General Motors

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Ga naar: navigatie, zoeken
General Motors Corporation
General Motors hoofdkantoor te Detroit.
General Motors hoofdkantoor te Detroit.
Beurs NYSE: GM
Oprichting 16 september 1908
Sleutelfiguren Daniel F. Akerson (CEO, voorzitter, tot 1 januari 2014)
Mary Barra (CEO, na 1 januari 2014)
Stephen J. Girsky (vicevoorzitter)
Hoofdkantoor Detroit, Michigan
Vlag van Verenigde Staten Verenigde Staten
Werknemers 219.000 (2013)
Producten Automobielen
Motoren
Verzekeringen
Financiering
Omzet Gestegen 155,4 miljard USD (2013)
Winst Gestegen 5,3 miljard USD (2013)
Website www.gm.com
Portaal  Portaalicoon   Economie
Voormalig hoofdkantoor van GM.
Buick uit 1910.
Buick Series 60 uit 1934.
Cadillac Eldorado uit 1958.
Chevrolet El Camino uit 1976.
Pontiac Firebird uit 1983.
GMC K1500 uit 1989.
Chevrolet Caprice uit 1991.
Opel Astra uit 1997.
Buick Park Avenue uit 2001.
Cadillac STS uit 2006.
GM EV1.
Blauw: assemblagefabrieken van GM in de VS.
De assemblagefabrieken van GM in Europa.

General Motors Corporation of GM is een van de grootste automobielbedrijven ter wereld. In 2013 verkocht het concern wereldwijd 9,7 miljoen voertuigen, het hoogste aantal sinds 1978, toen 9,55 miljoen voertuigen verkocht werden.[1] Het Amerikaanse concern telt 219.000 werknemers en heeft fabrieken in 30 Amerikaanse staten en 33 landen.

GM verkoopt zijn voertuigen in zo'n 200 landen en heeft wereldwijd een marktaandeel van 11,5%. Het bedrijf heeft vier grote afzetgebieden: Noord-Amerika, Europa, Oost-Azië en Latijns-Amerika/Afrika/Midden-Oosten.[2]

Het bedrijf heeft allianties of belangen in AvtoVAZ, Daewoo, Fiat, Fuji Heavy Industries, Isuzu en Suzuki. Het bedrijf onderzocht ook een alliantie met Renault-Nissan. Op technologisch vlak wordt samengewerkt met BMW, Daimler, Toyota en PSA Peugeot Citroën.

Geschiedenis[bewerken]

Voorgeschiedenis[bewerken]

In 1897 richtte Ransom Olds de Olds Motor Vehicle Company op die auto's begon te bouwen onder de merknaam Oldsmobile. Op 8 mei 1899 fuseerde dat bedrijf met Olds Gasoline Engine Works tot Olds Motor Works. Dat bedrijf bouwde de eerste echte autofabriek van de Verenigde Staten in Detroit. Oldsmobile is het oudste merk waarvan General Motors eigenaar is. In 1899 begon het Duitse bedrijf Opel eveneens met de bouw van auto's. Opel werd later GM's tweede overname in Europa. In 1902 werd Cadillac gevormd. Ook dit merk zou later in handen van GM komen. In 1903 werd Buick opgericht. Boven Buick zou later de General Motors-holding gevormd worden. In 1907, tenslotte, werd de Oakland Motor Car Company opgericht. Dit was de voorloper van het latere Pontiac.

Oprichting[bewerken]

Op 16 september 1908 werd General Motors Company opgericht in Flint, Michigan onder leiding van William Durant. General Motors begon als een holding boven het merk Buick. Op 12 november 1908 werd Oldsmobile het tweede merk van GM. Op 20 januari 1909 werd GM via een aandelenruil voor de helft eigenaar van Oakland Motor Car Company. Enkele maanden later kwam ook de resterende helft in handen van GM. Op 29 juli datzelfde jaar werd Cadillac overgenomen voor $5,5 miljoen. Ook al dat jaar werd de Rapid Motor Vehicle Company overgenomen. Deze vrachtwagenbouwer was de voorloper van GMC. General Motors wilde ook Ford Motor Company overnemen voor $9,5 miljoen, maar de lening hiervoor werd geweigerd.

