Gronau (Noordrijn-Westfalen)

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Ga naar: navigatie, zoeken
Gronau
Stad in Duitsland Vlag van Duitsland
Wapen van Gronau
Gronau (Noordrijn-Westfalen)
Gronau (Noordrijn-Westfalen)
Situering
Deelstaat Noordrijn-Westfalen
Kreis Borken
Regierungsbezirk Münster
Coördinaten 52° 12' NB, 7° 02' OL
Algemeen
Oppervlakte 78,73 km²
Inwoners (31-12-2012[1]) 45.590 (579 inw/km²)
Hoogte 27 m
Burgemeester Karl-Heinz Holtwisch (CDU)
Overig
Postcode 48599
Netnummers 02562 (Gronau), 02565 (Epe)
Kenteken BOR
Stad 2 stadsdelen
Gemeentenummer 05 5 54 020
Website www.gronau.de
Locatie van Stad Gronau in Borken
Gronau (Westf.) in BOR.svg
Portaal  Portaalicoon   Duitsland
Kerk: die Sankt Antonius Kirche

Gronau (Duits: Gronau (Westf.); Nederlands, verouderd: Gronouw) is een Duitse stad en gemeente in Noordrijn-Westfalen en telt 45.590 inwoners.[2] De stad ligt vlak bij de grens met Nederland ter hoogte van Enschede. De huidige gemeente is een samenvoeging (1 januari 1975) van Gronau en Epe. De gemeente heeft een jumelage met de Nederlandse gemeente Epe. Gronau maakt deel uit van Kreis Borken.

Geografie[bewerken]

Gronau ligt in het dal van de Dinkel. Deze rivier doorkruist de stad van zuid naar noord. Noordoostelijk van de stad ligt het Gildehauser Venn, een heidegebied, waarvan een gedeelte als natuurgebied is bepaald. Het zuidelijke deel van dit gebied, binnen de stadsgrenzen van Gronau, wordt Rüenberger Venn genoemd.

Omliggende gemeenten zijn Ochtrup, Heek, Ahaus, Enschede (NL), Losser (NL) en de stad Bad Bentheim. Gronau is van oudsher een grensstad met grensposten naar Glanerbrug, Glane en Overdinkel.

Geschiedenis[bewerken]

In 1365 wordt Gronau voor het eerst officieel genoemd. In 1544 is de stad luthers en in 1588 gereformeerd. In 1638 valt de stad toe aan het Graafschap Bentheim, waaronder het blijft tot 1803, waarna het Graafschap Salm-Horstmar toevalt. In 1813 worden Gronau en Epe Pruisisch. Na een korte periode onder Steinfurt gevallen te hebben, worden beide plaatsen in 1816 onder Kreis Ahaus geplaatst. Na de opkomst van de eerste textielindustrie groeit de Gronau en in 1898 krijgt het stadsrechten. In de dan volgende periode krijgt de groeiende stad een nieuw raadhuis, een rechtbank, scholen, ziekenhuizen, een zwembad, energiecentrale en een stadspark.

De Gronauer watertoren bij het stadspark

Bezienswaardigheden[bewerken]

Een herkenningspunt boven de stad is de oude watertoren. Het waterbekken heeft een opslagcapaciteit van 250m³. In 1965 werd de functie van de toren overgenomen door een nieuw reservoir.

Van het oude raadhuis is de toren nog bewaard gebleven. De indrukwekkende bouwwerken van de textielindustrie aan de noordzijde van de binnenstad zijn gedeeltelijk als industrieel erfgoed gerestaureerd. In dat kader is ook de wijk Morgensternsiedlung in het oosten van de stad interessant. Het betreft hier een goed onderhouden arbeiderswijk. De arbeiderswijken Klein Marokko (de wijk Spechtholtshook) en Klein Russland (de wijk Brook) zijn ook interessant. Het laatste stadskenmerk is de in 2003 voor de LAGA gebouwde "Boogbrug" over de Spinnereistraße.

Musea[bewerken]

Op 21 juli 2004 werd het Rock-n-Popmuseum geopend, wat in Europa uniek is voor dit muziekgenre. Na een succesvolle start, ging het echter achteruit. Tegenvallende bezoekersaantallen, lage opbrengst en mis-management lijken het museum nu fataal te worden.

