het VVV-kantoor, een expositieruimte, een tweede vestiging van Nieuwland Erfgoedcentrum en een restaurant. Daarnaast kan je op de top nog steeds genieten van een fantastisch uitzicht.
[bewerken] Onderwijsinstellingen
[bewerken] Basisscholen
- De Keerkring (openbaar)
- 't Kompas (protestants)
- De Lichtboei (protestants)
- Adriaan Valerius (protestants)
- De Triangel (protestants)
- De Zevensprong (openbaar)
- Windkracht 10 (openbaar)
- Koningin Julianaschool (openbaar)
- Roderik van Voorst (openbaar)
- St. Joseph (katholiek)
- Albert Schweitzer (katholiek)
- De Planthof (gereformeerd)
- Eben Haëzer (reformatorisch)
- De Amelandsbloem (openbaar)
[bewerken] Scholen voor voortgezet en middelbaar onderwijs
- Zuyderzee College
- Emelwerda College
- Groenhorst College
- Bonifatius MAVO
[bewerken] Scholen voor middelbaar beroepsonderwijs
- ROC Friese Poort
- Groenhorst College
[bewerken] Speciaal onderwijs
- De Zonnebloem
- De Klimboom
- De Optimist: school voor Cluster 4 SO en VSO
[bewerken] Verkeer en vervoer
De belangrijkste ontsluitingswegen van Emmeloord zijn de A6 (Joure/Amsterdam) en de N50 (Kampen/Zwolle).
Vervoerorganisatie Connexxion verzorgt het busvervoer rondom de regio Emmeloord. Busmaatschappijen van vroeger waren de ZWH (vanaf 1974 FRAM), de NWH (vanaf 1992 DVM/NWH, vanaf 1996 VEONN) en de Salland (vanaf 1968 Flevodienst, vanaf 1981 Verenigde Autobus Diensten VAD en vanaf 1994 Midnet). In 1999 werden de grote maatschappijen Arriva en Connexxion gevormd. Tot september 2005 verzorgde Arriva de lijnen van Emmeloord naar Wolvega, Steenwijk, Zwartsluis en Sneek en in samenwerking met Connexxion de Qliner tussen Lelystad en Groningen, terwijl Connexxion de rest van de lijnen verzorgde. Vanaf 2005 gingen enkele lijnen naar Connexxion en vanaf 2006 was Connexxion de enige vervoerder in Emmeloord.
Elk uur vertrekt een bus naar Groningen (Qliner) en Lelystad (Qliner). Tot 26 augustus 2007 reed er ook een Hanzeliner tussen Emmeloord en Zwolle. Vanwege tegenvallende passagiersaantallen werd deze lijn opgeheven.
Emmeloord kent geen treinverbinding. Er is jarenlang gediscussieerd over de Zuiderzeelijn. Deze zou Emmeloord per spoor moeten verbinden met Noord-Nederland en de Randstad. Eind 2007 is dit voor de tweede keer op de lange baan geschoven. De komst van deze treinverbining is zeer onwaarschijnlijk geworden. De gemeente Noordoostpolder steunt een onderzoek naar de mogelijkheden van een alternatieve verbinding met een superbus tussen Lelystad, Emmeloord en Heerenveen[1].
Streekbussen van Connexxion:
- lijn 42: Sneek - Lemmer - Emmeloord
- lijn 71: Zwolle - Zwartsluis - Emmeloord
- lijn 75: (Emmeloord -) Marknesse - Steenwijk
- lijn 76: Emmeloord - Kuinre - Oldemarkt - Steenwijk
- lijn 141: Zwolle - Kampen - Ens - Emmeloord - Urk
- lijn 147: Harderwijk - Dronten - Emmeloord
- lijn 171: Zwolle - Zwartsluis - Emmeloord
- lijn 315: Groningen - Heerenveen - Emmeloord - Lelystad (Qliner)
- lijn 325: Groningen - Emmeloord (Qliner)
- lijn 345: Emmeloord - Lelystad (Qliner)
- lijn 681: Urk - Emmeloord - Kampen GSG Pieter Zandt (Scholierenlijn)
- lijn 682: Urk - Emmeloord - Zwolle Molenweg (Scholierenlijn)
- lijn 684: Emmeloord - Zwolle Campus (Scholierenlijn)
[bewerken] Attracties en bezienswaardigheden
- Zwembad Het Bosbad
- Casteleynsplas
- Golfbaan De Terp
- Kinderboerderij Emmeloorderbos
- Nieuwland Erfgoedcentrum (geopend vanaf 2009)
- Poldertoren (voormalige watertoren, waarin een van Nederlandse grootste carillons)
- Ruitersportcentrum Noordoostpolder
- Theater en Bioscoop 't Voorhuys
[bewerken] Rijksmonumenten
Onderstaande tabel geeft een overzicht van de rijksmonumenten in de plaats en nabijgelegen gehuchten. De objecten worden getoond zoals deze zijn geregisteerd in het Rijksmonumentenregister, inclusief onderdelen van een monument met een eigen rijksmonumentnummer.
