De Twigen

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Ga naar: navigatie, zoeken
Poel in De Twigen
Hoger gedeelte van het gebied

De Twigen is een bijna 20 hectare groot natuurgebied gelegen ten noordwesten van Joure. Het gebied ligt ingeklemd tussen de oude rijksweg en de in de tweede helft van de twintigste eeuw aangelegde snelweg A7 naar Sneek.

Geschiedenis[bewerken]

Voordat de A7 werd aangelegd gingen de ruigten van De Twigen naast de oude rijksweg (Tramwei) naadloos over in de weilanden van boeren die in het gehucht Woudfennen wonen. De boerderijen lagen aan een doodlopende zijweg van de Tramwei. Enkele boerderijen aan het eerste stuk van de zijweg zijn er nog, maar de weg loopt nu dood tegen de A7. Ten tijde van de aanleg van de A7 werd het gebied De Twigen eigendom van de Dienst Domeinen.

Natuur[bewerken]

Het gebied is in 1995 aangekocht door de gemeente Skarsterlân. In maart 2000 is de Stichting Natuurgebied De Twigen opgericht. Sindsdien beheert deze stichting het natuurgebied. Het noordwestelijke deel van De Twigen heeft een open verbinding met de Langwarder Wielen. Om die reden is De Twigen een belangrijke schakel in de ecologische verbindingszone tussen het Friese merengebied, de historische windsingel Omkromte, het natuurterrein De Famberhorst en park Heremastate.

De Twigen is een gevarieerd natuurgebied met diverse biotopen waardoor verschillende soorten vogels, vleermuizen, kikkers, padden, vlinders en libellen zich er thuis voelen. De aanwezige bomen en (besdragende) struwelen zijn veelal inheems wat bijdraagt aan de natuurwaarde van het gebied. Er zijn in veel verschillende planten en mossen te vinden, waaronder soorten de op de rode lijst staan.

De Twigen is niet vrij toegankelijk. Dat komt de rust in het gebied ten goede en maakt dat de verschillende leefgemeenschappen zich ongestoord kunnen ontwikkelen.

Oeverzwaluwenwand[bewerken]

Eind 1997 is in het gebied een oeverzwaluwenwand gebouwd door een werkgroep waarin vooral leden van de vogelwacht werkzaam waren. Ook heeft de vogelwacht een financiële bijdrage geleverd om de bouw te realiseren. Alleen de voorkant is zichtbaar (zie foto). De grote hoeveelheid zand achter de wand is destijds ingezaaid en vormt één geheel met de glooiende omgeving.
Oeverzwaluwen nestelen graag in steile zandwanden in de buurt van water. De wand in De Twigen bleek dan ook een schot in de roos. In 1998, dus het eerste jaar na de bouw van de wand waren er al 25 broedparen. Een paar jaar later in 2001 hebben er 80 paren in de wand gebroed. Oeverzwaluwen graven zelf de nestjes van ruim één meter diep in de wand. Vrijwilligers vullen in februari alle nesten met zand omdat vogels ieder voorjaar zelf een nest willen graven.
In 2009, 2010 en 2011 zijn de broedparen verstoord door steenmarters. De kolonie verliet De Twigen en hebben geen jongen grootgebracht.
Door het plaatsen van schrikdraad bovenlangs de wand, zijn er in 2012 weer 36 broedparen van de oeverzwaluw waargenomen.

Enkele voorkomende plantensoorten[bewerken]

Brede wespenorchis (Epipactis helleborine), Gevlekte orchis (Dactylorhiza maculata subsp. maculata), Tongvaren (Asplenium scolopendrium), Waterviolier (Hottonia palustris), Moerasaardbei (Potentilla palustris), Wederik (Lysimachia), Leverkruid (Eupatorium).

Soortenrijkdom aan paddenstoelen[bewerken]

Het totaal aantal paddenstoelen dat sinds 2000 in De twigen is genoteerd bedraagt ruim 200. Bijna alleen maar saprofieten (saprofiet).
Slechts 4 soorten vertegenwoordigen de groep van de mycorrhizasymbionten en 11 soorten behoren tot de parasieten.

Educatieve rondleidingen[bewerken]

Om verstoring van het kwetsbare milieu te voorkomen is "De Twigen" niet vrij toegankelijk.

Op verzoek worden er door de “Stichting Natuurgebied De Twigen” voor groepen zoals scholen, verenigingen en belangstellenden rondleidingen georganiseerd.

