Zinkstuk

Een zinkstuk is een grote gevlochten mat van rijshout. Rijshout is de verzamelnaam voor tenen en twijgen van veelal wilgenhout die oorspronkelijk werden geoogst in de grienden langs de rivieren en in de Biesbosch. Tegenwoordig zijn er ook speciaal aangelegde plantages voor de productie van rijshout. De bedoeling van een zinkstuk is de bodem onder water te beschermen tegen stromingen en erosie. Ook de oevers van rivieren en stromen worden ermee versterkt.

Het voornaamste bestanddeel van een zinkstuk zijn wilgentenen en de ervan gefabriceerde wiepen. Het is dus een natuurlijk product en daardoor zeer milieuvriendelijk. Het hout heeft ook een aantal andere eigenschappen, zoals buigzaamheid, stevigheid en vermogen tot drijven die van belang zijn bij het gehele proces van het vervaardigen en afzinken, dat is plaatsen van een zinkstuk. De mat wordt gemaakt op een stuk grond direct aan het water en als het vlechtwerk klaar is met sleepboten naar de gewenste plek gesleept. Daarna wordt het zinkstuk verzwaard met basaltstenen waardoor het naar de bodem zinkt. Dat moet precies gebeuren op het tijdstip tussen eb en vloed, als er geen getijdestromingen zijn. De onderliggende bodem wordt beschermd tegen de erosie van het (sterk) stromende water en er vindt geen vervorming plaats van de bodem en/of de oever. Het basalt op zijn beurt zorgt ervoor dat het zinkstuk op zijn plaats blijft en biedt bij oevers ook bescherming tegen golfslag. Deze bescherming blijft op deze manier jarenlang, zelfs wel zo’n 100 jaar, in stand. Het maken van deze matten gebeurt in grote lijnen al ruim een eeuw lang op dezelfde manier. Tegenwoordig worden er ook moderne materialen bij toegepast, zoals sjorringen en bindingen.

Bij de constructie van strekdammen en kribben in rivieren worden zinkstukken nog altijd toegepast. Ook aan de kust, bij het construeren van dammen en dijken door open water en bij het geschikt maken van vaarwater voor (zware) scheepvaart. Deze techniek is bijvoorbeeld toegepast bij de Afsluitdijk en bij afsluitdammen in Zeeland.