Tegenpaus Johannes XVI

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Ga naar: navigatie, zoeken

Johannes XVI (Johannes Philagathos, ? - ca. 1001), door Latijnse geschiedschrijvers ook wel Piligato of Filagatto genoemd, was een tegenpaus van 997 tot 998.

Hij werd geboren in Rossano in het Byzantijnse deel van zuidelijk Italië. Hij was de kapelaan van keizerin Theophanu, de vrouw van keizer Otto II (973-983). Tweemaal was hij de keizerlijke kanselier in Italië voor Otto II, in 980-982 waarna hij benoemd werd tot abt van Nonantola en in 991-992. Gedurende zijn reizen in Italië werd hij in 987 benoemd tot leraar van de zeven jaar oude zoon van keizer Otto III. Door toedoen van de keizerin werd hij bisschop van Piacenza en stuurde men hem naar Constantinopel om een Byzantijnse prinses naar huis te begeleiden voor de jonge Otto.

In 996, na de dood van de keizer kwam de jonge Otto III (983-1002) paus Johannes XV (985-996) te hulp bij het neerslaan van een opstand geleid door Crescentius de Jonge, een rijke en machtige Romeinse edelman. Otto III onderbrak zijn reis in Pavia om daar als koning van Lombardije toegejuicht te worden waardoor hij pas na de dood van de paus in Rome arriveerde. Eenmaal in Rome regelde Otto III de verkiezing van zijn neef Bruno van Carinthië als paus Gregorius V (996-999) waarop de nieuwe paus hem tot keizer kroonde op 21 mei 996.

Toen Otto III teruggekeerd was naar Duitsland werd Gregorius V met geweld door Crescentius II verwijderd en installeerde hij Johannes XVI als paus (997-998) met hulp van de Byzantijnse keizer Basilius II. Tijdens een synode van Westerse bisschoppen in 997 in Pavia werd besloten dat Gregorius V de rechtmatige paus was. Johannes XVI werd door hen geëxcommuniceerd.

In februari 998 werd de opstand van Crescentius II definitief onderdrukt door Otto III die nogmaals naar Rome gemarcheerd was. Johannes XVI was gevlucht maar de keizerlijke troepen wisten hem na een achtervolging gevangen te nemen. Zijn neus, tong en oren werden afgesneden, zijn vingers werden gebroken en zijn ogen uitgestoken zodat hij niet meer kon schrijven. Vervolgens werd hij in het bijzijn van Otto III en Gregorius V publiekelijk bespot. Uiteindelijk werd hij opgesloten in de abdij van Fulda in Duitsland waar hij rond 1001 stierf.

Hoewel hij geen wettige paus was, nam de volgende paus Johannes het nummer XVII, een telling die nooit meer gecorrigeerd is. Daarnaast is er nooit een paus Johannes XX geweest en dus was paus Johannes XXIII (1958-1963) in feite de 21e wettige paus van die naam.

1e-2e eeuw: Petrus · Linus · Anacletus I · Clemens I · Evaristus · Alexander I · Sixtus I · Telesforus · Hyginus · Pius I · Anicetus · Soter · Eleuterus · Victor I · Zefyrinus
 
3e-4e eeuw: Hippolytus · Calixtus I · Urbanus I · Pontianus · Anterus · Fabianus · Novatianus · Cornelius · Lucius I · Stefanus I · Sixtus II · Dionysius · Felix I · Eutychianus · Cajus · Marcellinus · Marcellus I · Eusebius · Miltiades · Silvester I · Marcus · Julius I · Liberius · Felix II · Damasus I · Ursinus · Siricius · Anastasius I
 
5e-6e eeuw: Innocentius I · Zosimus · Bonifatius I · Eulalius · Celestinus I · Sixtus III · Leo I · Hilarius · Simplicius · Felix II (III) · Gelasius I · Anastasius II · Symmachus · Laurentius · Hormisdas · Johannes I · Felix III (IV) · Dioscurus · Bonifatius II · Johannes II · Agapitus I · Silverius · Vigilius · Pelagius I · Johannes III · Benedictus I · Pelagius II · Gregorius I
 