Na al die overnames had GM forse schulden en in 1910 verloor Willian Durant de controle over GM aan de schuldeisers. In 1911 richtte hij samen met Louis Chevrolet de Chevrolet Motor Company op. Met de winsten van Chevrolet kon Durant in 1916 meerderheidsaandeelhouder van General Motors worden. Zo kwam hij opnieuw bij GM aan het roer. Chevrolet werd daarbij een aparte divisie van het concern. Op 13 oktober 1916 werd vanuit de General Motors Company de General Motors Corporation opgericht. United Motors Corporation, een holding die Durant in 1916 stichtte, werd in 1918 opgenomen in GM en daar in 1919 opgelost. In 1919 werd ook General Motors of Canada gevormd met McLaughlin Motor Car Company' en Chevrolet Motor Company of Canada. GM nam dat jaar ook de Dayton Wright Company over, een vliegtuigbouwer die in 1929 werd verkocht aan Fokker.

Wereldwijde groei[bewerken]

In 1920 opende General Motors zijn eerste kantoor in Azië. In 1922 werd dit kantoor van Manilla naar Shanghai verhuisd. Eveneens in 1920 nam William Durant ontslag als directeur. Hij werd opgevolgd door Pierre duPont, die op zijn beurt in 1923 werd vervangen door Alfred Sloan. Dat jaar werd in Kopenhagen de eerste fabriek buiten Noord-Amerika geopend. Op 7 januari 1924 kwam daar de eerste in Europa gebouwde Chevrolet van de lopende band. De voertuigen waren bestemd voor de Noordoost-Europese markt. De naam van de divisie was General Motors International A/S. Met General Motors Continental werd in 1925 een gelijkaardige divisie opgericht in Antwerpen, België. Verder nam GM dat jaar het Britse Vauxhall over voor $2,5 miljoen en werd in Brazilië GM do Brasil opgericht. Ook in Argentinië werd een fabriek geopend en in Málaga, Spanje werd het eerste buitenlandse distributiecentrum geopend. In Frankrijk en Berlijn werd tevens een kantoor geopend. Ook werd General Exchange Insurance Corp. opgericht voor autoverzekeringen.

In 1926 werd in Port Elizabeth, Zuid-Afrika de eerste Afrikaanse divisie opgericht en in Australië werd een divisie met 5 fabrieken gestart. Ook in Nieuw-Zeeland, Japan, Egypte en Uruguay worden divisies opgericht. Tevens werd in dat jaar vanuit de Oakland-divisie het nieuwe merk Pontiac gelanceerd. In 1928 wordt de eerste autofabriek in India opgestart. In 1929 werd het concern uitgebreid met de overname van Opel. GM kreeg 80% van de Opel-aandelen in handen. De resterende 20% volgden in 1931. GM introduceert zich ook in de commerciële vliegtuigbouw via een belang van 40% in Fokker en een belang in Allison Engineering Company. Die overnames leverden technologie op die ook in de auto-industrie toepassing vond.

In 1931 fuseerde GM Australië met het lokale merk Holden. Dankzij de vele buitenlandse divisies stegen de verkopen buiten Noord-Amerika in 1938 tot 350.000 stuks.

Tevens kocht GM in 1930 de Winton Engine Company (producent van dieselmotoren) en de Electro-Motive Company (fabrikant van spoorwegmaterieel). Hiermee begaf GM zich op de destijds nog jonge markt voor dieseltreinen. In 1941 werden de Electro-Motive Company en een deel van Winton Engine samengevoegd tot Electro-Motive Division (EMD). De productie van diesellocomotieven werd een groot succes en EMD groeide uit tot een van de grootste fabrikanten op dit gebied.

Tweede Wereldoorlog[bewerken]

De jaren '40 werden ingezet met de productie van de 25 miljoenste auto op 11 januari 1940. Nazi-Duitsland nam dat jaar de controle over Opel over. William Knudsen van GM werd door president Roosevelt aangesteld als hoofd van de Amerikaanse oorlogsproductie. Vanaf 1942 produceerde GM enkel nog oorlogsuitrusting zoals vliegtuigen, vliegtuigmotoren en -onderdelen, vrachtwagens, tanks, scheepsmotoren, kanonnen en granaten voor de geallieerden; In totaal voor meer dan $12,3 miljard. In 1943 nam GM Yellow Truck & Coach over waarmee GMC Truck & Coach Division werd gevormd.

