Paul Dukas

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Ga naar: navigatie, zoeken
Paul Dukas
Paul Dukas
Paul Dukas
Algemene informatie
Volledige naam Paul Abraham Dukas
Geboren 1 oktober 1865
Overleden 17 mei 1935
Land Vlag van Frankrijk Frankrijk
Werk
Genre(s) symfonische muziek, kamermuziek
Beroep(en) componist, muziekpedagoog, pianist
Instrument(en) piano
Portaal  Portaalicoon   Muziek

Paul Abraham Dukas (Parijs, 1 oktober 1865 – aldaar, 17 mei 1935) was een Frans componist.

Biografie[bewerken]

Dukas werd geboren in een familie die stamde uit de Elzas. Hij studeerde piano, muziektheorie en compositie aan het Conservatoire de Paris bij Ernest Guiraud, een vriend van Georges Bizet, en bij Théodore Dubois. Hij was zelf bevriend met de drie jaar oudere Claude Debussy, maar ook met diens verklaarde tegenstander Vincent d'Indy.

Als componist was Dukas zowel bescheiden als buitengewoon perfectionistisch, wat ertoe leidde dat hij bijna de helft van de weinige werken die hij schreef zou vernietigen.

Succes[bewerken]

Van de werken die zijn uitgegeven en bewaard zijn gebleven, is het symfonische scherzo L'apprenti sorcier (naar Goethes ballade Der Zauberlehrling) zonder meer het bekendste. Hierin doet Dukas zich kennen als een kostelijk humorist, zo schreef hij in 1897. De Walt Disney-film Fantasia uit 1940 heeft zeker bijgedragen aan de grote populariteit van dit werk. Ongetwijfeld heeft Dukas hiermee zijn onsterfelijkheid verworven.

Dukas was tweevoudig winnaar van de Prix de Rome. De eerste werken waarmee hij succes oogstte, waren zijn ouverture Polyeucte en zijn enige symfonie (Symfonie in C, 1896). Het werk verraadt de invloed van Franck en Chausson, van wie in beide gevallen ook maar één symfonie is overgeleverd. In het stuk, dat naar Frans-symfonische traditie slechts drie delen telt, bewijst Dukas zijn orkestratiekunst.

Deze orkestratiekunst deed Isaac Albeniz de Spaanse componist de assistentie van Dukas inroepen voor de orkestratie van de compositie voor piano Catalonia.

Andere belangrijke werken van Dukas zijn de opera Ariane et Barbe-Bleue (1907), naar een libretto van Maurice Maeterlinck, en het ballet La Péri met de inleidende fanfare (1912). Dit werk, dat berust op een Perzische legende en dat oorspronkelijk was bedoeld voor de Ballets Russes van Serge Diaghilev, werd uiteindelijk opgedragen aan de danseres Natasja Truchanova. Na dit werk zou Dukas geen enkel stuk meer publiceren.

Dukas doceerde orkestratie en later ook compositie aan het Parijse conservatorium, onder andere aan Olivier Messiaen, Maurice Duruflé en Manuel Ponce. Daarnaast was hij een belangrijk muziekpublicist en -onderzoeker.

Dukas stierf op 69-jarige leeftijd in zijn geboortestad Parijs.

Werken[bewerken]

Gepubliceerde werken (door Dukas geautoriseerd)[bewerken]

  • Polyeucte, ouverture voor orkest (1891)
  • Symfonie in C voor orkest (1895–6)
  • Scherzo 'L'apprenti sorcier' voor orkest (1897)
  • Sonate voor piano in es (1899–1900)
  • Variations, interlude et finale sur un thème de Rameau, voor piano (c.1899–1902)
  • Opera 'Ariane et Barbe-bleue' (1899–1907)
  • Villanelle, voor hoorn, piano en orkest (1906)
  • Prélude élégiaque sur le nom de Haydn, voor piano (1909)
  • Vocalise-étude (alla gitana), voor stem en piano (1909)
  • Ballet 'La Péri' (poème dansé) (1911; later uitgebreid met 'Fanfare pour précéder La Péri' (1912))
  • 'La plainte, au loin, du faune...', voor piano (1920)
  • 'Amours', sonnet voor zangstem en piano (1924)
  • Allegro, voor piano (1925)
  • Modéré, vermoedelijk voor piano (1933; postuum gepubliceerd in 1936)

Vroege, ongepubliceerde composities[bewerken]

  • Air de Clytemnestre, voor zangstem en klein orkest (1882)
  • 'Goetz de Berlichingen', ouverture voor orkest (1883)
  • 'Le roi Lear' voor orkest (1883)
  • Chanson de Barberine, voor sopraan-solo en orkest (1884)
  • La fête des Myrthes, voor koor en orkest (1884)
  • 'L'ondine et le pêcheur, voor sopraan en orkest (1884)
  • Endymion, cantate voor drie zangstemmen en orkest (1885)
  • Introduction au poème 'Les Caresses' voor piano (1885)
  • La vision de Saül, cantate voor drie zangstemmen en orkest (1886)
  • La fleur, voor koor en orkest (1887)
  • Fugue, geen instrumentatie is aangegeven (1888)
  • Hymne au soleil, voor koor en orkest (1888)
  • 'Vélléda', cantate voor drie zangstemmen en orkest (1888)
  • 'Sémélé', cantate voor drie zangstemmen en orkest (1889)

Vernietigde en voorgenomen composities[bewerken]

  • Opera 'Horn et Riemenhild' (1892)
  • Opera 'L'arbre de science' (1899)
  • Symfonisch gedicht 'Le fil de parque' voor orkest (c.1908)
  • Opera 'Le nouveau monde' (c.1908–1910)
  • Ballet 'Le sang de Méduse' (1912)
  • Symfonie nr. 2 (na 1912)
  • Sonate voor viool en piano (na 1912)
  • Opera 'La tempête' (c.1918)
  • Ballet 'Variations choréographiques' voor orkest (1930)
  • een compositie voor het Boston Symphony Orchestra (1932)

Externe links[bewerken]