Laos

ສາທາລະນະລັດປະຊາທິປະໄຕ ປະຊາຊົນລາວ Sathalanalat Paxathipatai Paxaxon Lao
(Details) (Details)
Basisgegevens
Officiële landstaal	Laotiaans (Verwant aan Thai)
Hoofdstad	Vientiane
Regeringsvorm	Volksrepubliek
Staatshoofd	Choummaly Sayasone
Religie	Boeddhisme 60%
Oppervlakte	236.800 km²  (2% water)
Inwoners	5.621.982 (2005) 6.834.942 (2009) (28,9/km² (2009))
Overige
Volkslied	Pheng Xat Lao
Munteenheid	kip (LAK)
UTC	+7
Web | Code | Tel.	.la | LAO | 856
Voorgaande staten
Koninkrijk Laos 1975
Topografie
Portaal    Landen & Volken

Laos, of officieel Democratische Volksrepubliek Laos (korte vorm: ລາວ, Lao), is een land in Azië en grenst aan Myanmar, China, Vietnam, Cambodja en Thailand. Een inwoner van Laos noemt men een Laotiaan.

Naam

In het Laotiaans is de naam van Laos "Meuang Lao (ເມືອງລາວ)", wat letterlijk "Land van de Lao" betekent. Frankrijk, dat de drie verschillende Laotiaanse koninkrijken verenigde in 1893 als Frans-Indochina, spelde het met een stomme "s" aan het einde, die de meervoudigheid van de verschillende koninkrijken aanduidde. Omdat het Laotiaans geen "s" als eindletter kent, wordt Laos dan ook zonder "s" uitgesproken door de Laotianen zelf.

Geschiedenis

De wortels van Laos werden gelegd in de 14e eeuw toen Fa Ngum het koninkrijk Lan Xang, het rijk der miljoenen olifanten, stichtte. Het koninkrijk bestond tot in 1707 en verviel toen in drie delen: het Koninkrijk Luang Prabang, het Koninkrijk Vientiane en het koninkrijk Champassak. Ze werden alle drie blootgesteld aan constante invasies van de sterkere buren uit Birma, Siam (Thailand) en Vietnam.

In 1893 werd Laos door de Fransen veroverd en werd het als het "protectoraat Laos" opgenomen in de kolonie Unie van Indochina. Na de Japanse bezetting in de Tweede Wereldoorlog verkreeg Laos in 1954 door een nederlaag van de Fransen in de Eerste Indochinese Oorlog zijn onafhankelijkheid.

In het koninkrijk Laos bestond een fragiel evenwicht tussen drie prinsen: een linkse, een neutralistische en een rechtse. Doorgaans was de neutralistische prins premier minister. In 1960 werd de rechtse regering door een militaire staatsgreep onder leiding van de jonge officier Kong Le omvergeworpen. De rechtse generaal, Phoumi Novasan lanceerde een tegenaanval om een einde te maken aan de communistische guerrilla. Hij kreeg militaire steun van de Verenigde Staten. Zo begon de Tweede Indochinese Oorlog, later bekend als de Vietnamoorlog. Boven Laos werden meer bommen afgeworpen dan in de Tweede Wereldoorlog op Duitsland en Japan tezamen. Kort na de Tweede Indochinese Oorlog grepen de communistische en neutrale groeperingen in het jaar 1975 de macht en riepen op 2 december 1975 de Democratische Volksrepubliek Laos uit. Koning Savang Vatthana en koningin Khamphoui traden af. Ze werden samen met kroonprins Vong Savang opgesloten in een interneringskamp. De koning stierf er op 13 mei 1978. Ook de koningin en de kroonprins overleden in gevangenschap. De jongste zoon van de koning, prins Sauryavong Savang, levend in ballingschap, treedt op als hoofd van de familie in naam van kroonprins Soulivong Savang (*1963), zoon van de overleden kroonprins. Prins Sauryavong Savang en zijn broer Thayavong Savang ontsnapten in 1981. Van het lot van de overige kinderen, prins Sisavang Savang, en de prinsessen Savivanh Savang en Thala Savang, en verdere familie is niets bekend. Ze zijn waarschijnlijk vermoord of overleden door de slechte behandeling in gevangenschap.

Op 14 augustus 1991 nam de volksassemblee van Laos voor het eerst sinds het overnemen van de macht door de communisten een motie aan. Op basis van zware economische problemen en de ineenstorting van de Sovjet-Unie ging Laos een openings- en hervormingsbeleid voeren met als doel de planeconomie te vervangen door een gemengde economie. Sinds 1997 is Laos lid van de ASEAN.

In de speciale zone Saisombun, noordoostelijk van Vientiane zijn vandaag de dag nog Hmong-strijders actief welke de strijd niet opgegeven hebben. In deze regio vinden nog regelmatig incidenten plaats en bestaat een levendige handel in opium.

