25 mei

25 mei is de 145ste dag van het jaar (146ste dag in een schrikkeljaar) in de gregoriaanse kalender. Hierna volgen nog 220 dagen tot het einde van het jaar.

Gebeurtenissen

•  Algemeen
  • 1979 - Een DC-10 van American Airlines verliest vlak na de start in Chicago een motor, waardoor het toestel neerstort en alle 273 inzittenden de dood vinden.
  • 1985 - Doordat een tyfoon met windkracht 12 om ongeveer 3 uur 's nachts langs de kust van Bangladesh raast, komen grote gebieden onder water te staan.
  • 2012 - In het Finse stadje Hyvinkää schiet een 18-jarige schutter vanaf een dak meerdere mensen neer, twee overlijden aan hun verwondingen.

•  Kunst
  • 1895 - Iers toneelschrijver en dichter Oscar Wilde wordt schuldig bevonden aan sodomie en moet voor twee jaar de gevangenis in.
  • 1910 - Expositie van Les Indépendants in Parijs.

•  Media
  • 1964 - David Sutch vaart naar legerfort Shivering Sands om Radio Sutch te beginnen.
  • 1977 - Star Wars: Episode IV: A New Hope (toen nog gewoon Star Wars genaamd) in première.
  • 2011 - Na 25 seizoenen presenteert Oprah Winfrey de laatste aflevering van The Oprah Winfrey Show op de Amerikaanse televisie.

•  Oorlog
  • 1085 - Alfons VI van León herovert Toledo op de Moren.
  • 1940 - De Slag om Duinkerke begint.

•  Politiek
  • 556 v.Chr. - Nabu-naid (Nabonidus) verdringt Labaschi-Marduk van de troon van Babylon.
  • 1521 - Keizer Karel V vaardigt op de Rijksdag van Worms het Edict van Worms uit, dat Maarten Luther vogelvrij verklaart.
  • 1895 - De republiek van Taiwan wordt gesticht, met Tang Ching-sung als president.
  • 1946 - Onafhankelijkheid van Jordanië.
  • 1965 - Roel van Duijn en anderen brengen een pamflet uit, dat geldt als het begin van de Provobeweging.
  • 1977 - Bij de Tweede Kamerverkiezingen in Nederland wint de PvdA onder leiding van Joop den Uyl tien zetels.

•  Recreatie
  • 1971 - De Efteling opent de attractie Diorama.

•  Religie
  • 1914 - Paus Pius X creëert dertien nieuwe kardinalen, onder wie de Italiaanse aartsbisschop van Bologna Giacomo della Chiesa.
  • 1985 - Paus Johannes Paulus II creëert 28 nieuwe kardinalen, onder wie de Nederlandse aartsbisschop van Utrecht Ad Simonis en de Belgische curieprelaat Jean Jérôme Hamer.
  • 2006 - Paus Benedictus XVI brengt een vierdaags bezoek aan Polen.

•  Sport
  • 1935 - Jesse Owens loopt en springt vier wereldrecords binnen één uur bij wedstrijden in Ann Arbor, Michigan.
  • 1982 - Het Nederlands voetbalelftal fungeert als sparringpartner van Engeland, dat zich wel heeft geplaatst voor het WK voetbal 1982. In Londen wint de thuisploeg met 2-0 door goals van Tony Woodcock en Paul Mariner. Bij Oranje zwaaien Jan Peters en Tscheu La Ling af als international. Ajax-verdediger Peter Boeve maakt zijn debuut.
  • 1988 - PSV wint de Europacup I (voorloper van de Champions League) door Benfica in de strafschoppenreeks te verslaan.
  • 1995 - Gastland Zuid-Afrika opent het derde officiële wereldkampioenschap rugby door titelverdediger Australië met 27-18 te verslaan.
  • 2005 - Liverpool FC wint de Champions League door AC Milan na penalty's te verslaan na een zinderende wedstrijd.
  • 2005 - Studio Brussel-presentator Peter Van de Veire vestigt het wereldrecord Crowdsurfen met 14 minuten en 37 seconden.
  • 2007 - De Deense oud-wielrenner en Tour de France-winnaar van 1996, Bjarne Riis, bekent het gebruik van epo.

•  Wetenschap en technologie
  • 1842 - Christian Doppler houdt in Praag zijn beroemde voordracht: "Über das farbige Licht der Doppelsterne und einige anderer Gesterne des Himmels".
  • 1948 - Andrew Moyer verkrijgt octrooi op zijn methode voor de massaproductie van penicilline.
  • 1961 - De Amerikaanse president John F. Kennedy kondigt aan dat tegen het einde van het decennium een Amerikaan op de maan zal lopen en veilig terugkeren (Project Apollo).
  • 1973 - De Skylab SL-2 missie wordt gelanceerd; de eerste bemande vlucht naar Skylab.
  • 2007 - Google introduceert Street View. Er zijn op dat moment enkele steden in de VS te bekijken.

Geboren

Pieter Zeeman
geboren in 1865

prinses Laurentien
geboren in 1966

Isabelle A
geboren in 1975

Mato Jajalo
geboren in 1988

• 1803 - Ralph Waldo Emerson, Amerikaans schrijver en filosoof (overleden 1882)
• 1826 - Danilo II, vorst van Montenegro (overleden 1860)
• 1865 - Pieter Zeeman, Nederlands natuurkundige (overleden 1943)
• 1886 - Johannes Boelstra, Nederlands politiefunctionaris (overleden 1951)
• 1889 - Igor Sikorsky, Russisch-Amerikaans luchtvaartpionier (overleden 1972)
• 1898 - Harry Broos, Nederlands atleet (overleden 1954)
• 1907 - Gregorio Zaide, Filipijns historicus (overleden 1986)
• 1908 - Theodore Roethke, Amerikaans dichter (overleden 1963)
• 1914 - Anita Magsaysay-Ho, Filipijns kunstschilderes (overleden 2012)
• 1914 - Wang Shixiang, Chinees kunst- en cultuurwetenschapper en dichter (overleden 2009)
• 1919 - Jo Teunissen-Waalboer, Nederlands atlete (overleden 1991)
• 1920 - Georges Bordonove, Frans geschiedkundige en schrijver (overleden 2007)
• 1920 - Herman van Laer, Nederlands sportbestuurder (overleden 2005)
• 1922 - Enrico Berlinguer, Italiaans politicus (overleden 1984)
• 1927 - Robert Ludlum, Amerikaans schrijver (overleden 2001)
• 1928 - Frigyes Hidas, Hongaars componist (overleden 2007)
• 1928 - Lutgart Simoens, Vlaams radiopresentatrice
• 1929 - Beverly Sills, Amerikaans operazangeres (overleden 2007)
• 1933 - Daan de Groot, Nederlands wielrenner (overleden 1982)
• 1933 - Romuald Klim, Wit-Russisch kogelslingeraar (overleden 2011)
• 1934 - Rudy van Houten, Nederlands pianist en componist (overleden 2004)
• 1936 - Hans Croon, Nederlands voetballer en voetbalcoach (overleden 1985)
• 1938 - Jules Hamel, Nederlands acteur
• 1939 - Ferdinand Bracke, Belgisch wielrenner
• 1939 - Mike Harris, Zuid-Afrikaans autocoureur
• 1939 - Ian McKellen, Brits acteur
• 1944 - Frank Oz, Brits poppenspeler en regisseur