| Monumentnr.? |
Adres |
Naam |
Oorspronkelijke functie? |
Bouwjaar/architect |
Coördinaten? |
Afbeelding |
|---|---|---|---|---|---|---|
| 514733 Info | 52°42'52"N, 5°44'58"O | |||||
| 514735 Info | 52°42'52"N, 5°44'59"O | |||||
| 514736 Info | 52°42'53"N, 5°45'1"O | |||||
| 514737 Info | 52°42'53"N, 5°45'2"O | |||||
| 514738 Info | 52°42'54"N, 5°45'3"O | |||||
| 514740 Info | 52°42'54"N, 5°45'13"O | |||||
| 514741 Info | 52°42'54"N, 5°45'11"O | |||||
| 514742 Info | 52°42'54"N, 5°45'10"O | |||||
| 514743 Info | 52°42'54"N, 5°45'9"O | |||||
| 514744 Info | 52°42'54"N, 5°45'7"O | |||||
| 514745 Info | 52°42'54"N, 5°45'4"O | |||||
| 514746 Info | 52°42'55"N, 5°45'6"O | |||||
| 514748 Info | 52°43'29"N, 5°44'53"O | |||||
| 514752 Info | 52°42'47"N, 5°45'4"O | |||||
| 514760 Info | 52°42'45"N, 5°45'7"O | |||||
| 514761 Info | 52°42'45"N, 5°45'7"O | |||||
| 514762 Info | 52°42'45"N, 5°45'7"O | |||||
| 514764 Info | 52°42'42"N, 5°45'3"O | |||||
| 514765 Info | 52°42'43"N, 5°45'7"O |
Bron: Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed KICH Rijksmonumenten Dataset
[bewerken] Activiteiten
STEP (STichting Emmeloord Promotie) is een non-profit organisatie opgericht door een groep vrienden. Vanwege het 10-jarig bestaan van de provincie Flevoland in 1996 is het Pieperfestival ontstaan. Het kan gezien worden als het jaarlijkse dorpsfeest. Gratis patat, braderie en muziek zijn de bekendste elementen van de feestweek.
In 1997 startte de eerste editie van de Nacht van Oranje (29 april). Er is een record met de langste Oranjekoek verbroken. Tegenwoordig is het record op de achtergrond verdwenen en staan andere activiteiten en muziek op het programma. Dit evenement is geen initiatief van STEP geweest, maar maakt inmiddels wel deel uit van het Tulpenfestival.
Andere Emmeloordse feesten:
- Nieuwjaarsfestival (eerste zaterdag van januari)
- Tulpenfestival (eind april t/m begin mei)
- Nacht van Oranje (29 april)
- Bevrijdingsfestival (5 mei 2009)
- PartyNOP (laatste zaterdag van mei)
- Kunst- en decodag (in juni)
- Zomermarkten (in juli en augustus)
- Oord (4 juli 2009)
- Pieperfestival (begin september)
- Kinderdag
- Intocht van Sinterklaas (midden november)
- Pietenfeest
- Kerstmarkt (begin december)
[bewerken] Oord
Vanaf 2005 wordt het Oordfestival in Park West gehouden. Het is een cultureel- en muzikaal feest in de buitenlucht. Iedereen uit de Noordoostpolder kan zich muzikaal of creatief tonen aan het grote publiek. De editie van 2008 werd gehouden in het Waterloopbos bij Marknesse. Vanwege de verbouwing van het park kon Oord dat jaar niet in Park West worden gehouden.
[bewerken] Bevrijdingsfestival
In 2008 is er geprobeerd een Bevrijdingsfestival te organiseren. Te laat inzamelen van sponsorgeld heeft ervoor gezorgd dat het feest niet doorging. Op 5 mei 2009 zal er wel een Bevrijdingsfestival worden georganiseerd.
[bewerken] Trivia
- Koninginnedag 1994: Koningin Beatrix en haar familie hebben op 30 april 1994 een bezoek aan Emmeloord gebracht. 's Middags ging het gezelschap naar Urk. Er was eerder nog voor gepleit om een tussenstop in Tollebeek te maken, maar dat ging uiteindelijk niet door.
- Flevoschool: Op 22 augustus 1996 kwam Emmeloord landelijk in het nieuws. Door onderhoud aan een verwarmingsketel ontstond een gasexplosie in de Flevoschool aan de Bossulaan. Er raakten 20 mensen gewond en er viel een dode. De oorzaak bleek een slecht aangedraaide moer te zijn.
[bewerken] Bekende Emmeloorders
- Annamarie Thomas : schaatsster
- Bert Kuizenga : televisiepresentator, acteur
- Bettina Holwerda : actrice, vriendin van Jim Bakkum
- Cees Lok : voetbaltrainer
- David Kuiper : roeier van de Holland Acht
- Dennis van der Wal : voetballer
- Diederik Boer : doelman
- Hilbrand Nawijn : politicus, advocaat
- Jacob Reitsma : burgemeester van Wymbritseradeel
- Janneke Brinkman-Salentijn : kunstenares, echtgenote van Elco Brinkman
- Jeroen Kijk in de Vegte : radio- en televisiepresentator
- Johan Hansma: voetballer
- Maaike Smit : paralympisch rolstoeltennisster
- Manon Thomas : televisiepresentatrice
- Paul Rabbering : radio- en televisiepresentator
- Rob Wielaert : voetballer
- Sander Rozeboom : gitarist I.O.S.
- Stef Blok : Tweede Kamerlid
- Thea Limbach : chef de mission van de Paralympische Spelen
- Tjeerd Korf : voetballer
- Wiert Omta : burgemeester van Ermelo
- Wim Bax : acteur
[bewerken] Stedenband
Ringerike (Noorwegen)
Tot 2000 was er ook een stedenband met Mizumaki in Japan, waar om die reden een replica van de Poldertoren is gebouwd.
[bewerken] Zie ook
- Emmeloord (Schokland) voor de woonkern op Schokland van dezelfde naam
| Gemeente Noordoostpolder | |
|---|---|
|
Stad: Emmeloord |
Bronnen, noten en/of referenties:
- ↑ Leeuwarder Courant, Emmeloord wil superbus, 18 december 2008