In december 1945 begint de UAW, de vakbond van de auto-industrie in de VS, een staking voor meer loon. Op 13 maart 1946 wordt de staking beëindigd met een loonsverhoging. Op 1 november 1948 verkrijgt GM opnieuw de controle over Opel. De fabrieken, die in 1944 zwaar beschadigd werden door bombardementen en die na de oorlog grotendeels leeggehaald werden en naar Rusland overgebracht, werden weer opgebouwd en waren in 1950 weer volledig operationeel.[3] In 1948 werd in Caracas, Venezuela de eerste autofabriek van dat land opgestart.

Na de oorlog[bewerken]

In 1953 nam GM Euclid Road Machinery over, een producent van grondbewerkingsmachines. In 1958, de 50e verjaardag van het concern, demonstreerde men een geleide auto. Hiermee werd de mogelijkheid van auto's die over autosnelwegen geleid worden gesuggereerd. In 1959 werd de Defense Systems Division opgericht voor het ontwerp en de ontwikkeling van wapensystemen. De divisie werd in 1962 ondergebracht bij de Research Laboratories onder de naam GM Defense Research Laboratories.

Ook in 1962 overstijgt het aantal aandeelhouders van GM de 1.000.000 en viert dochteronderneming Opel haar 100e verjaardag. Opel opent tevens een nieuwe fabriek in Bochum. In 1967 maakt GM in de VS zijn 100 miljoenste auto. Dat jaar werd het bedrijf ook gereorganiseerd. De Operating Divisions wordt in 2 gesplitst: in auto, vrachtwagen, koetswerk, assemblage en onderdelen en in buitenland, niet-automobiel en defensie. In 1969 wordt GM Chile opgericht in Chili en fuseren alle divisies in Canada onder GM of Canada. Noemenswaardig is ook dat GM de navigatiesystemen ontwikkelde die voor de Apollo 11-missie naar de maan werden gebruikt.

De oliecrisis[bewerken]

In 1970 kondigt directeur Edward Cole een programma aan dat in 2 fasen het gebruik van loodvrije benzine moet verspreiden in de VS. In 1971 krijgen alle modellen in de VS en Canada motoren die loodvrije benzine of benzine met een laag loodgehalte verdragen. Soortgelijke programma's worden aangekondigd tegen lucht- en watervervuiling. Van 15 september tot 20 november 1970 ligt de productie in de VS stil door een staking.

In 1971 neemt GM een belang van 34,2% in het Japanse Isuzu. In Maleisië werd Capital Motors Assembly overgenomen en omgevormd tot GM Malaysia BHD dat in 1980 weer verkocht werd. Er werd in 1972 ook een joint venture aangegaan voor de vorming van GM Iran. Daarvan bezat GM 45%. In 1978 verliet het concern Iran weer. Een joint venture met Shinjin Motor in Zuid-Korea leidde tot de creatie van GM Korea. Het bedrijf wordt achtereenvolgens hernoemd tot Saehan Motor en Daewoo Motor. GM behoudt een 50%-belang tot 1992.

De oliecrisis van 1973 leidt tot een sterke stijging in de verkoop van kleine Japanse auto's in de VS. De Amerikaanse autoconcerns komen hierna in moeilijkheden. In 1977 biedt GM de eerste Amerikaanse dieselmotor aan en in 1979 worden nieuwe compacte voorwielaangedreven modellen geïntroduceerd. Er wordt $2 miljard in GM Europa geïnvesteerd met onder meer een assemblagefabriek in Zaragoza, Spanje en een motorenfabriek in Oostenrijk. In 1980 wordt een wereldwijde investering van $40 miljard aangekondigd om over een termijn van 5 jaar de modellen en de fabrieken te moderniseren. In Europa komen 5 nieuwe fabrieken; Drie in Spanje en 1 in Oostenrijk en Noord-Ierland. GM incasseert intussen zijn eerste verlies sinds 1920.

Jaren 1980[bewerken]

In 1981 begint GM een samenwerking met Suzuki. In Taiwan wordt een belang van 45% genomen in Hua Tung Automotive. Met dat bedrijf begint een joint venture voor de bouw van zware vrachtwagens, bussen en dieselmotoren. In 1982 trok GM zich weer terug. Ondertussen blijven de Amerikaanse Grote Drie terrein verliezen aan buitenlandse merken. In 1983 gaat GM een joint venture aan met Toyota. New United Motor Manufacturing zal een kleine Chevrolet bouwen in Californië.

