Laos

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Ga naar: navigatie, zoeken
Nuvola single chevron right.svg Dit artikel gaat over het land Laos. Zie Laos (plant) voor de plant.
ສາທາລະນະລັດປະຊາທິປະໄຕ ປະຊາຊົນລາວ Sathalanalat Paxathipatai Paxaxon Lao
Vlag van Laos Emblem of Laos.svg
(Details) (Details)
Laos
Basisgegevens
Officiële landstaal Laotiaans (Verwant aan Thai)
Hoofdstad Vientiane
Regeringsvorm Volksrepubliek
Staatshoofd Choummaly Sayasone
Democratie-index 2,32 (autoritair regime)
Religie Boeddhisme 60%
Oppervlakte 236.800 km² [1] (2% water)
Inwoners 5.621.982 (2005)[2]
6.695.166 (2013)[3] (28,3/km² (2013))
Overige
Volkslied Pheng Xat Lao
Munteenheid kip (LAK)
UTC +7
Web | Code | Tel. .la | LAO | 856
Voorgaande staten
Koninkrijk Laos Koninkrijk Laos 1975
Topografie
Laos
Portaal  Portaalicoon   Landen & Volken
Satellietfoto van Laos

Laos, of officieel Democratische Volksrepubliek Laos (korte vorm: ລາວ, Lao), is een land in Azië en grenst aan Myanmar, China, Vietnam, Cambodja en Thailand. Een inwoner van Laos noemt men een Laotiaan.

Naam[bewerken]

In het Laotiaans is de naam van Laos "Meuang Lao (ເມືອງລາວ)", wat letterlijk "Land van de Lao" betekent. Frankrijk, dat de drie verschillende Laotiaanse koninkrijken verenigde in 1893 als Frans-Indochina, spelde het met een stomme "s" aan het einde, die de meervoudigheid van de verschillende koninkrijken aanduidde. Omdat het Laotiaans geen "s" als eindletter kent, wordt Laos dan ook zonder "s" uitgesproken door de Laotianen zelf.

Geschiedenis[bewerken]

De wortels van Laos werden gelegd in de 14e eeuw toen Fa Ngum het koninkrijk Lan Xang, het rijk der miljoenen olifanten, stichtte. Het koninkrijk bestond tot in 1707 en verviel toen in drie delen: het Koninkrijk Luang Prabang, het Koninkrijk Vientiane en het koninkrijk Champassak. Ze werden alle drie blootgesteld aan constante invasies van de sterkere buren uit Birma, Siam (Thailand) en Vietnam.

In 1893 werd Laos door de Fransen veroverd en werd het als het "protectoraat Laos" opgenomen in de kolonie Unie van Indochina. Na de Japanse bezetting in de Tweede Wereldoorlog verkreeg Laos in 1954 door een nederlaag van de Fransen in de Eerste Indochinese Oorlog zijn onafhankelijkheid.

In het koninkrijk Laos bestond een fragiel evenwicht tussen drie prinsen: een linkse, een neutralistische en een rechtse. Doorgaans was de neutralistische prins premier minister. In 1960 werd de rechtse regering door een militaire staatsgreep onder leiding van de jonge officier Kong Le omvergeworpen. De rechtse generaal, Phoumi Novasan lanceerde een tegenaanval om een einde te maken aan de communistische guerrilla. Hij kreeg militaire steun van de Verenigde Staten. Zo begon de Tweede Indochinese Oorlog, later bekend als de Vietnamoorlog. Boven Laos werden meer bommen afgeworpen dan in de Tweede Wereldoorlog op Duitsland en Japan tezamen. Kort na de Tweede Indochinese Oorlog grepen de communistische en neutrale groeperingen in het jaar 1975 de macht en riepen op 2 december 1975 de Democratische Volksrepubliek Laos uit. Koning Savang Vatthana en koningin Khamphoui traden af. Ze werden samen met kroonprins Vong Savang opgesloten in een interneringskamp. De koning stierf er op 13 mei 1978. Ook de koningin en de kroonprins overleden in gevangenschap. De jongste zoon van de koning, prins Sauryavong Savang, levend in ballingschap, treedt op als hoofd van de familie in naam van kroonprins Soulivong Savang (*1963), zoon van de overleden kroonprins. Prins Sauryavong Savang en zijn broer Thayavong Savang ontsnapten in 1981. Van het lot van de overige kinderen, prins Sisavang Savang, en de prinsessen Savivanh Savang en Thala Savang, en verdere familie is niets bekend. Ze zijn waarschijnlijk vermoord of overleden door de slechte behandeling in gevangenschap.