Iepen[bewerken]

Tussen afslag Joure West en De Twigen is een braakliggend terrein aangewezen als iepenarboretum. De eerste iepen zijn op de Nationale Boomfeestdag van 2011 geplant. Het arboretum zal kunnen fungeren als ecologische verbindingszone met park Heremastate.

Broedvogelinventarisatie[bewerken]

Broedparen in nestkasten en in de oeverzwaluwenwand:

Soort 2002 2003 2004 2005 2006 2007 2008 2009 2010 2011 2012
Oeverzwaluw 0 95 73 0 110 6 123 0 3 0 36
Koolmees 12 18 17 18 19 18 20 18 23 16 15
Pimpelmees 4 8 10 10 7 9 6 8 9 8 7
Kauw 1 1 1 1 1 1 1 0 0 0 0
Torenvalk 0 0 1 1 1 2 2 0 0 0 0
Ringmus 1 3 3 2 6 6 4 3 3 3 2
Spreeuw 0 0 0 1 1 2 2 0 0 0 0
Winterkoning 0 0 0 0 0 2 2 2 2 2 3

Overige broedparen: (bepaald volgens de Sovon methode)

Soort 2002 2003 2004 2005 2006 2007 2008 2009 2011 2012
Boomkruiper 2 1 1 2 1 2 2 1 2 -
Boomvalk 1 - - - - - - - - -
Bosrietzanger - - 2 1 - - - 1 1 -
Braamsluiper 1 - 2 1 1 1 1 1 - -
Buizerd 1 1 1 1 1 1 1 1 2 -
Canadese Gans - - - - 1 1 1 1 3 -
Ekster - 1 1 1 - - - - 1 -
Fazant 1 1 - 1 - - 1 - - -
Fitis 12 12 17 15 10 13 11 19 18 -
Grasmus 5 - 4 4 3 5 3 7 4 -
Graspieper - - 1 - - - 1 - - -
Grauwe vliegenvanger 1 - - - - - - - - -
Groenling 1 1 - - - - - - - -
Grote bonte Specht 1 1 1 1 1 1 1 1 2 -
Heggenmus 2 2 4 - 1 3 1 1 - -
Holenduif - - - 3 2 1 2 2 - -
Houtduif 6 3 3 4 1 9 5 7 4 -
Kleine karekiet - -d - - - - - 1 1 -
Kleine Plevier - - 1 - - - - - - -
Kneu - 1 - 1 - 2 1 2 1 -
Koekoek - - 1 - - - - - - -
Krakeend 1 1 - 3 - 1 2 1 3 -
Kuifeend 1 - 1 5 4 1 4 3 2 -
Matkop - - - - 1 - - - - -
Meerkoet 6 6 11 9 8 7 7 6 6 -
Merel 7 4 6 4 2 4 5 4 5 -
Nachtegaal - - - - - - - - 1 -
Nijlgans - - 1 - 2 2 2 1 2 -
Putter 2 - - - - 1 1 1 - -
Ransuil 1 - - - - - - - - -
Rietgors 1 - - - 1 1 2 3 3 -
Rietzanger - - - - - - - - 1 -
Roodborst 1 - - 3 1 1 2 1 - -
Scholekster 2 1 2 2 1 1 1 1 1 -
Spotvogel 1 1 2 2 1 - 1 1 2 -
Staartmees 1 1 1 1 1 - - - - -
Tjiftjaf 9 10 11 8 4 10 11 9 5 -
Tuinfluiter 7 9 4 6 6 9 1 8 5 -
Vink 5 1 3 3 4 2 3 5 4 -
Vlaamse Gaai 1 - 1 1 2 - - 1 1 -
Waterhoen 1 1 - 2 - 1 2 1 - -
Wilde eend 14 10 7 11  ? 8 10 9 5 -
Winterkoning 13 12 14 9 11 12 16 12 7 -
Witte kwikstaart 1 1 1 1 - - - - - -
Zanglijster - 1 3 1 1 - 2 3 2 -
Zwarte kraai 2 1 3 2 2 2 2 3 2 -
Zwartkop 4 3 5 6 6 6 6 4 8 -
Oeverzwaluw 4 - - 18 - - - - - -
.
Totaal aantal soorten 38 31 37 37 36 34 39 36 34 -
Totaal aantal broedparen*. 133 117 147 166 115 146 146 151 133 -

* Exclusief broedparen van de oeverzwaluwen in de kunstmatige wand.

Bronnen[bewerken]

  • Willy van der Heide
  • Frans Ozinga

Fotogalerij[bewerken]

Onderstaande foto’s geven een beeld van landschap en natuur van De Twigen: