Joure
Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
|
||||||||||||||||||||||||||
|
||||||||||||||||||||||||||
Joure (Fries: De Jouwer) is een plaats in de provincie Friesland en de hoofdplaats van de gemeente Scharsterland. Joure heeft ongeveer 12.900 inwoners (2007).
Inhoud |
[bewerk] Geschiedenis
Joure is ontstaan boven op een zandrug op een kruising van waterwegen naast het voormalige dorp Westermeer. De plaats is van oudsher geen stad, maar tevens te groot om een dorp te worden genoemd. Naar Oud-Friese traditie wordt zo'n plaats een vlecke genoemd.
Over de oorsprong van de naam Joure, of De Jouwer zijn verschillende theorieën. Veelal wordt gedacht dat het van het Friese woord hjouwer komt, dat haver betekent. Een andere theorie is echter dat het van het woord ghebhara komt, dat Germaans voor water is. De laatste is waarschijnlijker, gezien de waterrijke omgeving waarin Joure ligt.
De naam van Joure is verder onlosmakelijk verbonden met die van Douwe Egberts. In 1753 begon Egbert Douwes aan de Midstraat in Joure een zaak in koloniale handelswaren, die tegenwoordig is uitgegroeid tot een multinational.
Tot de gemeentelijke herindeling in 1984 maakte Joure deel uit van de voormalige gemeente Haskerland, waarvan het de hoofdplaats was.
[bewerk] Evenementen
In 1466 verwierf de vlecke het recht op een weekmarkt. Ruim 25 jaar later, in 1492, kwam hier tevens het recht op een jaarmarkt bij: Jouster Merke. Dit wordt nog ieder jaar gehouden op de vierde donderdag van september.
Op de woensdag dat de ballonfeesten beginnen wordt ook het Boerebruiloft gehouden. Met trouwerij, Harddraverij op ongezadelde paarden, en Ringrijderij.
Sinds 1986 worden in Joure jaarlijks de Friese Ballonfeesten gehouden. Hierbij stijgen dagelijks 35 heteluchtballonnen op vanaf de Nutsbaan te Joure. Het evenement vindt meestal plaats in de laatste week van juli en trekt veel toeristen. Naast het opstijgen van ballonnen bestaan de ballonfeesten uit verschillende optredens van artiesten. Sindsdien wordt Joure ook wel Balloon City genoemd met +/- 50 ballonvaarders!
Ook wordt in Joure elk jaar het WK solexracen gehouden. Ook dit trekt de nodige toeristen.
Voor het eerst wordt in 2008 (24 mei) een historich spektakel georganiseerd in Joure; Rjochtdei. U gaat terug in de tijd, u gaat naar de 17e eeuw. Om precies te zijn naar het jaar 1628 waarin in de vlecke Joure het nedergerecht wordt gehanteerd. In de vorm van een openluchtspel wordt door de grietman (de burgemeesteran van toen) recht gespoken in de Hobbe van Baerdt tsjerke. Daar omheen vinden allerlei activteiten in het centrum plaats. De toegang is gratis. Voor deze dag wordt een speciale munt, de Jouster Sulvur Gūne uitgegeven.
[bewerk] Verkeer en vervoer
[bewerk] Verkeersaders en knooppunt
Vlak ten zuiden van de plaats bevindt zich Knooppunt Joure: een grote rotonde waar de snelwegen A6 en A7 samenkomen.
[bewerk] Openbaar vervoer
- lijn 41: Heerenveen - Joure - Scharsterbrug - Sint Nicolaasga - Spannenburg vv.
- lijn 95: Joure - Snikzwaag - Akmarijp - Terkaple - Goingarijp - Terhorne - Irnsum - Roordahuizum - Wijtgaard - Goutum - Leeuwarden vv.
- lijn 198: Heerenveen - Nijehaske - Oudehaske - Haskerhorne - Joure - Sneek - Nijland Rijksweg - Bolsward vv.
- lijn 199: Heerenveen - Joure - Uitwellingerga - Oppenhuizen - Sneek - Nijland Rijksweg - Bolsward vv.
- Belbus 243: Joure - Scharsterbrug - Sint Nicolaasga - Boornzwaag - Langweer vv.
- Belbus 249: Joure - Ouwsterhaule - Rotsterhaule - Sintjohannesga vv.
- Q-liner 315: Groningen - Heerenveen - Joure - Lemmer - Emmeloord - Lelystad vv.
- Q-liner 325: Groningen - Joure - Lemmer - Emmeloord vv.
- Q-liner 335: Groningen Zernike - Heerenveen - Joure vv.
- Q-liner 351: Heerenveen - Joure - Sneek - Bolsward vv.
Alle lijnen worden gereden door Connexxion.