• 1946 - Jean-Pierre Danguillaume, Frans wielrenner
• 1946 - Thomas Nordahl, Zweeds voetballer
• 1951 - Jean-Marie Aerts, Belgisch rockgitarist en producer
• 1953 - Daniel Passarella, Argentijns voetballer
• 1953 - Gaetano Scirea, Italiaans voetballer (overleden 1989)
• 1954 - Hanneke Kappen, Nederlands presentatrice, columniste en zangeres
• 1955 - André Pakosie, Surinaams auteur
• 1955 - Connie Sellecca, Amerikaans actrice
• 1958 - Paul Weller, Brits muzikant
• 1960 - Eric Heuvel, Nederlands striptekenaar
• 1963 - Erik de Bruin, Nederlands atleet
• 1963 - Iñaki Gastón, Spaans wielrenner
• 1963 - Mike Myers, Canadees acteur
• 1965 - Roef Ragas, Nederlands acteur (overleden 2007)
• 1966 - H.K.H. Prinses Laurentien der Nederlanden, Prinses van Oranje-Nassau
• 1967 - Bettina Berger, Nederlands actrice
• 1967 - Luc Nilis, Belgisch voetballer en voetbaltrainer
• 1968 - Karl Roy, Filipijns rockzanger (overleden 2012)
• 1969 - Anne Heche, Amerikaans actrice, filmregisseuse en scenarioschrijfster
• 1969 - Patrick Jonker, Nederlands-Australisch wielrenner
• 1971 - Stefano Baldini, Italiaans atleet
• 1971 - Georg Totschnig, Oostenrijks wielrenner
• 1973 - Mikel Odriozola, Spaans snelwandelaar
• 1973 - Tomasz Zdebel, Duits-Pools voetballer
• 1974 - Lars Frölander, Zweeds zwemmer
• 1975 - Isabelle Adam, Belgisch zangeres
• 1975 - Lauryn Hill, Amerikaans hiphop-zangeres en actrice
• 1975 - Blaise Nkufo, Zwitsers-Congolees voetballer
• 1976 - Cillian Murphy, Iers acteur en muzikant
• 1976 - Sandra Nasić, Duits zangeres
• 1976 - Andy Selva, San Marinees voetballer
• 1977 - Giel Beelen, Nederlands radiopresentator
• 1979 - Wim Van Huffel, Belgisch wielrenner
• 1979 - Jonny Wilkinson, Engels rugbyspeler
• 1980 - Michel Breuer, Nederlands voetballer
• 1980 - Joey Guðjónsson, IJslands voetballer
• 1980 - David Navarro, Spaans voetballer
• 1982 - Daniel Braaten, Noors voetballer
• 1982 - Roger Guerreiro, Braziliaans-Pools voetballer
• 1982 - Irina Melesjina, Russisch atlete
• 1982 - Natallja Michnevitsj, Wit-Russisch atlete
• 1982 - Ellen Petri, Miss België 2004
• 1983 - Maurizio Ceresoli, Italiaans autocoureur
• 1985 - Tuğba Daşdemir, Turks alpineskiester
• 1986 - Rok Marguč, Sloveens snowboarder
• 1986 - Geraint Thomas, Welsh wielrenner
• 1987 - Timothy Derijck, Belgisch voetballer
• 1988 - Cameron van der Burgh, Zuid-Afrikaans zwemmer
• 1988 - Mato Jajalo, Kroatisch voetballer
• 1988 - Anémone Marmottan, Frans alpineskiester
• 1990 - Erin Mielzynski, Canadees alpineskiester
• 1991 - Geoffrey Castillion, Nederlands voetballer