Met Isuzu begint een nieuwe joint venture voor de bouw van lichte vrachtwagens in Egypte. In het thuisland wordt intussen het Saturn-project opgestart voor de ontwikkeling van kleinere auto's. Uiteindelijk werd Saturn een nieuw merk. In 1986 werd in het Verenigd Koninkrijk Lotus overgenomen. In 1993 wordt Lotus weer verkocht aan Bugatti. GM trok zich dat jaar ook terug uit Zuid-Afrika. Als resultaat van de modernisering begin jaren '80 worden 11 fabrieken met sluiting bedreigd. In 1988 fuseren de twee Belgische fabrieken. In 1989 begint GM in Turkije te opereren en wordt 50% van Saab overgenomen.

Jaren 1990[bewerken]

In 1990 stelt GM met succes een elektrische auto voor. Naar aanleiding van de verliezen die GM leed werd de sluiting van 21 fabrieken in Noord-Amerika en het verlies van 74.000 banen aangekondigd. In 1992 begint een grote reorganisatie. In 1993 stapt GM mee in een partnerschap met Ford, Chrysler en de Amerikaanse overheid. Partnership for a New Generation of Vehicles (PNGV) had de ontwikkeling van zuinige en geavanceerde auto's tot doel. In 1995 stegen de verkopen buiten Noord-Amerika voor het eerst boven de 3 miljoen eenheden. Van 5 juni tot 28 juli 1998 lag de productie in Noord-Amerika weer stil door een staking ten gevolgde van massale ontslagen.

Jaren 2000[bewerken]

In 2000 ging GM een alliantie aan met het Italiaanse FIAT. GM bezat daarbij 20% van FIAT en via allerlei joint ventures werd samengewerkt. In 2005 werd die samenwerking weer beëindigd. In Lansing, Michigan wordt $1 miljard geïnvesteerd in een nieuwe fabriek en ook in Brazilië en Thailand wordt een gloednieuwe productiesite neergezet. Tenslotte werd in 2000 de stopzetting van het merk Oldsmobile aangekondigd. In 2001 gaat GM een joint venture aan met het Russische AvtoVAZ voor een SUV voor de Russische markt. Volgend op de terroristische aanslagen op 11 september 2001 kondigt GM zijn Keep America Rolling-0% interest-programma aan.[4] Na een maand steeg de verkoop reeds met 31%. In 2003 wordt Daewoo overgenomen. In 2006 werd een onder druk van aandeelhouder Kirk Kerkorian een alliantie met Renault-Nissan onderzocht maar de onderhandelingen rond die zaak zijn afgeketst.[5]

EMD werd in 2005 verkocht aan een samenwerkingsverband onder leiding van Greenbriar Equity Group LLC en Berkshire Partners LLC. De afkorting EMD bleef gehandhaafd, maar staat sindsdien voor Electro-Motive Diesel.

Problemen[bewerken]

In 2005 boekte GM een verlies van omgerekend €8,3 miljard bij een jaaromzet van €151 miljard.

Vanaf circa 2005 gaat het financieel zeer slecht met GM en kredietbeoordelaar Standard & Poor's degradeert de obligaties tot de laagste categorie (junk). GM heeft al jaren te kampen met te veel capaciteit, hoge ziektekosten voor alle werknemers en gepensioneerden en hoge loonkosten. Ondanks de hoge omzet lijdt het bedrijf miljardenverliezen en gaat het gebukt onder een torenhoge schuldenlast. De autodivisie leed al eerder enorme verliezen, maar door de winst van de financiële tak (verzekeringen, autoleningen, lease) werd dit gecamoufleerd. De totale schuld van GM is meer dan $300 miljard. Om Chapter 11, het Amerikaanse gerechtelijk akkoord, te vermijden werden verregaande maatregelen aangekondigd:

  • De verkoop van het grootste deel van de zeer winstgevende financieringstak GMAC.
  • Sluiten van 12 fabrieken en het ontslag van 30.000 werknemers in de VS in de periode 2005-2008.
  • In Europa verdwijnen 12.000 arbeidsplaatsen, dat is 20% van het totaal.
  • Een akkoord met vakbond UAW over het verlagen van de ziektekosten van de werknemers en de gepensioneerden.
  • Verkoop van het belang in Subaru aan Toyota en worden de belangen in Isuzu en Suzuki van de hand gedaan.[6]
  • De productiecapaciteit inkrimpen met 1 miljoen eenheden.[7]

Met deze maatregelen wilde het bedrijf tegen eind 2006 reeds $7 miljard (€5,5 miljard) besparen.

In 2006 verloor GM de koppositie in het aantal verkochte voertuigen aan Toyota.[8]

Kredietcrisis[bewerken]

De kredietcrisis had ook desastreuze gevolgen voor GM. Doordat leningen voor de koop van nieuwe auto's nog maar mondjesmaat verstrekt werden, zakten de verkopen in de 2e helft van 2008 in. GM vroeg in november 2008 samen met Ford en Chrysler een noodlening aan het Amerikaanse Congres, maar deze werd afgewezen.[9] Uiteindelijk kreeg GM toch staatssteun eind 2008.[10][11] GM besloot de activiteiten te concentreren op vier merken, Chevrolet, Buick, GMC en Cadillac.[12] Het was niet langer mogelijk acht verschillende merken te handhaven. Het concern heeft onvoldoende financiële middelen om unieke auto's voor al deze merken te ontwikkelen en te promoten, waardoor Hummer, Saab en Saturn worden verkocht en Pontiac helemaal verdwijnt.[12] Verder werd besloten de Europese tak af te stoten, Opel werd overgenomen door het Canadese Magna.[13][14] Saab Automobile en Vauxhall zouden dus ook worden verkocht.[15]

Op 1 juni 2009 werd uitstel van betaling verkregen (Chapter 11) en kreeg men toestemming van de faillissementsrechter om de activa te verkopen aan een nieuw op te richten vennootschap waarin de Amerikaanse en Canadese overheden een aanmerkelijk belang zou nemen.[16] Het 'oude' GM bleef als Motors Liquidation Company voortbestaan om het faillissement af te wikkelen, het 'nieuwe' GM heeft de productieactiviteiten voortgezet.

De verkoop van Opel aan Magna werd op 10 september 2009 afgerond: Magna kocht 55% van de aandelen, het Opel-personeel 10%, en GM hield 35%.[17][18] Op 4 november 2009 kondigde GM echter aan af te zien van de verkoop van Opel aan Magna vanwege "verbeterde vooruitzichten", wat tot ontstemde reacties leidde in Duitsland en Rusland.[19]

Voor het slecht renderende Saab kwamen Koenigsegg en Spyker Cars in beeld als overnamekandidaten. Koenigsegg leek in eerste instantie de gegadigde, maar haakte af. In november 2009 maakte Spyker zijn interesse kenbaar. Op 23 februari 2010 was de overname van Saab door Spyker Cars een feit.

Privatisering[bewerken]

Op 18 november 2010 ging een eerste pakket GM aandelen opnieuw naar de beurs in New York. Het is waarschijnlijk de grootste beursgang in de Verenigde Staten met een waarde van ruim $23 miljard.[20] Zowel het aantal aandelen als de introductiekoers van $33 werden vlak voor de beursgang naar boven bijgesteld. Op dit moment heeft de overheid van de Verenigde Staten nog 27%, de overheid van Canada 12% en de overheid van de provincie Ontario (Canada) nog 3,8% van de aandelen in bezit. In december 2013 verkocht de Amerikaanse overheid haar laatste aandelen in GM. Het begon in 2010 met 500 miljoen aandelen en in december werden de laatste 31 miljoen stuks verkocht. De overheid heeft $49,5 miljard geïnvesteerd in de redding van de autofabrikant en de aandelenverkoop heeft in totaal $39 miljard opgeleverd, een verlies van bijna $ 10 miljard.[21] Volgens een studie van Automotive Research zijn met de geldinjectie van de overheid 1,2 miljoen banen behouden, niet alleen bij GM maar ook bij toeleveranciers en autodealers, en $35 miljard aan belastinginkomsten veilig gesteld.[21]

Resultaten[bewerken]

