Anthony Fokker
Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Anton Herman Gerard (Anthony) Fokker (Blitar (Kediri), 6 april 1890 – New York City (New York), 23 december 1939) was een Nederlandse luchtvaartpionier en vliegtuigbouwer.
Inhoud |
[bewerken] Levensloop
Fokker werd geboren op Java, in het toenmalige Nederlands-Indië, als zoon van de koffieplanter Herman Fokker. Vier jaar later verhuisde de familie naar Haarlem om Tony en zijn oudere zus Toos een Nederlandse opvoeding te kunnen geven. Fokker senior was een self made man, en ook Fokker zelf hield het op school niet uit. Hij speelde liever met zijn modeltrein en zijn stoommachine. Hij verliet de middelbare school voortijdig, en vond een lekvrije band uit, maar de uitvinding bleek al door een ander gepatenteerd. In de zomer van 1910 stuurde zijn vader hem naar een monteuropleiding in Duitsland. Fokker wilde liever vliegen en besloot naar een andere school te gaan. Zijn eerste propellervliegtuigje, dat hij in 1910 ontwierp en construeerde, noemde hij De Spin. Zelf testte hij zijn modellen ook uit.
In 1912 vertrok Fokker naar Johannisthal, een vliegveld in de buurt van Berlijn, waar hij een bedrijf oprichtte, Fokker Aeroplanbau. In de navolgende jaren construeerde hij diverse andere typen vliegtuigen. Het bedrijf leverde circa 700 gevechtsvliegtuigen aan het Duitse leger. In 1913 maakte Anthony Fokker zijn eerste looping met een vliegtuig; hij was de tweede die na de Rus Pyotr Nesterov een succesvolle loop maakte met een vliegtuig.
Ondanks verwoede pogingen van Fokker om ook vliegtuigen aan Nederland te verkopen, was Nederland alleen geïnteresseerd in Franse en Engelse toestellen. Dat deed Fokker toen definitief besluiten om voor de Duitsers te werken. Zij gaven hem alle ruimte en waardeerden zijn werk. Bij het uitbreken van de Eerste Wereldoorlog werd die fabriek door de staat overgenomen en verplaatst naar Schwerin, waar Fokker aanbleef als directeur. Hij bezocht het front en bezorgde de Duitsers een nagenoeg oppermachtige positie in de lucht, dankzij zijn revolutionaire synchronisatiesysteem. Door dit systeem werd de mitrailleur door een simpele "borgpen", die op de propeller-as gemonteerd was, geblokkeerd zodra een propellerblad zich voor de loop bevond. Dit zorgde ervoor dat men niet de eigen propeller kapot schoot. De geallieerden (Frankrijk en Engeland) vlogen met metalen plaatjes op de propellers om de afgeschoten kogels af te doen ketsen. Echter het systeem van Fokker was vele malen effectiever dan die van de geallieerden.
In 1919 keerde Anthony Fokker terug in Nederland en sloot zich aan bij de N.V. Trompenburg. Op 21 juli 1919 richtte hij de Nederlandse Vliegtuigenfabriek op. Dit kon hij doen met steun van familie, de Steenkolen Handels Vereniging (SHV) (eigendom van de families van Beuningen en Fentener van Vlissingen) en enkele rijke particulieren.
Hij trouwde op 25 maart 1919 te Haarlem met Sophie Marie Elisabeth von Morgen. Dit huwelijk strandde na vier jaar. In 1922 vertrok hij naar de Verenigde Staten, waar hij zich tot Amerikaan liet naturaliseren. Al in 1923 begon hij ook daar met een eigen vliegtuigfabriek. Hij trouwde een tweede maal in juli 1927 te New York met Violet Austman, die na een sprong uit het raam van haar appartement overleed.
Anthony Fokker overleed op 49-jarige leeftijd als gevolg van complicaties na een operatie aan zijn neusbijholten.
[bewerken] Trivia
- In de Vlaamse stripreeks Suske en Wiske wordt Tante Sidonia in het album De briesende bruid naar de periode rond de Eerste Wereldoorlog geflitst. Daar ontmoet ze Anthony Fokker met wie ze hoopt een relatie te kunnen beginnen. Hij is echter meer geïnteresseerd in zijn vliegtuig.
- Anthony Fokker eindigde in 2005 op nr. 33 tijdens de verkiezing van De grootste Nederlander.
[bewerken] Bibliografie
- De Vliegende Hollander - A.H.G. Fokker & Bruce Gould, 1931, Uitg. Van Holkema en Warendorf (met voorwoord van C.J. Snijders)