Op 14 augustus 1991 nam de volksassemblee van Laos voor het eerst sinds het overnemen van de macht door de communisten een motie aan. Op basis van zware economische problemen en de ineenstorting van de Sovjet-Unie ging Laos een openings- en hervormingsbeleid voeren met als doel de planeconomie te vervangen door een gemengde economie. Sinds 1997 is Laos lid van de ASEAN.

In de speciale zone Saisombun, noordoostelijk van Vientiane zijn vandaag de dag nog Hmong-strijders actief welke de strijd niet opgegeven hebben. In deze regio vinden nog regelmatig incidenten plaats en bestaat een levendige handel in opium.

Geografie[bewerken]

Laos is een land dat ligt in Zuidoost-Azië ten noorden van Thailand en ten westen van Vietnam. Het is het enige land in Pacifisch Azië dat geen kustlijn heeft. Het land heeft een oppervlakte van 236.800 km², waarvan 4736 km² water. Het totale oppervlak is nagenoeg even groot als het Verenigd Koninkrijk, en bijna 6 keer zo groot als Nederland. Het landschap is grotendeels erg ruw bergachtig terrein met hier en daar wat vlakke gebieden, voornamelijk rondom de rivier de Mekong. Het hoogste punt in het land is Phou Bia met 2817 meter, in de provincie Xhieng Khuang. Het laagste punt is de rivier de Mekong die op 70 meter stroomt. Laos ligt tussen 14 en 22 graden noorderbreedte en tussen de 100 en de 106 graden oosterlengte.

De lengte van de Laotiaanse landgrenzen bedraagt 5083 km, waarvan 423 km met China, 235 km met Myanmar, 541 km met Cambodja, 1754 km met Thailand en 2130 km met Vietnam. De grootste rivier is de Mekong.

Steden en plaatsen[bewerken]

De hoofdstad van Laos is Vientiane. Enkele andere steden zijn onder andere Champassak, Kaysone Phomvihane, Luang Prabang, Pakse, Paksong, Phonsavan, Sam Neua en Xhieng Khusang.

Enkele plaatsen in Laos zijn onder meer Attapeu, Ban Houayxay, Ban Nahin, Ban Phone, Luang Namtha, Luang Prabang, Muang Khua, Muang Sayaburi, Muang Sui, Muang Xay, Pakbeng, Paksan, Phon Hong, Phongsali, Phonsavan, Salavan, Thakhek, Vang Vieng en Xhieng Khuang.

Infrastructuur[bewerken]

Rivieren zijn belangrijke transportassen voor veel Laotianen.

De infrastructuur van Laos is erg slecht. Een groot deel van het land ontbreekt het aan goede wegen, en er zijn geen spoorwegen, behalve een kort stukje dat Thailand verbindt met een station aan de overkant van de Mekong rivier, 13 km ten oosten van Vientiane. Een aantal hoofdwegen in met name meer urbane gebieden zijn verbeterd door de overheid, met als voornaamste voorbeeld Route 13. Echter, nog steeds kunnen de meeste delen van het land in de meer rurale streken alleen bereikt worden door middel van ongeplaveide wegen, die niet het hele jaar begaanbaar zijn.

Er is weinig tot geen externe en interne telecommunicatie, maar mobiele telefoons worden wel veel gebruikt in de steden. In de steden is ook internet, en hotels en restaurants hebben veelal wifi. In de meeste rurale gebieden is elektriciteit gedeeltelijk of helemaal niet beschikbaar. Songthaews (pick-up trucks met twee rijen bankjes) worden in Laos gebruikt voor het openbaar vervoer over korte afstand. Op de langere afstanden rijden bussen en mini-busjes. De bussen zijn vaak betaald met Japanse ontwikkelingshulp.

In Laos zijn 21.716 km interlokale wegen, waarvan 9.673,5 km geasfalteerd en 12.042,5 km ongeasfalteerd. In Laos rijdt men rechts.