Overleden

Andreas Victor Michiels
overleden in 1849

Simon Spoor
overleden in 1949

• 641 - Constantijn III (29), keizer van Byzantium
• 735 - Bede (ong. 62), Engels historicus en monnik
• 1085 - Paus Gregorius VII (60)
• 1261 - Paus Alexander IV (±62)
• 1646 - Maria Ortiz (42), Braziliaans heldin
• 1786 - Peter III van Portugal (68), koning van Portugal
• 1805 - William Paley (62), Brits filosoof
• 1849 - Andreas Victor Michiels (51), Nederlands generaal en commandant van het KNIL
• 1894 - Paulus Jan Bosch van Drakestein (69), Commissaris van de Koning(in) van Noord-Brabant in de 19e eeuw
• 1930 - Randall Thomas Davidson (82), Anglicaans aartsbisschop van Canterbury
• 1933 - Ignacio Villamor (70), Filipijns advocaat, rechter en bestuurder
• 1934 - Gustav Holst (59), Brits componist
• 1948 - Witold Pilecki (47), Pools beroepsmilitair en verzetsman
• 1949 - Simon Spoor (47), Nederlands generaal en commandant KNIL
• 1960 - Rafael el Gallo (77), Spaans torero
• 1983 - Idris I (94), koning van Libië
• 1984 - Piet Ketting (78), Nederlands componist, pianist, dirigent en muziekcriticus
• 1994 - Dan-Ola Eckerman (31), Fins voetballer
• 1995 - Élie Bayol (81), Frans autocoureur
• 2001 - Ferry van Vliet (20), Nederlands voetballer
• 2002 - Bart de Graaff (35), Nederlands televisiepresentator, programmamaker, omroepoprichter en -voorzitter
• 2004 - Ethel Portnoy (77), Nederlands schrijfster
• 2005 - Ismail Merchant (68), Indiaas-Brits filmproducent
• 2005 - Ben Peters (71), Amerikaans componist van countrymuziek
• 2006 - Desmond Dekker (64), Jamaicaans componist en zanger
• 2009 - Tajudeen Abdul-Raheem (±48), Keniaans politiek activist
• 2009 - Haakon Lie (103), Noors politicus
• 2009 - Will Schutz (47), Amerikaans acteur
• 2009 - Costas Sfikas (82), Grieks acteur, regisseur en scenarioschrijver
• 2009 - Franz Soronics (88), Oostenrijks politicus
• 2010 - Siphiwo Ntshebe (35), Zuid-Afrikaans tenor
• 2011 - Leonora Carrington (94), Brits-Mexicaans kunstenares en schrijfster
• 2011 - Miroslav Opsenica (29), Servisch voetballer
• 2011 - Rian de Waal (53), Nederlands pianist
• 2011 - Hans Wijnberg (88), Nederlands chemicus
• 2012 - Edoardo Mangiarotti (93), Italiaans schermer

Viering/herdenking

• Dag van de revolutie in Argentinië (1810)
• Onafhankelijkheidsdag Jordanië
• Afrika-Dag
• Rooms-katholieke kalender:
  • Heilige Beda († 735) - Vrije Gedachtenis
  • Heilige Gregorius VII († 1085) - Vrije Gedachtenis
  • Heilige Maria Magdalena de’ Pazzi († 1607) - Vrije Gedachtenis
  • Heilige (Marie-)Madeleine-Sofie Barat († 1865)
  • Heilige Zenobius van Florence († 417)
  • Heilige Urbanus I († 230)
  • Heiligen Wor(h)a(r)d(us), Win(e)bald, Re(g)inhard en Gerwald van St-Bertin († 861)
• Internationale Dag van het Vermiste Kind
• Towel Day (herdenkingsdag voor fans van de schrijver Douglas Adams)

Weerextremen

Nederland

Dagrecords

• 1962 - Laagste etmaalgemiddelde temperatuur 7,4 °C
• 1992 - Hoogste etmaalgemiddelde temperatuur 21,8 °C
• 1923 - Laagste minimumtemperatuur 0,8 °C
• 1921 - Hoogste maximumtemperatuur 29,8 °C
• 1909 - Hoogste uurgemiddelde windsnelheid 10,8 m/s
• 1903 - Langste zonneschijnduur 16 uur
• 1956 - Langste neerslagduur 16,1 uur
• 1995 - Hoogste etmaalsom van de neerslag 37,2 mm
• 1915 - Laagste etmaalgemiddelde relatieve vochtigheid 42 %

België

Dagrecords

• 1962 - Laagste etmaalgemiddelde temperatuur 7,1 °C
• 1922 en 1953 - Hoogste etmaalgemiddelde temperatuur 22,7 °C
• 1923 - Laagste minimumtemperatuur 1,5 °C
• 1953 - Hoogste maximumtemperatuur 30 °C
• 1933 - Hoogste etmaalsom van de neerslag 37,9 mm

Uitzonderlijke gebeurtenissen

• 1937 - Maximumtemperatuur in Oostende tot 28,8 °C.
• 1964 - Tornado ontwortelt bomen in Antwerpen.

Bronnen, noten en/of referenties