Tjiftjaf
| Tjiftjaf IUCN-status: Niet bedreigd[1] (2009) |
|||||||||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
.jpg) |
|||||||||||||
| Tjiftjaf, op herfsttrek. Foto genomen op schip voor de kust van België. | |||||||||||||
| Taxonomische indeling | |||||||||||||
|
|||||||||||||
| Soort | |||||||||||||
| Phylloscopus collybita (Vieillot, 1817) |
|||||||||||||
 |
|||||||||||||
|
-1:Broedgebied; alleen in de zomer
-2. Broedgebied; klein aantal ook overwinterend |
|||||||||||||
Afbeeldingen Tjiftjaf op  Wikimedia Commons
|
|||||||||||||
Tjiftjaf op  Wikispecies
|
|||||||||||||
|
|||||||||||||
De tjiftjaf (Phylloscopus collybita)
zang (info·uitleg) is een kleine, slanke zangvogel uit de familie Phylloscopidae en een zeer algemene broedvogel in Nederland.
Inhoud |
Kenmerken [bewerken]
De naam ontlenen de vogels aan hun zang (onomatopee), wat klinkt als tjif-tjaf. De fitis en de tjiftjaf zijn tweelingsoorten en beide insecteneters met een dunne fijne snavel. Ze zijn zeer beweeglijk en vertonen onrustig gedrag. De tjiftjaf lijkt qua uiterlijk erg op de fitis, maar meestal hebben tjiftjaffen donkere poten, terwijl fitissen over het algemeen lichte poten hebben. Door middel van de zang zijn de fitis en de tjiftjaf eenvoudig te onderscheiden.
Zang [bewerken]
De tjiftjaf is één van de eerste zangvogels in de Lage Landen die terugkomen uit hun winterverblijf en al in maart is de zang te horen: 'tjiftjaf-tjiftjaf-tjiftjaf' In de midden van de zomer is er geen zang te horen. In september begint de tweede zangperiode die doorloopt tot in oktober. Ter voorbereiding op de trek eten de vogels zich vol aan insecten in de struiken, waarbij met name de jonge tjiftjaffen zeer regelmatig een kort hoog contactroepje laten horen. Dit roepje klinkt als: 'hiep', 'wieHUU' of 'whiIET' [2]
Verspreiding [bewerken]
De tjiftjaf komt in heel Europa voor, met uitzondering van Noord-Schotland, Zuid-Zweden en IJsland. Verder komt de tjiftjaf voor in Noord-Azië tot ongeveer 70° NB en er zijn geïsoleerde populaties in Noordwest Afrika en Noord- en West-Turkije en het noordwesten van Iran.
Het is een trekvogel. De vogels die in Midden- en Noord-Europa broeden, overwinteren in Zuid-Europa en de noordelijke helft van Afrika. De Noord-Aziatische vogels overwinteren in tropisch Azië. Het kaartje geeft weer dat er gebieden zijn waarin 's winters ook tjiftaffen blijven. In zachte winters zijn er ook in Nederland overwinterende vogels.
In de Lage Landen is de tjiftaf een veel voorkomende soort van grote tuinen, parken en bossen. Het aantal broedvogels in Nederland wordt geschat op een half miljoen paar. Er zijn jaar op jaar schommelingen, maar geen opvallende trends in het aantal broedvogels.[3]
Taxonomie [bewerken]
De tjiftjaf en de fitis lijken erg op elkaar. Pas in 1817 werd de tjiftjaf wetenschappelijk beschreven, hoewel voor die tijd al beschrijvingen bestonden over fitis en tjiftjaf als vogelsoorten met een verschillende zang.[4]
Het geslacht Phylloscopus heeft 64 soorten.[5] Hieronder zijn nog drie soorten met de naam tjiftjaf: de Canarische tjiftjaf (P. canariensis), de bergtjiftjaf (P. sindianus) en de Iberische tjiftjaf P. ibericus). De Ibiersiche tjiftjaf is lang als een ondersoort beschouwd. Deze vogel komt voor in Zuidwest-Frankrijk, West-Spanje en Portugal. De zang van deze tjiftjaf is anders. Ook op de Canarische eilanden komt een andere soort voor met een eigen geluid en verder is er de bergtjiftaf die voorkomt in de Kaukasus en de Himalaya.
Daarnaast worden er weer diverse ondersoorten onderscheiden. De bergtjiftjaf van de Kaukasus is een andere ondersoort dan die in de Himalaya. Ook van de gewone tjiftjaf bestaan diverse ondersoorten, waaronder de Siberische tjiftjaf P. collybita tristis, die ook wel in Nederland gezien wordt.
Zie ook [bewerken]
Trivia [bewerken]
In het Suske en Wiske-verhaal De toornige tjiftjaf speelt de tjiftjaf de hoofdrol, dit verhaal gaat over de vogelvangst in België.
Bronnen, noten en/of referenties
|
 |
Zoek tjiftjaf op in het WikiWoordenboek. |