Het Drielandenmuseum in de oude raadhuistoren laat de lokale en regionale cultuur zien, de ontwikkeling van de stad en de neergang van de textielindustrie in Gronau. Het museum dankt zijn naam aan de omgeving: nabij Gronau ligt het drielandenpunt van Nederland, Neder-Saksen en Noordrijn-Westfalen, met het meertje Drilandersee. Gronau werd in haar geschiedenis door Bentheim en Steinfurt geregeerd en Nederland had grote invloed op de stad in cultureel en evangelisch opzicht.

Muziek (1900-1945)[bewerken]

Karakteristiek voor de muziekcultuur is de Duits-Nederlandse relatie, die ontstond door de samenwerking in het grensgebied en de in de 19e en 20e eeuw dominante textielindustrie. Vooral tijdens de periode van ommekeer na de Eerste Wereldoorlog ontwikkelde zich in Gronau en Enschede een nauwe Duits-Nederlandse culturele samenwerking, die steeds belangrijker werd via strijkkwartetten, salonorkesten en hot dance muziekkapellen tot en met symfonieorkesten en een operettegezelschap ("Enschedesch Opera en Operette Gezelschap") met eigen opvoeringen. Gelijktijdig hiermee vond ook de jazz vanaf 1920 enthousiaste aanhangers. Gronau toont nog steeds een breed cultureel spectrum en bezit een opmerkelijke concentratie van lekenmuziekverenigingen. Enschede werd met de bouw van haar „muziekkwartier“ een belangrijke muziekstad in Nederland. Bron: Alfred Hagemann/Elmar Hoff (Hg.): Insel der Träume [Droomeiland]. Musik in Gronau und Enschede (1895-2005), Essen 2006.

Parken[bewerken]

Het Gronauer stadspark (met dierentuin) aan de oever van de Dinkel, werd direct voor de Eerste Wereldoorlog aangelegd. Ook Epe heeft een park. Dit werd in de jaren dertig in het kader van de arbeidsvoorziening aangelegd.

In het Inselpark ten oosten van het station staat onder meer een 17 meter hoge piramide.

LAGA[bewerken]

In 2003 vond de LAGA (Duitse afkorting voor Landesgartenschau) plaats in Gronau en de Nederlandse plaats Losser. In de binnenstad werd hiervoor de oorspronkelijke loop van de Dinkel in de stad weer in ere hersteld. Ook werden langs de oever van de rivier in Epe, Gronau, Glane, Overdinkel en Losser dertien sculpturen opgesteld. Deze sculpturen kregen de naam Dinkelstenen.

Handel en infrastructuur[bewerken]

Verkeer[bewerken]

Gronau ligt aan Bundesstraße 54, het verlengde van de Nederlandse N35, welke van de Nederlandse grens naar Münster loopt. De weg kruist ten oosten van Gronau de A31 (Emden - Oberhausen).

Sinds 1875 ligt Gronau aan de spoorweg van Enschede naar Münster en Dortmund. Het grensoverschrijdende spoor naar Enschede werd in de jaren zeventig langzamerhand afgebouwd. In 1980 reed er nog maar een trein per dag en in 1981 werd de spoorlijn gesloten. Twintig jaar later, in 2001, werd het spoor vernieuwd en weer in gebruik genomen en bovendien werden er aan Nederlandse zijde twee nieuwe stations gebouwd. Er rijdt thans ieder half uur een trein in beide richtingen, wat meer is dan bij alle andere grensoverschrijdende treinverbindingen van/naar Nederland.

Bedrijven[bewerken]

Sinds 1950 is in Gronau de hoofdvestiging van Klaas+Kock gevestigd. Klaas+Kock is een Duitse supermarktketen met 196 winkels en nog eens 100 andere handelsondernemingen.

Sinds 1985 is de firma Urenco in Gronau gevestigd met een uraniumverrijkingscentrale. Het bedrijf had bij de opening een productiecapaciteit van 1000 ton per jaar. In 1998 werd de capaciteit vergroot tot 1800 ton en in 2005 tot 4500 ton. Urenco heeft ook in Almelo een vestiging. Tegen het bedrijf werd in Gronau en Almelo al regelmatig protest gevoerd.

Externe links[bewerken]

Bronnen, noten en/of referenties
  1. (de) Bevölkerungszahlen auf Basis des Zensus vom 9. Mai 2011 Landesbetrieb Information und Technik Nordrhein-Westfalen (IT.NRW)
  2. (de) Bevölkerungszahlen auf Basis des Zensus vom 9. Mai 2011 Landesbetrieb Information und Technik Nordrhein-Westfalen (IT.NRW)