Paus Gregorius VII

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie

Gregorius VII

Hildebrand van Sovana 1020/1025 – 25 mei 1085
Paus
Periode 1073 - 1085 Voorganger Alexander II Opvolger Victor III

Gregorius VII, geboren als Hildebrand van Sovana, ook Aldobrandeschi (Sovana, 1020/1025 - Salerno, 25 mei 1085) werd na de dood van Paus Alexander II tot paus verkozen op 22 april 1073. Hij pontificeerde tot aan zijn dood op 25 mei 1085 in verscheidene plaatsen in Italië (Canossa, Rome, Salerno, Florence, Siena). Gregorius was een groot kerkhervormer.

Hij staat bekend om zijn hervormingen, met name tegen simonie en tegen het gehuwd priesterschap (zie celibaat). In 1075 vaardigde hij het Dictatus papae uit, dat de paus het hoogste gezag binnen Kerk en maatschappij verleende. Hij plaatste zich daardoor boven de bisschoppen, boven de synode en zelfs boven het canoniek recht. Het stelde hem ook boven de wereldlijke heersers (waaronder dus ook de Duitse keizer), die hij kon excommuniceren en derhalve impliciet afzetten. Bovendien waren hun onderdanen in dat geval ontslagen van hun eed van trouw. Deze politiek maakte hem tot een hoofdfiguur uit de investituurstrijd.

Als gevolg van zijn afwijzende houding tegenover de lekeninvestituur en het keizerlijke inmengingsrecht in de paus- en bisschopskeuze raakte Gregorius in tal van conflicten verzeild. Het Noorditaliaanse stadje Canossa (Reggio Emilia) dankt een eenmalige rol in de Europese geschiedenis aan een driedaagse boetedoening die Hendrik IV, toen nog koning van Duitsland, hier in 1077 onderging ten overstaan van Gregorius, teneinde zijn excommunicatie terug te draaien. In 1084 verdreef Hendrik hem alweer uit Rome, met de hulp van Godfried van Bouillon, en installeerde er de reeds in 1080 verkozen tegenpaus Clemens III. Deze laatste zou korte tijd later Hendrik IV kronen tot keizer van het Heilige Roomse Rijk der Duitse Natie (31 maart 1084).

Gregorius vluchtte naar Salerno waar hij in 1085 stierf. Zijn beroemdste citaat was: Amavi iustiam et odivi iniquitatem; propterea, morior in exillio ("Ik hield van rechtvaardigheid en haatte ongerechtigheid; daarom sterf ik nu in ballingschap"). Hij werd in Salerno begraven en tot nu toe heeft de bevolking van Salerno zich met succes verzet tegen het overbrengen van de stoffelijke resten naar Rome, waar vrijwel alle pausen begraven zijn.

Gregorius VII werd in 1606 door paus Paulus V heilig verklaard. Zijn gedachtenis is op 25 mei.

Christendom (portaal)

Drie-eenheid: Vader ∙ Zoon ∙ Heilige Geest Algemeen: Bekering – Bijbel – Bisschop - Charisma – Dogma – Doop – Evangelie – Feestdagen – Kerk – Laatste Oordeel – Liturgie – Richtingen – Synode – Vergeving – Wederkomst – Zonde Katholicisme: Biecht – Celibaat – Kapelaan – Kardinaal – Liturgisch vaatwerk – Maria – Mis – Pastoor – Paus – Priester Orthodoxie: Icoon – Jezusgebed – Kruisverheffing – Patriarch - Pope Protestantisme: Avondmaal – Belijdenis – Dominee – Kerkenraad – Reformatie Geschiedenis van het christendom ∙ Christendom van A tot Z