[bewerk] Bouwwerken
|
[bewerk] Partnersteden
Joure onderhoudt goede betrekkingen met:
- Drolshagen (Duitsland)
- Mediaş (Roemenië)
[bewerk] Bevolkingsontwikkeling
De bevolkingsomvang van Joure is sinds de jaren 1950 verdrievoudigd. In de tien jaar van 1993 tot 2003 is het aantal inwoners dan ook met ruim 1000 mensen toegenomen. Dit is voor Friese standaarden een forse stijging. Een daling in het inwonertal na 2003 is te wijten aan de sluiting van het plaatselijke asielzoekerscentrum.
| Jaartal | Bevolking | Jaartal | Bevolking |
|---|---|---|---|
| 1913 | 3726 | 1999 | 12.760 |
| 1954 | 4332 | 2002 | 13.091 |
| 1959 | 5332 | 2003 | 13.081 |
| 1964 | 6107 | 2004 | 12.904 |
| 1969 | 7180 | 2005 | 12.800 |
| 1974 | 9002 | 2006 | 12.896 |
| 1993 | 12.077 | 2007 | 12.902 |
[bewerk] Geografie
[bewerk] Woonwijken
(van oud naar nieuw)
[bewerk] Industrieterreinen
In Joure zijn 5 industrieterreinen (van oud naar nieuw).
- Tolhúswei
- Douwe Egberts
- Sewei
- Woudfennen
- De Ekers
[bewerk] Bekende Jousters
Er zijn weinig Jousters die ook buiten de provinciegrenzen bekend zijn. Toch zijn er een paar (ex)bekende Jousters:
- Elias Annes Borger (1784-1820): Bekende schrijver en dichter uit de 19e eeuw
- Egbert Douwes : startte hier zijn winkeltje 'de witte os' dat later is uitgegroeid tot het koffieconcern Douwe Egberts.
- Arend Glas : Bobsleeër geboren in Joure
- Charles Groenhuijsen : Journalist die in Joure geboren werd, en daar zijn jeugd doorbracht
- Steven de Jong : Filmregisseur van onder andere De schippers van de Kameleon en Snuf de Hond
- Jacob Jongbloed : Fysioloog en uitvinder van het kunsthart
- Roland Kortenhorst : Tweede Kamerfractielid van de CDA in de Tweede Kamer, woonachtig in Joure.
- Tony van der Meulen : Journalist en oud-hoofdredacteur van het Brabants Dagblad; auteur van het boek "Anders nog iets?" (Uitgeverij L.J. Veen, Amsterdam 2001), waarin hij zijn jeugd in Joure beschreef.
- Jelle ten Rouwelaar : Huidige doelman van NAC Breda.
- Bert Jan van der Veen : Nederlandse Marathonschaatser woonachtig in Joure.
- Geert Aeilco Wumkes (1869-1954): theoloog, historicus en publicist die onder meer ijverde voor het gebruik van het Fries in de kerk; was drijvende kracht achter de eerste Friese Bijbelvertaling (1941)
- Lowell Dijkstra: componist
 |
Meer afbeeldingen die bij dit onderwerp horen, zijn te vinden op de pagina Joure op Wikimedia Commons.
|
| Gemeente Scharsterland (Skarsterlân) |  |
|---|---|
|
Akmarijp (Eagmaryp) · Boornzwaag (Boarnsweach) · Broek (De Broek) · Dijken (Diken) · Doniaga (Dunegea) · Goingarijp (Goaiïngaryp) · Haskerdijken (Haskerdiken) · Haskerhorne (Haskerhoarne) · Idskenhuizen (Jiskenhuzen) · Joure (De Jouwer) · Langweer (Langwar) · Legemeer (Legemar) · Nieuwebrug (Nijbrêge) · Nijehaske · Oldeouwer (Alde Ouwer) · Oudehaske (Aldehaske) · Ouwsterhaule (Ousterhaule) · Ouwster-Nijega (Ousternijegea) · Rohel (Reahel) · Rotstergaast · Rotsterhaule · Rottum · Scharsterbrug (Skarsterbrêge) · Sint Nicolaasga (Sint Nyk) · Sintjohannesga (Sint Jânsgea) · Snikzwaag (Sniksweach) · Terkaple · Teroele · Tjerkgaast (Tsjerkgaast) · Vegelinsoord (Vegelinsoard) Buurtschappen: Ballingbuur (Ballingbuer) · Boornzwaag over de Wielen (Boarnsweach oer de Wielen) · Finkeburen (Finkebuorren) · Heide · Onland · Polle · De Rijlst · Spannenburg (Spannenburch) · Sythuizen (Sythúzen) · Vierhuis (Fjouwerhûs) |