GM produceert zo’n 9 miljoen auto’s per jaar. Het wereldwijd marktaandeel ligt boven de 11%. Het marktaandeel in de Verenigde Staten is fors gedaald sinds 2004 van ruim 27% naar 17,5% in 2013. In de jaren tot 2009 leed het bedrijf forse verliezen waardoor het kapitaal volledig verdampte. Aan het eind van 2008 was er een negatief eigen vermogen van $ 85 miljard en was het bedrijf eigenlijk failliet. Deze situatie was niet vol te houden en op 9 juli 2009 was het faillissement een feit. De volgende dag werd “nieuwe” GM opgericht, veel schulden en financiële verplichtingen voor bijvoorbeeld gezondheidszorg en pensioenen bleven bij het “oude” GM achter. Door deze actie maakte het nieuwe GM gelijk een forse winst van meer dan $ 100 miljard en was het eigen vermogen weer positief. Meer dan 200.000 werknemers konden bij nieuwe GM aan de slag. Sinds 2009 maakt GM weer winst. In januari 2014 kondigde GM voor het eerst sinds mei 2008 weer een dividendbetaling aan. Na vijftien achtereenvolgende kwartalen met winst is het concern financieel sterk genoeg voor een uitkering aan de aandeelhouders.[22]

Hieronder een overzicht van de autoverkopen en financiële resultaten van het bedrijf sinds 2004:[23]

Jaar Auto verkopen
(x miljoen)
Wereldwijd
marktaandeel
Marktaandeel
in de VS
Aantal
werknemers
Omzet
(x $ miljard)
Nettoresultaat
(x $ miljoen)
2004 9,0 14,3% 27,2% 324.000 195 Gestegen 2.701
2005 9,2 14,1% 25,9% 335.000 192 Gedaald 10.469
2006 9,1 13,5% 24,2% 280.000 204 Gedaald 2.034
2007 9,4 13,2% 23,5% 266.000 180 Gedaald 38.542
2008 8,4 12,4% 22,1% 243.000 149 Gedaald 30.943
2009 7,5 11,6% 19,7% 215.000 105 Gestegen 104.690
2010 8,4 11,5% 18,8% 202.000 136 Gestegen 6.172
2011 9,0 11,9% 19,2% 207.000 150 Gestegen 9.190
2012 9,3 11,5% 17,5% 213.000 152 Gestegen 6.188
2013 9,7 11,5% 17,5% 219.000 155 Gestegen 5.346

Merken[bewerken]

Zie ook[bewerken]

Externe links[bewerken]

Referenties[bewerken]

  1. De Standaard Online - Auto - General Motors boekt grootste verkoop in 27 jaar
  2. General Motors Company 1916 - New Jersey
  3. Opel
  4. GM Announces Keep America Rolling Incentives
  5. Wie gaat nu vrijen met Renault? - Economie - de Volkskrant
  6. Noodlijdend General Motors verrast met groei
  7. Elsevier.nl - Economie - General Motors schrapt 30.000 banen
  8. Artikel Nic de Boer, blad Autoweek 14 november 2005
  9. Detroit Marshals for Bailout Bid - washingtonpost.com
  10. GM en Chrysler krijgen elk 4 miljard dollar staatssteun, De Standaard, 28 december 2008
  11. GM krijgt 4 miljard dollar extra van de staat, De Standaard, 23 mei 2009
  12. a b (en) GM Pondering Brand Cuts, 28 november 2008, geraadpleegd op 18 december 2013
  13. Akkoord over overname Opel, Elsevier, 30 mei 2009
  14. Overname Opel door Magna rond, NOS, 30 mei 2009
  15. Koningsegg een van de Saab bieders, NU, 29 mei 2009
  16. (en) GM Wins Approval to Auction Assets to Create New Automaker
  17. GM verkoopt alsnog dochter Opel
  18. (en) GM to Sell Opel Stake to Magna After Disputes Settled
  19. (en) Germany and Russia furious at Opel blow
  20. http://www.fd.nl/artikel/20737186/duizelingwekkende-cijfers-beursgang-gm
  21. a b (en) USA Today Government sells last of its GM shares, 10 december 2013, geraadpleegd op 16 december 2013
  22. De Telegraaf General Motors keert weer dividend uit, 15 januari 2014, geraadpleegd op 15 januari 2014
  23. Diverse jaarverslagen van General Motors