Laos heeft een snelweg van Savannakhet tot de Vietnamese grens bij Lao Bao.

Er zijn een aantal verbindingen over de Mekong rivier met Thailand met "Friendship Bridges". Vientiane is met de Thaise stad Nong Khai verbonden met via de First Friendship Bridge. De Second Thai-Lao Friendship Bridge verbindt de Lationaanse stad Savannakhet met de Thaise stad Mukdahan. De bouw van de Third Thai-Lao Friendship Bridge begon in maart 2009. Deze brug verbindt de provincie Nakhon Phanom in het noordoosten van Thailand met de provincie Khammouan in Laos. Deze brug is voltooid op 11 november 2011.

Er is een snelweg naar Kunming in Zuid-China sinds april 2008. De Fourth Thai-Lao Friendship Bridge wordt gebouwd en is klaar in 2012 en verbindt Kunming met Bokeo, Laos en Chiang Rai.

Er zijn 52 vliegvelden in Laos. Het Wattay International Airport is een internationale luchthaven in Vientiane.

Er zijn Chinese plannen om een hogesnelheidstrein dwars door Laos aan te leggen, die uiteindelijk China met Singapore verbindt (via Laos, Cambodja, Thailand en Maleisië).

Demografie[bewerken]

Gezondheid[bewerken]

De levensverwachting van mannen was 63,2 en de levensverwachting van vrouwen was 65,9 in 2007.[4] Levensverwachting minus de jaren dat iemand gezondheidsproblemen heeft was 54 in 2006.[4] Twee vijfde van de bevolking had geen toegang tot schoon water in 2006.[4] Overheidsuitgaven op het vlak van gezondheidszorg besloeg 4% van het BNP.[4] Dit was in 2006 18 dollar per persoon per jaar.[4]

Cultuur[bewerken]

Taal[bewerken]

De officiële taal is het Laotiaans of Lao. Dit is een taal die verwant is aan het Thais en aan talen gesproken in het zuiden van China. In het noordoosten van Thailand (Isaan) wonen meer mensen die Laotiaans en daarop lijkende talen spreken dan in Laos zelf.

Festiviteiten[bewerken]

  • Pi Mai ("Nieuwjaar"; in Thailand noemt men het Songkran). Viering van het begin van het nieuwe jaar. Van 12 t/m 15 april. Je wenst iemand gelukkig nieuwjaar door deze met water nat te maken en daarbij 'sok di pi mai' te zeggen, oftewel gelukkig nieuwjaar.
  • Bootracen. Op diverse plaatsen in Laos in oktober over de rivier de Mekong.

Economie[bewerken]

De Laotiaanse economie is voornamelijk afhankelijk van investeringen en handel met buurlanden Thailand, Vietnam en in het speciaal China. Zelfvoorzienende landbouw is nog steeds goed voor de helft van het BNP en voorziet in werk aan 80% van de Laotianen. Slechts 4,01 procent van het landoppervlak is vruchtbaar genoeg voor landbouw, en slechts 0,34 wordt permanent bewerkt.[5] Een probleem voor de landbouw vormen de grote hoeveelheden ongeëxplodeerde munitie die nog in het land liggen van de oorlogen in de jaren '60 en '70.

Volgens het Ontwikkelingsprogramma van de Verenigde Naties leeft in Laos 33,0% van de bevolking onder de armoedegrens. [6]

Bestuurlijke indeling[bewerken]

De provincies van Laos.

De provincies van Laos vormen de bestuurlijke hoofdindeling van Laos. Naast de 16 provincies (Laotiaans: khwaeng) bestaat er een prefectuur rond de hoofdstad Vientiane.

Bezienswaardigheden[bewerken]

Zie ook[bewerken]

Nuvola single chevron right.svg Zie ook: prins Souvanna Phouma - prins Souphanouvong - Pathet Lao - Kaysone Phomvihane - prins Souk Vongsak - prins Vong Savang - koning Savang Vatthana - koning Sisavang Vong - Phoumi Vongvichit
Bronnen, noten en/of referenties
Wikivoyage Wikivoyage heeft een reisgids over dit onderwerp: Laos.