7e-8e eeuw: Sabinianus · Bonifatius III · Bonifatius IV · Adeodatus I · Bonifatius V · Honorius I · Severinus · Johannes IV · Theodorus I · Martinus I · Eugenius I · Vitalianus · Adeodatus II · Donus · Agatho · Leo II · Benedictus II · Johannes V · Conon · Theodorus II · Paschalis I · Sergius I · Johannes VI · Johannes VII · Sisinnius · Constantijn I · Gregorius II · Gregorius III · Zacharias · Stefanus (II) · Stefanus II (III) · Paulus I · Constantijn II · Filippus · Stefanus III (IV) · Adrianus I · Leo III
 
9e-10e eeuw: Stefanus IV (V) · Paschalis I · Eugenius II · Valentinus · Gregorius IV · Sergius II · Johannes VIII · Leo IV · Anastasius III · Benedictus III · Nicolaas I · Adrianus II · Johannes VIII · Marinus I · Adrianus III · Stefanus V (VI) · Formosus · Bonifatius VI · Stefanus VI (VII) · Romanus · Theodorus II · Johannes IX · Sergius III · Benedictus IV · Leo V · Christoforus · Sergius III · Anastasius III · Lando · Johannes X · Leo VI · Stefanus VII (VIII) · Johannes XI · Leo VII · Stefanus VIII (IX) · Marinus II · Agapitus II · Johannes XII · Leo VIII · Benedictus V · Johannes XIII · Benedictus VI · Bonifatius VII · Benedictus VII · Johannes XIV · Bonifatius VII · Johannes XV · Gregorius V · Johannes XVI · Silvester II
 
11e-12e eeuw: Johannes XVII · Johannes XVIII · Sergius IV · Benedictus VIII · Gregorius VI · Johannes XIX · Benedictus IX · Silvester III · Benedictus IX · Gregorius VI · Clemens II · Benedictus IX · Damasus II · Leo IX · Victor II · Stefanus IX (X) · Nicolaas II · Benedictus X · Alexander II · Honorius II · Gregorius VII · Clemens III · Victor III · Urbanus II · Paschalis II · Theodorik · Albert · Silvester IV · Gelasius II · Gregorius VIII · Calixtus II · Honorius II · Celestinus II · Innocentius II · Anacletus II · Victor IV (Gregorius) · Celestinus II · Lucius II · Eugenius III · Anastasius IV · Adrianus IV · Alexander III · Victor IV (Octavianus) · Paschalis III · Calixtus III · Innocentius III · Lucius III · Urbanus III · Gregorius VIII · Clemens III · Celestinus III · Innocentius III
 
13e-14e eeuw: Honorius III · Gregorius IX · Celestinus IV · Innocentius IV · Alexander IV · Urbanus IV · Clemens IV · Gregorius X · Innocentius V · Adrianus V · Johannes XXI · Nicolaas III · Martinus IV · Honorius IV · Nicolaas IV · Celestinus V · Bonifatius VIII · Benedictus XI · Clemens V · Johannes XXII · Nicolaas V · Benedictus XII · Clemens VI · Innocentius VI · Urbanus V · Gregorius XI · Urbanus VI · Clemens VII · Bonifatius IX · Benedictus XIII
 
15e-16e eeuw: Innocentius VII · Gregorius XII · Alexander V · Johannes XXIII · Martinus V · Clemens VIII · Benedictus XIV · Eugenius IV · Felix V · Nicolaas V · Calixtus III · Pius II · Paulus II · Sixtus IV · Innocentius VIII · Alexander VI · Pius III · Julius II · Leo X · Adrianus VI · Clemens VII · Paulus III · Julius III · Marcellus II · Paulus IV · Pius IV · Pius V · Gregorius XIII · Sixtus V · Urbanus VII · Gregorius XIV · Innocentius IX · Clemens VIII
 
17e-18e eeuw: Leo XI · Paulus V · Gregorius XV · Urbanus VIII · Innocentius X · Alexander VII · Clemens IX · Clemens X · Innocentius XI · Alexander VIII · Innocentius XII · Clemens XI · Innocentius XIII · Benedictus XIII · Clemens XII · Benedictus XIV · Clemens XIII · Clemens XIV · Pius VI · Pius VII
 
19e-21e eeuw: Leo XII · Pius VIII · Gregorius XVI · Pius IX · Leo XIII · Pius X · Benedictus XV · Pius XI · Pius XII · Johannes XXIII · Paulus VI · Johannes Paulus I · Johannes Paulus II · Benedictus XVI · Franciscus

Cursief: tegenpaus