Geografie

Laos is een land dat ligt in Zuidoost-Azië ten noorden van Thailand en ten westen van Vietnam. Het is het enige land in Pacifisch Azië dat geen kustlijn heeft. Het land heeft een oppervlakte van 236.800 km², waarvan 4736 km² water. Het totale oppervlak is bijna 6 keer zo groot als Nederland. Het landschap is grotendeels erg ruw bergachtig terrein met hier en daar wat vlakke gebieden, voornamelijk rondom de rivier de Mekong. Het hoogste punt in het land is Phou Bia met 2,817 m, in de provincie Xhieng Khuang. Het laagste punt is de rivier de Mekong die op 70 meter stroomt. Laos ligt tussen de 14 en de 22 lijn noorderbreedte en tussen de 100 en de 106 oosterlengte.

De lengte van de Laotiaanse landgrenzen bedraagt 5083 km, waarvan 423 km met China, 235 km met Myanmar, 541 km met Cambodja, 1754 km met Thailand en 2130 km met Vietnam. De grootste rivier is de Mekong.

Infrastructuur

Rivieren zijn belangrijke transportassen voor veel Laotianen.

De infrastructuur van Laos is erg slecht. Een groot deel van het land ontbreekt het aan goede wegen, en er zijn geen spoorwegen, behalve een kort stukje dat Vientiane met Thailand verbindt. Een aantal hoofdwegen in met name meer urbane gebieden zijn sterk verbeterd door de overheid, met als voornaamste voorbeeld Route 13. Echter, nog steeds kunnen de meeste delen van het land in de meer rurale streken alleen bereikt worden door middel van ongeplaveide wegen, die niet het hele jaar begaanbaar zijn.

Er is weinig tot geen externe en interne telecommunicatie, maar mobiele telefoons worden wel veel gebruikt in de steden. In de meeste rurale gebieden is elektriciteit gedeeltelijk of helemaal niet beschikbaar. Songthaews (pick-up trucks met bankjes) worden in Laos gebruikt voor langeafstandsvervoer en in het openbaar vervoer.

Demografie

Gezondheid

De levensverwachting van mannen was 63,2 en de levensverwachting van vrouwen was 65,9 in 2007. Levensverwachting minus de jaren dat iemand gezondheidsproblemen heeft was 54 in 2006. Twee vijfde van de bevolking had geen toegang tot schoon water in 2006. Overheidsuitgaven op het vlak van gezondheidszorg besloeg 4% van het BNP. Dit was in 2006 18 dollar per persoon per jaar.

Cultuur

Taal

De officiële taal is het Laotiaans of Lao. Dit is een taal die verwant is aan het Thais en aan talen gesproken in het zuiden van China. In het noordoosten van Thailand (Isaan) wonen meer mensen die Laotiaans en daarop lijkende talen spreken dan in Laos zelf.

Festiviteiten

• Pi Mai ("Nieuwjaar"; in Thailand noemt men het Songkran). Viering van het begin van het nieuwe jaar. Van 12 t/m 15 april. Je wenst iemand gelukkig nieuwjaar door deze met water nat te maken en daarbij 'sok di pi mai' te zeggen, oftewel gelukkig nieuwjaar.
• Bootracen. Op diverse plaatsen in Laos in oktober over de rivier de Mekong.

Economie

De Laotiaanse economie is voornamelijk afhankelijk van investeringen en handel met buurlanden Thailand, Vietnam en in het speciaal China. Zelfvoorzienende landbouw is nog steeds goed voor de helft van het BNP en voorziet in werk aan 80% van de Laotianen. Slechts 4,01 procent van het landoppervlak is vruchtbaar genoeg voor landbouw, en slechts 0,34 wordt permanent bewerkt.

Volgens het Ontwikkelingsprogramma van de Verenigde Naties leeft in Laos 33,0% van de bevolking onder de armoedegrens.

Bestuurlijke indeling

De provincies van Laos.

De provincies van Laos vormen de bestuurlijke hoofdindeling van Laos. Naast de 16 provincies (Laotiaans: khwaeng) bestaat er een prefectuur rond de hoofdstad Vientiane.

• Attapeu (1)
• Bokeo (2)
• Bolikhamsai (3)
• Champassak (4)
• Hua Phan (5)
• Khammuan (6)
• Luang Namtha (7)
• Luang Prabang (8)
• Phongsali (10)
• Salavan (11)
• Sainyabuli (15)
• Savannakhet (12)
• Sekong (17)
• Udomxai (9)
• Vientiane (khwaeng) (14)
• Xieng Khuang (18)
• Vientiane (prefectuur) (Kamphaeng Nakhon Wieng Chan) (13)

Zie ook

• Provincies van Laos
• Lao Airlines
• Lan Xang
• Xhieng Khuang (koninkrijk)
• Luang Prabang (stad)
• de lijst met Luang Prabangs koningen
• de lijst met Lan Xangs koningen
• de lijst met Vientianes koningen
• de lijst met Champassaks koningen
• Monumenten op de Werelderfgoedlijst

Zie ook: prins Souvanna Phouma - prins Souphanouvong - Pathet Lao - Kaysone Phomvihane - prins Souk Vongsak - prins Vong Savang - koning Savang Vatthana - koning Sisavang Vong - Phoumi Vongvichit

Bronnen, noten en/of referenties

Bronnen, noten en/of referenties:

Mediabestanden

Zie de categorie Laos van Wikimedia Commons voor meer mediabestanden.

14°-22° N, 100°-107° O